Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2011/4046 · K. 2011/7439

(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2011/4046 E.  ,  2011/7439 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi Davacı, 1995 yılından itibaren tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. K A R A R 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine, 2-Davacı ürün bedelinden ilk ... prim kesintisinin yapıldığı 1995 yılından dava tarihine kadar 2926 sayılı Yasaya tabi tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitini istemiştir Mahkemece davacının 01.09.1995 tarihinden 01.04.2010 dava tarihine kadar tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçimde prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. ./. -2- 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır. Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının 1995, 1997, 1998 yıllarında satmış olduğu ürün bedellerinden prim tevkifatı yapıldığı, Ziraat Odası’na 24.08.2001 tarihinden itibaren kayıtlı olduğu, üzerine kayıtlı zirai arazisinin bulunduğu, zirai amaçlı Tarım Kooperatiflerine ortak olup olmadığının ise Mahkemece araştırılmadığı görülmektedir. Mahkemece ilk prim kesintisini takip eden ay başı olan 01.09.1995 tarihinden 31.12.1998 tarihine kadar tespit kararı verilmesi yerinde ise de; Ziraat Odası kaydının 24.08.2001 tarihinden başladığı, 1999, 2000 yıllarında ürün satmadığı veya sattığı ürün bedelinden prim kesintisi yapılmadığından Ziraat Odası kaydının 24.8.2001 tarihinde başlamasının uyuşmazlık konusu döneme etkisinin bulunmadığı gözetilmeksizin 1.1.1999-1.4.2010 tarihleri arasındaki dönemin tesbitine karar verilmesi isabetsiz olmuştur. Yapılacak iş davacının prim tevkifatının bulunmadığı 1.1.1999 tarihi ile dava tarihi olan 01.04.2010 tarihleri arasındaki dönem için 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesinde sayılan ve yukarıda belirtilen Kooperatif kayıtlarını araştırmak, davacıdan 1.1.1999 tarihinden dava tarihine kadar olan dönemde varsa ürün satışı yaptığı kişi veya kurumları sormak, bulunması halinde kayıt ve kesinti tarihlerini gösteren belgeleri getirtmek ve tüm delilleri bir arada değerlendirilerek sonuca gitmektir. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 29.09.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.