Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2011/4566 · K. 2011/5651

1. Hukuk Dairesi         2011/4566 E.  ,  2011/5651 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : HAVSA ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ : 21/07/2010 Taraflar arasında görülen davada; Davacılar, miras bırakanları N...’nin mirasçılarından mal kaçırmak amacıyla ve muvazaalı olarak 1091 ve 1142 parsel sayılı taşınmazlarını önce gelini E...’e satış suretiyle temlik ettiğini, E...’in de dava açılacağını öğrenince eşinin akrabası olan diğer davalı A...’e devrettiğini ileri sürerek, miras payları oranında tapu iptal tescil olmadığı takdirde bedelin tahsili isteğinde bulunmuşlardır. Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır. Mahkemece, miras bırakan tarafından davalıya yapılan temliklerin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğu gerekçesiyle davacıların miras payı oranında tapuların iptal ve tesciline karar verilmiştir. Karar, davalılar tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü. Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı pay oranında tapu iptal tescil isteğine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Dosya içeriğinden, toplanan delillerden, miras bırakan N...’nin maliki bulunduğu dava konusu 1091 ve 1142 parsel sayılı taşınmazlarını 05.01.1994 tarihli akitle ve satış suretiyle davalılardan gelini E...’e temlik ettiği, E...’inde söz konusu taşınmazları eşinin akrabası olan diğer davalı A...’e devrettiği anlaşılmaktadır. Davacılar, miras bırakan tarafından gelinine yapılan temlikin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek eldeki davayı açmışlardır. Bilindiği üzere; uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa,niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türü dür. Söz konusu Muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir. Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarında ve l-4-1974 tarih 1/2 sayılı İnançları Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Medeni Kanunun 706, Borçlar Kanunun 213 ve Tapu Kanunun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler. Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun içinde ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alış gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır. Somut olaya gelince; dinlenen tanıkların tamamı dava konusu taşınmazların miras bırakan tarafından davalı E...’e murisin oğlu R... ile evlenmesini temin amacıyla verildiğini, bir bedel alınmadığını bildirmişlerdir. Bu durumda, murisin taşınmazları, diğer mirasçılarından mal kaçırmak amacı ile değil oğlunun evlenmesini temin amacı ile temlik ettiği sonucuna varılmaktadır. Hal böyle olunca, davanın reddine karar verilmesi gerekirken delillerin takdirinde hataya düşülerek, davanın kabulüne karar verilmiş olması doğru değildir. Davalıların, temyiz itirazları yerindedir. Kabulüyle hükmün açıklanan nedenlerden ötürü HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 11.5.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.