Yargıtay 7. Hukuk Dairesi · E. 2011/92 · K. 2011/6411

7. Hukuk Dairesi         2011/92 E.  ,  2011/6411 K. "İçtihat Metni" Hasımsız olarak görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı ... tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü: Hasımlı ya da hasımsız olarak açılan her davada hukuki yarar bulunmak zorundadır. Hukuki yarar dava koşuludur. Davacının tespitini istediği hukuki ilişkinin mevcut olup olmadığının hemen tespitinde, hukuki bir yararı bulunmalıdır. Hukuki yarar koşulu, tüm yasalarda, öğretide ve uygulamada kararlılıkla aranmaktadır. Öte yandan, bir hukuki ilişkinin, hemen tespitinde hukuki yararın varlığının kabul edilebilmesi için, üç koşulun birlikte bulunması da zorunludur. Sözü edilen bu üç koşulu hemen açıklamak gerekirse; a)TEHLİKE YAKIN VE TEHDİT CİDDİ OLMALI: Davacının bir ... veya hukuki durumunun mevcut veya yakın bir tehlike ile ciddi biçimde tehdit edilmiş olmalıdır. b)TEHDİT ZARAR DOĞURABİLECEK NİTELİKTE OLMALI: Bu ciddi tehdit sebebiyle davacının hukuki durumu tereddüt yada belirsizlik içinde olmalı, objektif olarak değerlendirildiğinde davacı için zarar meydana getirebilecek nitelikte bulunması gerekir. c)TESBİT HÜKMÜ TEHLİKEYİ ORTADAN KALDIRACAK NİTELİKTE OLMALI, DAVACININ DA HALİHAZIRDA HUKUKEN KORUNMA İHTİYACI BULUNMALI: Yalnızca koşulları usulün 237. maddesi hükmünde tanımlanan biçimde kesin hükmün sonuçlarını meydana getiren, cebrî-icraya yetki vermeyen, bir başka deyişle icra ve infaz kabiliyeti bulunmayan tespit hükmünün bu tehlikeyi ortadan kaldıracak nitelikte olması zorunlu olduğu gibi davacının hukuken korunma ihtiyacı bulunmalıdır. Özellikle hukuki yarar koşulu tespit davasının açıldığı günde mevcut olmalı ve verilen hüküm kesinleşene değin de varlığını sürdürmelidir. Açıklanan bu nedenle davacının hukuki korunma (himaye) ihtiyacını, başka bir vasıta ile tamamen tatmin edebilmesinin mümkün olduğu hallerde, hukuki ilişkinin soyut tespitinde hukuki yararının bulunmadığı, kabul edilmektedir. Hal böyle olunca duraksamasız belirtmek gerekirse hukuki yarar dava koşuludur. Somut olayda davacı ... tutunduğu 21 adet tapu kaydının yer tespitinin yapılarak bu yerlerin kadastro paftasında gösterilmesini talep etmiştir. Davacı ...'nin tapu kayıtlarının paftada gösterilmesine ilişkin talebinin HUMK.'nun 369 ve devamı maddelerinde tanımı yapılan delil tespiti yoluyla istenebileceği kuşkusuzdur. Dava dışı bir yolla elde edilebilecek bir hususun sağlanması için usul ekonomisine aykırı şekilde daha zahmetli ve masraflı dava yolu ile istenmesinde hukuki yararın bulunmadığı açıktır. Bu nedenler ve hüküm yerinde gösterilen diğer gerekçelere göre davacı ...'nin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile hükmün ONANMASINA, Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, 27.10.2011 gününde oybirliği ile karar verildi.