Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2011/16430 · K. 2012/18470

10. Hukuk Dairesi         2011/16430 E.  ,  2012/18470 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi :İş Mahkemesi No :128-343 Dava, davacının davalı işverene ait ... İlköğretim Okulu işyerinde 15.09.2003 – 30.06.2007 tarihleri arasında çalıştığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün, davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. Mahkemece, davacının çalışmalarının yazılı belge ile kanıtlanamadığı ve yeterli tanık beyanlarının bulunmaması sebebiyle, davanın reddine karar verilmiştir. Ancak, mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya elverişli bulunmamaktadır 506 sayılı Yasanın 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve feragat edilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi karşısında, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olduğu, bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğunun gözetilmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır. Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında; davacının, dava konusu dönemdeki çalışmasının gerçekliği, işin, işyerinin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi amacıyla; dava dönemi içerisinde ... İlköğretim okulunun temizlik işlerinin nasıl yapıldığı ve başka bir işveren tarafından yapılıp yapılmadığı ayrıca, davacının farklı bir işverene ait söz konusu okulda çalışmasının olup olmadığı araştırılmalı; yine, okulun eğitim ve öğretim dönemleri dışında açık olup olmadığı, açık olması halinde temizlik işinin yapılması gerekip gerekmediği, temizlik işlerinin yapılması gerekmesi halinde, nasıl yapıldığı hususları araştırılmalı, davalı işverenin, eski ünvanı ve yeni ünvanı ile, dava dönemindeki Kurum kayıtları celbedilmeli; deliller hep birlikte değerlendirilip, takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davacı avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 09.10.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.