Yargıtay 16. Hukuk Dairesi · E. 2011/230 · K. 2012/3129

16. Hukuk Dairesi         2011/230 E.  ,  2012/3129 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ DAVA TÜRÜ : KADASTRO Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: Yargıtay bozma ilamında özetle; "tespite esas tapu kayıtlarının tüm tedavülleri getirtilerek kayıtların kapsamının yöntemince belirlenmesi, taşınmazlar üzerinde sürdürülen zilyetliğin sürdürülüş biçimi ve süresinin yöntemince araştırılması, tüm delillerin birlikte değerlendirilmesi" gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda Hazinenin davasının reddine ve çekişmeli 104, 105, 106, 107, 108, 109, 110, 111, 112, 113, 114, 115, 116, 117, 118, 119, 120, 121, 122, 123, 124, 125, 126, 127, 128, 129, 130, 131, 132, 133, 134, 135, 136, 137, 138, 139, 140, 141, 142, 143, 144 ve 145 parsel sayılı taşınmazların davalılar adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir. Mahkemece çekişmeli taşınmazların davalıların dayandığı tapu ve vergi kaydı kapsamında kaldığı kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar vermeye yeterli bulunmamaktadır. Hükmüne uyulan bozma ilamında" tespitte uygulanan tapu kayıtlarının tesisinden itibaren tüm tedavüllerinin getirtilerek kapsamlarının yöntemince belirlenmesi ve taşınmazlar üzerinde sürdürülen zilyetliğin sürdürülüş biçiminin ve süresinin araştırılması" gereklerine işaret edilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyulduğu halde çekişmeli taşınmazlara uygulanan ve ifraz suretiyle oluştuğu anlaşılan 05.03.1941 tarih 1 sıra numaralı tapu kaydının tesisinden itibaren tüm tedavülleri getirtilmemiş, ifraz haritaları olup olmadığı araştırılmamış, davalı dayanağı tapu kaydı ile 1937 tarihli ve 56 tahrir numaralı vergi kaydı yöntemince uygulanmak suretiyle kapsamları belirlenmemiş, taşınmazlar üzerinde sürdürülen zilyetliğin sürdürülüş biçimi ve süresi yeterince araştırılmamıştır. Bozma ilamına uyulmakla, taraflar yararına usuli müktesep hak oluşur. Bu hakkın zedelenmemesi için bozma gereklerinin eksiksiz olarak yerine getirilmesi zaruridir. Hal böyle olunca sağlıklı sonuca varılabilmesi için, çekişmeli taşınmazlara uygulanan 5.3.1941 tarih 1 sıra numaralı tapu kaydının tesisinden itibaren tüm tedavülleri, varsa ifraz haritaları ve tüm oluşum belgeleri, çekişmeli taşınmazları dıştan çevreleyen tüm komşu parsellerin onaylı tutanak suretleriyle dayanağı olan belgeler getirtilip dosya tamamlandıktan sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları ve fen bilirkişisi hazır olduğu halde yeniden keşif yapılmalıdır. Keşif sırasında öncelikle müfrez kayıtların kapsamının, ancak kök kaydının kapsamı içinde olabileceği dikkate alınarak tespite esas alınan davalı dayanağı tapu kayıtlarının kök kaydı uygulanarak kök tapu kaydının kapsamı belirlenmeli, sonrasında tüm ifraz tapu kayıtlarının kapsamları yöntemine uygun olarak belirlenmeli, tapu kayıtlarının haritalarının bulunamaması ya da haritalarının bulunup uygulanamaması durumunda davalı dayanağı tapu kaydının sınırında bulunan dere ve tarik sınırlarının sabit olup olmadığı araştırılmalı, yine davalı dayanağı vergi kaydı yöntemince uygulanmalı, vergi kaydının kapsamında kalan taşınmazların kapsamları ve yüzölçümleri belirlenmeli, vergi kaydının sınırlarında bulunan kengerli öz, öz, içeri su yolu, dere köprü ve çay sınırlarının kural olarak değişebilir hudutlu olmaları nedeniyle bu sınırların sabit olup olmadıkları hususu yöntemince belirlenmeli, vergi kaydının sınırlarının değişebilir hudutlu olduğu sonucuna varıldığı takdirde vergi kaydının kapsamı miktarına göre belirlenmeli, vergi kaydına miktarı ile kapsam tayin edilirken vergi kaydının revizyon durumu sorulmak suretiyle vergi kaydının revizyon gördüğü tüm taşınmazların yüzölçümleri gözetilmeli, gerek tapu gerekse vergi kaydı miktar fazlası yönünden tespit tarihi de gözetilmek suretiyle 3402 sayılı Yasa'nın 14. maddesinde belirtilen miktar sınırlamaları gözetilmeli, bilirkişi ve tanıklardan taşınmazların üzerinde sürdürülen zilyetlik biçimi ve süresine ilişkin olmak üzere, taşınmazların ilk maliki, intikali ve tasarrufu hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, teknik bilirkişiye uygulanan tapu ve vergi kayıtlarının kapsamını belirtir ve keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Mahkemece bu hususlar göz ardı edilerek, eksik incelemeyle hüküm kurulması isabetsiz olup, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün BOZULMASINA, 03.04.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi. E/K