Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2011/7742 · K. 2013/11258

11. Hukuk Dairesi         2011/7742 E.  ,  2013/11258 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ Taraflar arasında görülen davada Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 10.06.2010 tarih ve 2009/130-2010/245 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 28.05.2013 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekilleri Av. ... ve Av. ...ile davalılardan Av. ... Elektrik Üretim Otoprodüktör Grubu A.Ş. ve diğer davalı ... vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü: Davacı vekili, müvekkilinin 233 sayılı KHK kapsamında Kocaeli bölgesinde elektrik dağıtımı ile görevlendirilmiş İktisadi Devlet Teşekkülü, davalılardan ... Elektrik Üretimi Otoprodüktör Grubu AŞ.’nin 3096 sayılı Türkiye Elektrik Kurumu Dışındaki Kuruluşların Elektrik Üretimi, İletimi, Dağıtımı ve Ticareti ile Görevlendirilmesi Hakkında Kanun kapsamında kendi faaliyet alanlarının enerji ihtiyacını karşılamak üzere kurulmuş bir tüzel kişilik, diğer davalı ...’nin ise 4546 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu kapsamında sanayinin uygun görülen alanlarda yapılanmasını sağlamak, kentleşmeyi yönlendirmek, çevre sorunlarını önlemek vb. amaçlarla kurulmuş bir tüzel kişilik olduğunu, davalı ...’in ... ili Osmangazi ilçesi Demirtaş Beldesi'nde kurulu bulunan Birleşik Elektrik Isı Santrali’nde ürettiği elektriği, müvekkili KEDAŞ’ın görev alanında yer alan ve ortağı bulunduğu kuruluşlara KEDAŞ’ın dağıtım hatlarını kurarak naklettiğini, TEAŞ ve TEDAŞ Dışındaki Kuruluşlara Elektrik Enerjisi Üretim Tesisi Kurma ve İşletme İzni Verilmesi Esaslarını Belirleyen Yönetmelik ve davalı ... ile müvekkili arasında imzalanan enerji nakli sözleşmesi gereğince belirlenecek enerji nakil bedelinin müvekkiline ödenmesi gerektiğini, Mart 1999-Ekim 2001 tarihleri arasın ödenmesi gereken enerji nakil bedelinin davalı ... tarafından müvekkiline ödenmediğini, müvekkilinin .../... -2- davalı ...’nin tüm elektriğini dağıttığını, dağıtılan elektriğin bedelinin doğrudan GOSB tüzel kişiliğine fatura edildiğini ve GOSB’den tahsil edildiğini, müvekkili tarafından GOSB'ne gönderilen faturalarda diğer davalı ... için nakledilen toplam elektrik miktarının da ayrıca bildirildiğini, buna rağmen GOSB.'nin mevzuat gereği müvekkiline ödemesi gereken %6,5 nakil bedelini ödemediğini, diğer davalı ...’ten müvekkili tarafından nakledilen elektriğin %4’üne tekabül eden bir bedeli “nakil bedeli” adı altında geçerli hukuki sebebe dayanmaksızın kendi adına tahsil ettiğini ve sebepsiz zenginleştiğini ileri sürerek, şimdilik (529.283.160.663) TL.'nın temerrüt tarihinden itibaren reeskont faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalı ... Elektrik Üretimi Otoprodüktör Grubu AŞ vekili, müvekkilinin TEAŞ (TRİAŞ) ve TEDAŞ hatlarını kullanarak, ortağı bulunan 40 civarındaki şirkete enerji naklettiğini, nakil yapılan aylık enerji miktarının ertesi ayın ilk iş gününde müvekkili şirketin üretim yaptığı ... bölgesindeki görevli TEAŞ Batı Marmara İşletme Müdürlüğü ile müvekkili arasında yapılan 154 KV TEAŞ PROTOKOLÜ ile de tespit edilerek, resmi tutanak haline getirildiğini, dava dilekçesinde bahsi geçen nakil hatlarının mülkiyetinin davacıya ait olduğu iddia edilmiş ise de, davacı ile davalılar arasında imzalanmış olan enerji nakline ilişkin 26.02.1999 tarihli protokol hükümlerine göre, söz konusu nakil hatlarının mülkiyetinin diğer davalı ...’e ait olduğunu, 26.02.1999 tarihli taraflarca imzalanmış protokol