Yargıtay 8. Hukuk Dairesi · E. 2011/6989 · K. 2012/4845

8. Hukuk Dairesi         2011/6989 E.  ,  2012/4845 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi DAVA TÜRÜ : Katkı payı alacağı ... ile ... aralarındaki katkı payı alacağı davasının kısmen kabulüne ve kısmen reddine dair ... 2.Aile Mahkemesinden verilen 08.12.2009 gün ve 307/735 ... hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü: KARAR Davacı ... Güler vekili dava dilekçesinde, vekil edeni ile davalının 1981 yılında evlendiklerini, ... İkinci Aile Mahkemesinde açılan 06.03.2007 tarih, 2006/421 Esas- 2007/115 Karar ... kararı ile boşandıklarını, mal rejimi ile ilgili olarak boşanma davası ile birlikte herhangi bir istekte bulunmadıklarını, davalının belirli bir işinin bulunmadığını, ara işlerde çalışan bir insan olduğunu, vekil edeninin ise, evliliği boyunca yaz aylarında kayısı bahçelerinde ve kayısı fabrikalarında gündelikçi olarak çalıştığını, bu tür işlerin olmadığı kış aylarında ise, evinde halı dokuyarak gerek evinin geçiminin sağlanmasında, ev eşyalarının alınmasında ve gerekse halen davalının ikamet ettiği evin inşasında büyük katkılarda bulunduğunu açıklayarak, ev eşyaları nedeniyle 5.000,00 YTL ve evin yapımına yaptığı katkı sebebiyle ayrıca 25.000,00 YTL maddi tazminatların dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir. Davalı ..., 11.07.2007 havale tarihli cevap dilekçesinde; evin bulunduğu arsanın ... ile birlikte satın aldıklarını, davacının arsanın alımına herhangi bir katkısının bulunmadığını, evi de kendi imkanları ve ailesinin yardımıyla yaptığını, davacı ev hanımı olup, düzenli bir gelirinin olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur. Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile, 1432,50 TL eşya bedelinin 08.12.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin isteğinin reddine karar verilmesi üzerine; hüküm, davacı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiştir. Dava, 743 ... TKM.nin 170. maddesi uyarınca mal ayrılığı rejiminin geçerli olduğu dönemde edinilen mallara yapılan katkı payı alacağı ile ev eşyalarının bedelinin tahsili isteğine ilişkindir. Mahkemece, eşya bedeli olarak hüküm altına aldığı 1432,50 YTL alacağa yönelik davalı tarafın temyiz itirazları yerinde değil ise de, davacının eve yaptığı katkı bakımından yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Taraflar 22.10.1982 tarihinde evlenmişler, 21.08.2006 tarihinde ... 2. Aile Mahkemesinde açılan ve Yargıtay denetiminden geçerek 15.09.2008 tarihinde kesinleşen davanın kabulüne ilişkin ilam ile boşanmışlardır. Eşlerin evlendiği 22.10.1982 tarihinden 4721 ... TMK. yürürlüğe girdiği 01.01.2002 tarihine kadar 743 ... TKM.nin 170. maddesi uyarınca taraflar arasında mal ayrılığı, eşler başka bir mal rejimin seçtiklerini ileri sürmediklerine (4722 S.K. md.10 ) göre 01.01.2002 tarihinden boşanma davasının açıldığı 21.08.2006 tarihine kadar yasal mal rejimi olarak kabul edilen edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir. Mahkemece, “… davacının katkı payı isteyebilmesi için mutlaka parasal veya para ile ölçülebilen maddi bir değer koymak suretiyle bir katkısının olması gerektiğini, tarafsız tanıklar davacının ev kadını olduğunu, kısa süreliğine kayısı işi ile uğraştığını, sürekli ve yeterli bir gelirinin olmadığını açıkladıkları, böylece arsanın alımına ve evin yapımına ne oranda katkıda bulunduğunun kanıtlanamadığını gerekçe göstermek suretiyle bu istek yönünden davanın reddine" karar verilmiştir. Uyuşmazlık konusu, 4063 ... parselin, 16.03.1999 tarihinde davalı ... ile ... tarafından birlikte satın