Yargıtay 8. Hukuk Dairesi · E. 2011/3834 · K. 2011/7877

8. Hukuk Dairesi         2011/3834 E.  ,  2011/7877 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi DAVA TÜRÜ : Tescil ... ile Hazine ve İriağaç Köyü Tüzel Kişiliği aralarındaki tescil davasının kabulüne dair Oltu Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 02.03.2011 gün ve 175/67 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı Hazine vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü: KARAR Davacı, dava dilekçesinde mevki ve sınırlarını bildirdiği tespit harici bir parça taşınmaza 1958 yılından beri malik sıfatıyla zilyet olduğunu açıklayarak adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir. Davalı Hazine vekili, taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerlerden olduğundan davanın reddine karar verilmesini savunmuştur. Davalı köy tüzel kişiliği yargılamaya iştirak etmediği gibi cevap da vermemiştir. Mahkemece, davanın kabulüyle 24.05.2010 tarihli teknik bilirkişi raporunda A harfi ile işaretlenen 2.066,90 m2 ve B ile işaretlenen 9.911,04 m2 yüzölçüme sahip yerin davacı adına tesciline karar verilmiştir. Hüküm, Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir. Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından; dava konusu taşınmazın 1959 yılında yapılan tapulama çalışmaları sırasında pasif dere yatağı vasfı ile tespit harici bırakıldığı saptanmıştır. Kural olarak, dere yatakları Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerdendir. Aktif dere yatakları ile derenin etki alanında kalan yerlerin kazanılması mümkün bulunmamaktadır. Ancak, aktif dere yatağında ve etki alanında kalmayan bir yer koşulları mevcut olduğu takdirde, niteliğine göre zilyetlik ve imar-ihya yoluyla kazanılabilir. Keşif mahallinde dinlenen yerel bilirkişi ve tanıklar, taşınmazın pasif dere yatağı içinde kaldığı kadastro müdürlüğünce bildirilmiş olmasına rağmen, taşınmazın öncesi imar-ihya edilmişse kim tarafından, ne şekilde imar ihya edildiğini açıklamamış, ancak yerel bilirkişiler 21.02.2011 tarihli yargılama oturumunda, taşınmazın sınırında bulunan Oltu Çayı ile taşınmaz arasında 40-50 sene önce köylüler tarafından inşa edilen bir set bulunduğunu bildirmişlerdir. Bu halde DSİ Bölge Müdürlüğünden dava konusu taşınmazın keşif sonucu elde edilen teknik bilirkişi raporuna ek krokisi gönderilerek, taşınmazın bulunduğu bölgede Oltu Çayı üzerinde müdürlükçe yapılan bir sedde ve yatak temizliği çalışması bulunup bulunmadığı sorulmalı, yeniden yapılacak keşifte yerel bilirkişi ve davacı tanıkları 6100 sayılı HKM.nun 243 ve 244. (1086 sayılı HUMK.m. 258) maddeleri uyarınca keşif mahalline davetiye ile çağrılmalı, uyuşmazlığın taşınmazın aynına ilişkin olması nedeniyle ...nun 259 ve 290/2. maddeleri gereğince yerel bilirkişi ve tanıkların mümkün olduğunca taşınmaz başında dinlenmeli, beyanlar arasında çelişki bulunması halinde yüzleştirme yapılarak çelişki giderilmeye çalışılmalı (...nun 261. maddesi), bu yolla öncesi pasif dere yatağı olan taşınmazda kim tarafından, hangi tarihte, ne şekilde imar-ihyaya başlandığının, imar-ihyanın hangi tarihte bittiğinin ve tarımsal amaçlı zilyetliğinin başlangıç tarihi belirlenmeli, aynı keşifte dinlenecek daha önceki keşfe iştirak etmeyen jeoloji mühendisinden dava konusu yere ilişkin taşınmazın Oltu Çayı'nın etkisi altında olup olmadığı yönünde maddi bulgulara ve bilimsel gerekçelere dayalı rapor aldırılmalı, teknik bilirkişiden taşınmazın paftasında değirmene giden ark olarak gösterilen yerin dava konusu yer içinde kalıp kalmadığının işaretlenmesi istenmeli ve bu arkın kadim su arkı olup olmadığının araştırılması gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru olmamıştır. Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı Hazine vekilinin temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulüyle yerel mahkeme hükmünün 6100 sayılı ...nun Geçici 3. maddesi yollaması ile HUMK.nun 428.maddesi uyarınca BOZULMASINA, 29.12.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.