uyarınca, müvekkilinin, enerji nakil hatlarının kullanımı karşılığında hatların maliki olan GOSB müdürlüğü’ne %4 oranında nakil bedeli ödediğini, enerji nakil hatlarının mülkiyetine dair ihtilafın müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini, ayrıca nakledilen enerji bedelinin %4’ü yerine %6,5’inin talep edilmesinin de iyi niyet kurallarına aykırı olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir. Birleşik Oksijen San. AŞ vekili, işbu dava ile müvekkilinin hukuki durumunun da etkileneceğini belirterek, davalı ... Elektrik Üretimi Otoprodüktör Grubu AŞ yanında müdahale talebinde bulunmuştur. Davalı ... vekili, Tepeören TM’deki hatların davacıya ait olmayıp, müvekkilinin mülkiyetinde olduğunu, bu hususun taraflarca imzalanan 26.02.1999 tarihli protokolün 5. maddesinde açıkça düzenlendiğini, davacı iddialarının yerinde olmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir. Mahkemece, Dairemize ait 30.10.2008 tarihli ilama dayanılarak, Körfez Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından 11.10.2000 tarihinde gönderilen yazıda Kedaş Genel Müdürlüğü ile GOSB arasında 23.10.1998 tarihinde yapılan sözleşmeye göre tesis edilen 34.5 kv 2x477 MCM iletkenli Tepeören TM-GOSB ENH nin kamulaştırma işleminin aynı sözleşmenin 3. maddesinin b fıkrasına göre yapılmış olup adı geçen ENH Müdürlüğü'ne devredildiğinin bildirildiği, bu tarihte davacının 26.02.1999 tarihinde imzalanan üçlü protokol ile GOSB'a %4 pay tanınmasına temel olduğu anlaşılan hatların mülkiyetinin TEK'e ait olduğunu öğrendiği ve BK.'nun 31. maddesinde bir yıllık hak düşümü süresinin de bu tarihte başladığı, bundan sonra davacının bir yıllık hak düşümü süresinde BK.'nun 24/IV. maddesi hükmü uyarınca temel hatasına dayalı bildirimi ile bu sözleşmenin bağlayıcılığını ortadan kaldırdığı ve 20.02.2001 tarihli davalı ...'e gönderdiği yazı ile bir yanılgı sonucu imzalanan protokolün hukuken geçersiz olduğunu bildirdiği, bu suret ile taraflar arasında daha önce .../... -3- imzalanan 24.09.1998 tarihli protokolün uygulama yeteneği kazandığı, bu protokol dairesinde Mart 1999 ila Ekim 2001 tarihleri arasında 32 aylık süre içerisinde nakledilen ve üretilen enerjinin bedelinin davalılardan tahsilinin gerektiği, Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı tarafından yayınlanmış olan 16.08.1995 tarihli ve 85/9799 nolu Türkiye Elektrik Üretim İletim A.Ş. ve Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. dışındaki kuruluşlara elektrik enerjisi üretim tesisi kurmak ve işletme izni verilmesi esaslarını belirleyen yönetmeliğin emredici hükümlerine göre, davacının ilettiği enerjinin %6,5'i oranında nakil bedelini talep edebileceği, davalıların dava tarihinden önce temerrüte düşürüldüğünün davacı tarafça iddia ve ispat edilemediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, (529.383,16) TL. alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiştir. Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir. 1- Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı ... Müdürlüğü vekilinin tüm ve davacı vekili ile davalı ... Elektrik Üretim Otoprodüktör Grubu A.Ş. vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. 2- Ancak dava, taraflar arasındaki sözleşmelerden kaynaklanan enerji nakil ücreti alacağının tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece her ne kadar davacı tarafından davalıların temerrüde düşürüldüğünün ispatlanamadığı gerekçesiyle hükmedilen alacağa dava tarihinden itibaren temerrüt faizi yürütülmüş ise de, davacı tarafından dosyaya sunulan ve davalılardan ... A.