alındığı, ½'şer pay oranında taraflar adına tapuda kayıtlı bulunduğu, cins düzeltilmesinin yapılmadığı ve taşınmazın tapu kaydında arsa olarak görüldüğü, ancak; taşınmaz üzerinde iki katlı evin bulunduğu bu katlardan birinin davalıya diğerinin ise ...’a ait olduğu belirlenmiştir. Davacı vekili, dava dilekçesinde, vekil edeninin evin yapımına kayısı bahçelerinde ve fabrikalarında gündelikçi olarak çalışmak suretiyle elde ettiği para ile kış aylarında ise dokuduğu halılardan kazandığı parayla evin yapımına ve geçimine katkıda bulunduğunu açıklayarak katkı payı isteğinde bulunmuştur. Davalı ise aksini savunmuştur. Aslında dosyadaki bilgi ve belgelere göre her iki eşinde düzenli bir işleri ve gelirleri bulunmadığı görülmektedir. Davalıda gündelik işlerde çalışmaktadır. TKM.nin 6. maddesi gereğince, herkes iddia ve savunmasını kanıtlamakla yükümlüdür. Davacı yemin deliline dayandığı halde bu hakkını kullanmayacağını açıklamıştır. Yargılama sırasında dinlenen tanıklardan ... ve İbo Çelik, davacının yaz aylarında kayısı bahçelerinde ve fabrikalarında çalıştığını, kış aylarında ise halı dokuduğunu bildirmişlerdir. Dosyadaki diğer bilgi ve belgelerde kısmen bu beyanları doğrulamaktadır. Mahkemece bu husus üzerinde gereği gibi durulmamıştır. Mal rejimi davalarında hakkaniyet ve fedakarlığın denkleştirilmesi ilkeleri gözönünde tutulmaktadır. Bu nedenle, davacının yaz aylarında kayısı bahçelerinde normal koşullarda kaç gün ya da kaç ay çalışabildiği ve gündeliğinin kaç TL olduğu, yine kayısı paketleme fabrikalarında da aynı biçimde yıllık ortalama kaç ay ya da kaç gün çalıştığı ve gündeliğinin ne olduğu hususlarında taraf tanıkları yeniden dinlenmek suretiyle açıklığa kavuşturulması, beyanlar arasında çelişki bulunduğu takdirde HMK.nun 261.maddesi gereğince aykırılığın giderilmesi, şayet kış aylarında kendi evinde halı dokumakta ise, dokuduğu halıların evi için mi yoksa satmak suretiyle kazanç elde etmek için mi dokuduğu konusunun da aynı şekilde dinlenecek kişilerden sorulması, kazanç elde etmek için yıllık dokunan halı sayısı ile normal koşullarda satılması halinde elde edeceği gelirinin gerekirse uzman bilirkişi aracılığıyla saptanması, bu tür gelirlerini evliliğinin başlandığı taşınmaz üzerinde davalıya ait dairenin yapıldığı tarihe kadar olan bölüm bakımından belirlenmesi, yine davalının da buna benzer biçimde gelirinin hesaplanması her birinin yapacağı kişisel harcamalarının saptanması, davalı bakımından 743 ... TKM.nin 152.maddesi uyarınca evi geçindirme yükümlülüğü gözetilerek yapacağı giderlerin kişisel masraflarına eklenmesi, her birinin ayrı ayrı toplam giderlerinin, toplam gelirlerinden düşürülmesi, böylece toplam tasarruf miktarı karşısında her birinin ayrı ayrı katkı oranlarının bulunması, davacıya ait katkı oranının dairenin dava tarihindeki sürüm değeri ile çarpılması sonucu davacıya ait katkı payı alacağının belirlenmesi ve hüküm altına alınması gerekmektedir. Bu yöntemle yapılacak hesaplama sonucu, davacının katkı payı alacağının bulunmaması halinde, bu takdirde hakkaniyet ilkesi ile fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesi gözönünde tutularak BK.nun 43 ve 44.maddeleri gereğince davacı yararına bir miktar katkı payı alacağının hüküm altına alınması düşünülmelidir. Davacı vekilinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulüyle hükmün 6100 ... HMK. nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 ... HUMK. nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA ve 17,15 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine 28.05.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.