Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2011/8448 · K. 2012/10906

10. Hukuk Dairesi         2011/8448 E.  ,  2012/10906 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi :İş Mahkemesi No :669-157 Dava, hizmet süresinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamında yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalı Kurum ve işveren vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. Davacı, davalıya ait deri ve kürk imalat işyerinde 07.06.2003 ile 31.10.2008 tarihleri arasında sürekli çalıştığı halde. Kuruma eksik bildirilen sürenin tespitini istemiştir. Mahkemece, 07.06.2003 ile 13.05.2008 tarihleri arasında kesintisiz sürekli olarak çalıştığı kabul edilmiş ise de, bu kararın eksik İnceleme ve araştırmaya dayalı olduğu anlaşılmaktadır. Davanın yasal dayanağı, 506 sayılı Yasa'nın 79/10. maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinİlmeyip, gerek görüldüğünde, re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır. Dosya kapsamına göre, davacının dava konusu dönem bakımından davalı işverenlikten işe giriş bildirgesi verilmediği gibi, dönem bordrolarında çalışma bildirimi yapılmadığı anlaşılmakla birlikte, dava dışı ...'ya ait 19.. sicil numaralı işyerinden işe giriş tarihi 13.04.2004 olan, ...Teks. Ltd. Şti.'ne 1088... sicil numaralı işyerinden işe giriş tarihi 01.07.2005 olan, ...'ye ait 1128... sicil numaralı işyerinden işe giriş tarmleri 19.04.2006, 01.05.2007, 13.05.2008 tarihleri olan 5 ayrı işe giriş bildirgesi verildiği anlaşılmıştır. Sigorta hizmet cetvelinde İse, işe giriş bildirgeliriyle uyumlu, 2004/1. dönemden 31.10.2008 tarihine kadar kısmi çalışma bildirimleri yapıldığı görülmüştür. Davacı, bildirim yapılan dönemlerde dahil olmak üzere sürekli olarak ve fiilen davalı işverenlik nezdinde çalıştığını ve bildirim yapan İşyerlerinin fiilen mevcut olmadığını, işveren sıfatının davalı şirkete ait olduğunu iddia etmiş, davalı şirket ise, davacının kendi işyerinde değil, taşeron işçisi olarak çalıştığını, bu nedenle bildirimlerin taşeronlar tarafından yapıldığını savunmuştur. Öncelikle, davalı şirket ile işyeri dosyalarına göre aynı adreste faaliyet gösteren dava dışı taşeron oldukları belirtilen bu kişilerin sonradan sigortalı çalışma bildirimleri davalı işverenlik tarafından yapılmış ise de, gerçekte davalı ile dava dışı bu kişiler arasında 506 sayılı Yasa'nın 87. maddesi anlamında taşeron asıl İşveren ilişkisinin olup olmadığı veya bu kişilerin gerçekte ve fiilen muhasebeci, kesimci gibi çalışan olup olmadıklarının yöntemince araştırılması gerekmektedir. Şayet, bildirim yapılan dönemlerde, işveren sıfatının bu kişilere ait olduğu sonucuna varılacak olursa, husumetin bu kişilere de yöneltilmesi gerekmektedir. Davada çözülmesi gerekin hususlardan birisi de, çalışmanın mevsimlik olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Davalı işveren vekilinin dosyaya sunduğu, başka sigortalılar tarafından açılan işçilik alacaktan davalarında alınan bilirkişi raporları ve davalı tanıklarına göre işyerindeki çalışmanın mevsimlik olduğunun bildirmesi karşısında, bu dosyalar ve işverenliğe karşı dava açtıkları anlaşılan davacı tanıklarına ait hizmet tespiti dosyaları ile, varsa, davacının açtığı işçilik alacakları dosyası celbedilerek incelenmeli, tüm işyerlerine ait dönem bordroları getirtilmeli, dönem bordro çalışanlarından re'sen seçilenlerin ve tespit edilen komşu işyeri sahip ve çalışanlarının çalışmanın niteliği, mevsimlik olup olmadığı, süresi hakkında ayrıntılı beyanları alınmalı, varsa beyanlar arasındaki çelişkiler giderilmeli ve toplanan tüm kanıtlar yeniden değerlendirilerek elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir. O hâlde, davalı Kurum ve davalı şirket vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabu edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ:Tcmyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan Bilgin Teks. Deri San. Tic. Ltd. Şti.'ye iadesine, 07.06.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.