Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2011/22543 · K. 2012/4408

3. Hukuk Dairesi         2011/22543 E.  ,  2012/4408 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ:SULH HUKUK MAHKEMESİ Dava dilekçesinde kira parasının 15.05.2009 tarihinden itibaren aylık 1/2 hisseye düşen kirasının 4.000,00 TL olarak tesbiti istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Y A R G I T A Y K A R A R I Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.Davada, 15.05.2009 tarihinden itibaren davacının 1/2 hissesine düşen aylık kiranın 4.000,00 TL olarak tespitine karar verilmesi dava ve talep edilmiş, Mahkemece davanın kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.Somut olayda taraflar arasındaki ilk kira ilişkisi 15.05.2000 tarihli kira sözleşmesine dayanmakta olup, davada tespiti istenilen dönem 15.05.2009 tarihinden itibaren başlayan dönemdir. Bu nedenle kira tespiti hak ve nesafet esaslarına göre yapılmıştır. Mecurun 15.05.2008-14.05.2009 tarihleri arasındaki son dönem kirası 1.650,00 TL olup; davacı ödenen 1/2 hisse karşılığı ise 850,00 TL'dir. Kira parasının tespiti yöntemini belirleyen 18.11.1964 tarih ve 2/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında kira parasının “hak ve nesafete uygun” seviyede takdiri ile “sınırlı artışı” öngörülmektedir. Bu nedenle kira parasının tespiti bir sınırlamadır ve hakim, kira parasını takdir ederken bunun bir sınırlama olduğunu gözetmelidir.18.11.1964 gün ve 2/4 sayılı Y.İ.B.K. ve yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre “hak ve nesafet” ilkesi uyarınca hakim bu sınırlamayı yaparken, öncelikle tarafların tüm delilleri, varsa emsal kira sözleşmeleri aslı veya onaylı örnekleri dosyaya alınmalı, bilirkişi marifetiyle kiralanan taşınmaz ve taraf emsalleri tek tek görülüp incelenmeli, böylece elde edilen veriler somutlaştırılarak, dava konusu yer ile ayrı ayrı (konumu, çevresi, niteliği, kullanım şekli, kira başlangıç tarihi, kira süreleri vb.) kira parasına etki eden tüm nitelikleri karşılaştırılmalı, emsal kira bedellerinin niçin uygun emsal olup olmadığı somut gerekçelerle açıklanmalı, dava konusu taşınmazın yeniden kiraya verilmesi halinde getirebileceği kira parası belirlenmeli, hakimce bu kira parası dikkate alınmak suretiyle hak ve nesafete; özellikle tarafların kira sözleşmesinden bekledikleri amaçlarına uygun makul bir kira parasına hükmedilmelidir. Hükme esas alınan 27.09.2010 tarihli bilirkişi raporunda; davacının hissesine düşen kiranın 15.05.2009 tarihinden itibaren 5.000,00 TL olabileceği belirtilmiş olmasına rağmen mecurun boş olarak kiraya verilmesi halinde brüt 6.500,00 TL kira getirebileceği rapor edilmiştir. Bilirkişi raporundaki bu ifadeler çelişkilidir. Çelişkili ifadelere rağmen bilirkişi raporunun hükme esas alınması bozmayı gerektirmiştir. Mahkemece, yukarıdaki ilke ve esaslar gözetilerek hak ve nesafete göre kira tespiti cihetine gidilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir. Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 22.02.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.