Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · E. 2011/33393 · K. 2012/23037

9. Hukuk Dairesi         2011/33393 E.  ,  2012/23037 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, fazla mesai, hafta tatili, yıllık izin ücreti ile ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü: Y A R G I T A Y K A R A R I Hüküm tarihinde yürürlükte olan mülga Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 388.maddesinde Mahkeme kararlarında nelerin yazılacağı hususu belirtilmiştir. Halen yürürlükte olan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 297 nci maddesi uyarınca, Mahkeme kararlarının; a) Hükmü veren mahkeme ile hâkim veya hâkimlerin ve zabıt kâtibinin ad ve soyadları ile sicil numaraları, mahkeme çeşitli sıfatlarla görev yapıyorsa hükmün hangi sıfatla verildiğini, b) Tarafların ve davaya katılanların kimlikleri ile Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, varsa kanuni temsilci ve vekillerinin ad ve soyadları ile adreslerini, c) Tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri, ç) Hüküm sonucu, yargılama giderleri ile taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının iadesi, varsa kanun yolları ve süresini, d) Hükmün verildiği tarih ve hâkim veya hâkimlerin ve zabıt kâtibinin imzalarını, e) Gerekçeli kararın yazıldığı tarihi, içermesi, hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi zorunludur. Bu biçim yargıda açıklık ve netlik prensibinin gereğidir. Aksi hal, hükmün infazında zorluklara ve tereddütlere, yargılamanın ve davaların gereksiz yere uzamasına, davanın tarafı bulunan kişi ve kurumların mağduriyetlerine sebebiyet verecek ve kamu düzeni ve barışını olumsuz yönde etkileyecektir (Hukuk Genel Kurulu - 2007/14-778 E, 2007/611 K, Dairemizin 01.04.2008 gün ve 2007/38353 Esas, 2008/7142 Karar sayılı ilamı). “Aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir” denilmek suretiyle kararın bozma dışında bırakılan hususlarının kesinleştiği (artık farklı bir hüküm tesis olunamaz) kuşkusuz olmakla birlikte bu kesinleşme HMUK.nun 237 nci maddesi anlamındaki maddi anlamda kesin hüküm (kaziyei muhkeme) olmayıp, usuli kazanılmış hak niteliğindedir. Nitekim yeni bir yasal düzenleme veya İ.B.K.bulunmadığına göre halen yürürlükte bulunan ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulunu, Daireleri ve Adliye Mahkemelerini bağlayıcı nitelikteki 04.02.1959 gün ve 13/5 ve 09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı içtihadı birleştirme kararlarında da bozma kararının kapsamı dışında tutulan hususlar bakımından ancak usuli kazanılmış haktan söz edilebileceği açıkça ifade olunmuştur. Bir davada, mahkemenin veya tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine ( diğeri aleyhine) doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hak olarak tanımladığı usuli muktesep hakkı Hukuk Muhakemeleri Usulü adlı eserinin 5 nci baskısının 4 ncü cildinde 3411 ila 3442 nci sayfalar arasında incelemiş olan sayın Prof. Dr. Baki Kuru'da yukarıda değinilen içtihadı birleştirme kararlarına atıfla mahkemenin kararının davacının taleplerinden birisine ilişkin bölümünün Yargıtay'ca bozma kararının kapsamı dışında bırakılmasının kesin hüküm olarak değil usule ilişkin kazanılmış hak olarak değerlendirilmesinde zorunluluk bulunduğunu, anılan içtihadı birleştirme kararlarının sayın Prof. Dr. Üstündağ ile Sayın Prof. Dr. Postacıoğlu tarafından da aynı şekilde yorumlandığını belirtmiştir. ( aynı eser sahife 3432). Bozma kararı ile ilk hüküm ifa kabiliyetini yitirir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 10.09.1991 tarih ve 281-415 ve 25.09.1991 tarih ve 355-440 sayılı kararları) Bozma kararından sonra bozmaya uyularak verilen hüküm yeni bir hüküm olup, bu yeni hükmün, tüm istekleri karşılar nitelikte yeniden yazılması gerekir. Mahkemece bu yön gözetilmeksizin , “davacının diğer talepleri hakkında verilen karar kesinleşmiş olduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına” şeklinde hüküm kurulması hatalı olup, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir. Sonuç: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 14.06.2012 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. K A R Ş I O Y Davacı işverence çalışma koşullarında aleyhe esaslı değişiklik yapıldığından iş sözleşmesini haklı feshettiğini ileri sürerek kıdem tazminatı ile bir kısım işçilik alacaklarının tahsilini talep etmiştir. Davalılar yapılan feshin haksız olduğunu savunarak davanın reddini istemişlerdir. Mahkemece iş şartlarında değişiklik nedeniyle işçinin haklı feshini kabul ederek alacakları kısmen hüküm altına almıştır. Karar Tays Örme Tekstil San. ve Tic. Anonim Şirketi tarafından temyiz edilmiş, Dairemizce; 1- Davalının aşağıdaki bentler kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde değildir. 2- .......Somut olayda işyerinin Bağcılardan Büyükçekmeceye taşınması davacı açısından iş şartlarında esaslı değişiklik oluşturmadığından yapılan fesih haksızdır. Davacının kıdem tazminatı talebinin reddine karar verilmelidir, denilerek karar bozulmuştur. Mahkemece bozma kararına uyulmasına karar verilip 18.03.2011 tarihli kararla, 1- Davalının davasının kısmen kabul, kısmen Reddine, 2- Kıdem tazminatı talebinin Reddine, 3- Davacının diğer talepleri hakkında verilen karar kesinleşmiş olduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına.......şeklinde hüküm kurmuştur. Davacı tarafın temyizi üzerine Dairemiz çoğunluk görüşü ile mahkemece usulüne uygun bir hüküm kurulmadığından yerel mahkeme kararı bozulmuştur. Kararın Dairemizce ilk bozmada kıdem tazminatı dışında kalan kısımları (diğer temyiz itirazlarının reddedilmesi, hükmün o bölümünün onanması nteliğinde olduğundan ve hükmün İş Mahkemesince verilmiş olması nedeniyle karar düzeltme yoluda beklemediğinden) kesinleşmiştir. Yüksek Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2008/9-582 E. 2008/570 K. 24.09.2008 sayılı kararıda aynı doğrultudadır. Mahkemenin ilk kararındaki bu bölüm infaz edilebilir niteliktedir, bozmadan sonraki karara yeniden bu kısımların yazılması bir tekrardan başka şey değildir. Bu nedenle yerel mahkme kararının Onanması görüşündeyim.