Ş’ne keşide edilen 23.06.2003 tarih ve (462) numaralı yazıda, faizler hariç (529.283,16) TL. enerji nakil bedelinin 08.07.2003 tarihine kadar ödenmesi ihtar edilmiş, bu ihtarnamenin davalı ... A.Ş’ne tebliğ tarihi mahkemece araştırılmamış, ancak ... A.Ş’nce anılan ihtarnameye 30.07.2003 tarihinde cevap verilerek, enerji nakil hatlarının mülkiyetinin davacıya ait olduğu hakkında bir mahkeme kararı getirilmedikçe ödemenin yapılmayacağı bildirilmiştir. Bu ihtarname davalı ... A.Ş’ni temerrüde düşürecek nitelikte bir ihtarnamedir. Dolayısıyla mahkemece, öncelikle anılan ihtarnamenin davalı ... A.Ş'ne ne zaman tebliğ edildiği araştırılmalı, daha sonra ihtarnamede belirtilen 08.07.2003 tarihinin bir atıfet mehili olup olmadığı değerlendirilmeli, ihtarname davalı ... A.Ş’ne tebliğ edilmemişse, bu kez anılan davalının en geç 30.07 2003 cevabi ihtarname tarihinde temerrüde düştüğü kabul edilmelidir. Her ne kadar davacı vekili tarafından 24.10.2000 tarih ve (5038) numaralı ihtarnamenin de davalıları temerrüde düşüreceği iddia edilmişse de, bu ihtarnamede geçen ifadelerden, anılan ihtarnamenin bir temerrüt ihtarı niteliğinde olmadığı anlaşılmaktadır. Yine 23.06.2003 tarih ve (462) numaralı ihtarname, davacı tarafça davalılardan sadece ... A.Ş’ne keşide edildiğinden, sadece anılan davalının temerrüde düşmesine neden olur. Zira davalılar arasında müteselsil sorumluluk bulunduğu iddia ve ispat edilebilmiş değildir. Bu durum karşısında mahkemece, hükmedilen alacağa uygulanacak temerrüt tarihinin, yukarıda açıklanan şekilde tespit edilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle dava tarihinden itibaren temerrüt faizi yürütülmesi doğru görülmemiş, kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir. .../... -4- 3- Davalı ... A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; davacı tarafından anılan davalıya keşide edilen 24.10.2000 tarih ve (5038) numaralı ihtarnamede, “Gebze Organize Sanayi Bölgesi içindeki otoprodüktör grubu ortaklarınıza 01.10.2000 tarihi itibariyle %6,5 enerji nakil bedeli uygulanmaya başlanacaktır” ifadelerine yer verilmiş, davacı vekilince sunulan dava dilekçesinde ise Mart 1999 ile Ekim 2000 tarihleri arasındaki dönem için talepte bulunulmuştur. Bu durum karşısında mahkemece, 24.10.2000 tarih ve (5038) numaralı ihtarnamede yer alan ifadelerin, davacı açısından, Mart 1999-01.10.2000 tarihleri arasındaki dönem için olan talebinden vazgeçme sayılıp sayılmayacağı değerlendirilmeden, yazılı şekilde hüküm kurulması dahi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle de davalı ... A.Ş. yararına bozulması gerekmiştir. SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... Müdürlüğü vekilinin tüm ve davacı vekili ile davalı .... vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin, (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle de davalı ... A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı ile davalı ... A.Ş. yararına BOZULMASINA, takdir olunan 990,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Elekt. Ür. Otop. Gru. A.Ş.'ye verilmesine, 990,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalı ... Elekt. Ür. Otop. Gru. A.Ş.'den alınıp davacıya verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 28.300,75 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalı ...'nden alınmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davalı ... Elektrik Üretim Otoprodüktör Grubu A.Ş'ye iadesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 30.05.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.