Yargıtay 15. Ceza Dairesi · E. 2012/1078 · K. 2013/15275

(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2012/1078 E.  ,  2013/15275 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi SUÇ : Dolandırıcılık HÜKÜM : Mahkumiyet Dosya incelenerek gereği düşünüldü: Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; Failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır. TCK'nın, 158. maddenin ikinci fıkrasında yer alan, bu düzenlemeyle failin, kamu görevlileriyle ilişkisi olduğunu, onlar nezdinde hatırı sayıldığını ileri sürerek ve belli bir işin gördürüleceği vaadiyle aldatarak, başkasından menfaat temin etmesi nitelikli dolandırıcılık kabul edilmektedir. Suçun maddî unsuru, kamu görevlileri yanında hatıra sayıldığının, onlarla ilişkisi bulunduğunu iddia ederek, yapılacak aracılık karşılığında kamu görevlisine verilmek üzere, para veya başkaca menfaat almak, kabul etmektir. Kamu görevlisi, TCK. md. 6’da tanımlanmış ve açıklanmıştır. Bu suçun meydana gelmesi için, suç konusunun resmî nitelikte bir ... olması ve failin kamu görevlileriyle ilişkisi olduğundan bahsederek dolandırıcılık eylemini gerçekleştirmesi gerekir. Faildeki ahlaki kötülüğün, yalnız başkalarını dolandırmakla kalmayıp, aynı zamanda kamu görevlilerini şüphe altına sokmasındaki vahameti, suçu nitelikli hâle getirmiştir. Bu iddia yapıldığında, o kamu görevlisinin gerçekten var olup olmadığı, ya da o işi yapmaya yetkili bulunup bulunmadığının bir önemi yoktur. Ancak nüfuzdan faydalanacağı söylenen kişinin kamu görevlisi olması gerekir. Kamu görevlisi sayılmayan bir kişiyle ilişkisinden dolayı bir yarar sağlanması halinde bu nitelikli hal uygulanmayacaktır. Kamu görevlisinin taraflarca tanınan ve bilinen bir görevli olması aranmaz. Asıl olan tarafların anladıkları ve anlattıkları memurun makam olarak belirlenebilen bir görevli olmasıdır. Failin mağdurdan sağladığı çıkarı… Başsavcısına,…kaymakamına, vereceğim şeklindeki beyanında Başsavcının, Kaymakamın kişi, makam ve görev olarak yeterince belirliliği bulunmaktadır. Failin, belirli bir memur yanında hatırı sayıldığından bahsedilmeksizin, bakanlardan, milletvekillerinden, hakimlerden, tanıdıkları olduğu ve işi halledeceğini söyleyerek çıkar sağlanması halinde basit dolandırıcılık söz konusu olacak ve TCK'nın 158/2. maddesi uygulanamıyacaktır. Keza, failin, belli bir memur yanında hatırı sayıldığından söz etmeksizin kendisini Kamu kurumunda görevli (müfettiş, genel müdür vb.) olarak tanıtıp müştekinin tayinini yaptırabileceğini söylemesi halinde eylemi, basit dolandırıcılık suçunu oluşturacaktır. Kamu görevlisine gerçekten ve onun bilgisi içinde çıkar sağlanmış ise eylem rüşvet suçunu oluşturacaktır. 1-Sanığın Müşteki ...'ın İCD Sigorta Ltd Şti'nin yetkilisi olduğu işyerine olay tarihinden 5-6 gelerek Mersin iline tayinin çıktığını söyleyip vedalaştığı, müştekinin sanığın işyerine sigorta yaptırmaya gelen müşterilerden birisi olduğunu düşündüğü, birkaç hafta sonra sanığın tekrar işyerine gelerek ... Bağkur İl Müdürlüğünde müdür yardımcılığı görevini yürütürken AKP hükümetinin kendisini görevden aldığını ve CHP ... milletvekili ...'ın yanında başdanışman olarak çalıştığını, Bağkurda işi olması halinde çözebileceğini söylediği, müşteki yeğeninin 10.000 TL Bağkur borcu bulunduğunu söyleyip bilgileri bilgisayar ortamından alarak sanığa verdiği, aradan 1-2 hafta geçtikten sonra tekrar müştekinin yanına gelen sanığın bu kez müştekiye Ankarada genel müdürlükte birisiyle görüştüğü, konuyu araştırdığını, 4.000 TL vermesi halinde işi çözebileceğini söylediği, bu sırada Çelebi havayollarına bir kişiyi işe başlatacağını söyleyerek telefonla görüşme yaptığı, telefonda da şirket yetkilisine CHP ... Milletvekili ...'ın başdanışmanı olduğunu söylediği, müştekinin sanıktan söz konusu parayı vermek üzere süre istediği ve CHP ... Milletvekili ...'a ulaşarak durumu anlattığı, sanığın milletvekili ...'ın başdanışmanı olmadığını öğrendiği, CHP ... milletvekili ...'ın ... Emniyet Müdürlüğüne konuya ilişkin şikayet dilekçesi fakslaması üzerine sanığın yakalandığı ve müşteki tarafından teşhis edildiğinin anlaşıldığı olayda, eyleminin 5237 sayılı TCK'nın 158/2. maddesinde düzenlenen kamu görevlileriyle ilişkisi olduğundan, onlar nezdinde hatırı sayıldığından bahisle ve belli bir işin gördürüleceği vaadiyle dolandırıcılığa teşebbüs suçunu oluşturduğu gözetilmeden suç vasfında yanılgıya düşülerek basit dolandırıcılığa teşebüs suçundan mahkumiyetine dair hüküm kurulması, Kabule göre de; 2- Hapis cezası alt sınırdan tayin olunduğu halde, ayrıca yasal ve yeterli gerekçe gösterilmeden aynı gerekçeyle adli para cezasına esas alınması gereken tam gün sayısının alt sınırdan uzaklaşılarak tayini suretiyle çelişkiye düşülmesi, 3-Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 06.04.2010 tarihli ve 2010/4-71 E, 2010/76 K sayılı ilamında belirtildiği gibi; 5237 sayılı TCK'nın 51. maddesiyle, ceza infaz kurumu haline getirilip, sadece hapis cezasıyla sınırlı olarak kabul edilen ertelemede, maddenin 3. fıkrası uyarınca mahkemece bir deneme süresinin belirlenmesi zorunlu olup, bu sürenin belirlenmemesi veya eksik belirlenmesi, denetim süresi, ertelemenin yasal sonucu olduğundan, aleyhe bozma yasağı kapsamında değerlendirilemeyecektir. Bu kapsamda sanık hakkında TCK'nın 51. maddesinde düzenlenen erteleme hükümleri uygulanırken denetim süresinin belirlenmemesi, 4- Hükmolunan kısa süreli hapis cezası ertelendiği halde TCK 53. maddesinin uygulanmasına karar verilmesi, Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün, bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, aynı Kanunun 326/son maddesi uyarınca ceza miktarı bakımından kazanılmış hakkın gözetilmesine, 09.10.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.