Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2011/6812 · K. 2011/11298

(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2011/6812 E.  ,  2011/11298 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi Davacı, Tarım ... sigortalılık başlangıç tarihinin 05.04.1982 olduğunun tesbitiyle kurum tarafından tescil edilmeyen 1994-1995-1997-1998-2002-2003-2004 yıllarına ait hizmetlerin tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. K A R A R 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacının tüm, davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, davacının 1994-2004 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tespiti ile tarım ... sigorta başlangıcının 05.04.1982 tarihi olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa'da 506 sayılı Yasa'nın 79. maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa'nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum'a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa'nın 5. maddesi ile 7. maddede belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa'nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan re'sen tescil başlığını taşıyan 9. maddeye göre bu Yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum'a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum'ca re'sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa'nın 36. maddesi kapsamında Kurum'un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2. madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...'a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için Kurum'a başvuru olmasa dahi bahse konu biçimde prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...'un işbu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re'sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re'sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa'nın 10. maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış Kooperatifler Kanunu'na göre kurulan ... Ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T. Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır. Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının kuruma 01.05.2004 tarihinden başlamak üzere tescilinin yapıldığı 2008 yılında prim kesintilerine göre sigorta başlangıcının 01.04.1996 tarihine alınıp kesintilerine göre sigortalı sayıldığı ,bazı yıllarda ... ürünü teslimi nedeniyle ürün bedelinden prim kesintisinin yapıldığı, 05.04.1982-01.11.1999 tarihleri arasında Kredi Kooperatifine,2002 yılından itibaren ... Ekicileri Kooperatifine,05.04.2004 tarihinden itibarende ziraat odasına kaydının bulunduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece, prim kesintisinin bulunduğu ve kurumca kabul edilmeyen süreler de davacının isteminin kabulü yerinde ise de tüm kesinti belgeleri ilgili kurumlardan sorulup dosyaya eklenmeden ve kesintinin bulunmadığı 1994 yılının kabulü ile ... ilin de Tarım ... uygulamasının başlangıcının dahi 1991 yılı olduğu gözetilmeden , yukarıda yapılan açıklamalara aykırı şekilde tarım Kredi Kooperatif Kaydının sigortalılık süresine başlangıç alınması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Yapılacak İş; davacıya ihtilaf konusu dönemlerde ürün satışı yaptığı kişi, kurum ve kuruluşları açıklattırmak bu kişi, kurum ve kuruluşlardan ürün bedelinden prim kesintisi yapılıp yapılmadığını sormak, yapılmış ise belgelerini getirtmek , gelen belgeler ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek , ilk kesintiyi takip eden aybaşından itibaren kesinti ve diğer oda ile kooperatif katıtlarını da dikkate alarak kurumca kabul edilmeyen süreler yönünden sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 28.11.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.