Yargıtay 4. Hukuk Dairesi · E. 2012/11453 · K. 2012/19927

4. Hukuk Dairesi         2012/11453 E.  ,  2012/19927 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... vd. aleyhine 04/07/2011 gününde verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 13/03/2012 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü. Dava, haksız şikayet nedeni ile manevi tazminat ödetilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece dava reddedilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir. Davacı, okul müdürü olup davalılarında okul aile birliği başkanı ve üyesi olduğunu, kendisi hakkında verdikleri dilekçe ile şikayetçi olduklarını gerçeğe aykırı olarak yolsuzluklar yaptığını iddia ederek kişilik haklarına saldırıda bulunduklarını beyan etmiş, uğradığı manevi zararın ödetilmesini istemiştir. Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır. Mahkemece, davalıların amacının bilgi alışverişi olduğu, olayın akışına uygun bilgilendirmek amacı ile hareket edildiği kabul edilerek davanın reddine karar verilmiştir. Şikayet hakkı, diğer bir deyimle hak arama özgürlüğü; Anayasa’nın 36. maddesinde; “Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir”şeklinde yer almıştır. Hak arama özgürlüğü bu şekilde güvence altına alınmış olup; kişiler, gerek yargı mercileri önünde gerekse yetkili kurum ve kuruluşlara başvurmak suretiyle kendilerine zarar verenlere karşı haklarının korunmasını, yasal işlem yapılmasını ve cezalandırılmalarını isteme hak ve yetkilerine sahiptir. Anayasanın güvence altına aldığı hak arama özgürlüğünün yanında, yine Anayasanın “Temel Haklar ve Hürriyetlerin niteliği” başlığını taşıyan 12. maddesinde herkesin kişiliğine bağlı dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve özgürlüklere sahip olduğu belirtildikten başka, 17. maddesinde de, herkesin yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahip bulunduğu da düzenleme altına alınmış bulunmaktadır. Türk Medeni Kanunu’nun 24. maddesinde, kişilik haklarına yapılan saldırının unsurları belirtilmiş ve hukuka aykırılığı açıklanmıştır. 25.maddesinde ise, kişilik haklarına karşı yapılan saldırının dava yolu ile korunacağı açıklanmış, BK.nun 49. maddesinde ise saldırının yaptırımı düzenlemiştir. Hak arama özgürlüğü ile kişilik haklarının karşı karşıya geldiği durumlarda; hukuk düzeninin bu iki değeri aynı zamanda koruma altına alması düşünülemez. Daha az üstün olan yararın, daha çok üstün tutulması gereken yarar karşısında o olayda ve o an için korumasız kalmasının uygunluğu kabul edilecektir. Hak arama özgürlüğü, diğer özgürlüklerde olduğu gibi sınırsız olmayıp kişi salt başkasını zararlandırmak için bu hakkı kullanamaz. Bu hakkın hukuken korunabilmesi ve yerinde kullanıldığının kabul edilebilmesi için şikayet edilenin cezalandırılmasını veya sorumlu tutulmasını gerektirecek yeterli kanıtların mevcut olması da zorunlu değildir. Şikayeti haklı gösterecek bazı emare ve olguların zayıf ve dolaylı da olsa varlığı yeterlidir. Bunlara dayanarak başkalarının da aynı olay karşısında davalı gibi davranabileceği hallerde şikayet hakkının kullanılmasının uygun olduğu kabul edilmelidir. Aksi halde şikayetin hak arama özgürlüğü sınırları aşılarak kullanıldığı, kişilik değerlerine saldırı oluşturduğu sonucuna varılmalıdır. Somut olayda; dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacının okul müdürü olarak görev yaptığı okulda davalıların okul aile birliği başkan ve üyesi oldukları, davacı hakkındaki şikayetler sonucu disiplin soruşturması açıldığı, ancak işlem yapılmasına yer olmadığına karar verildiği, tanıkların şikayet dilekçelerindeki iddialar hakkında hiçbir bilgisinin bulunmadığı anlaşılmıştır. Şu durumda, davalıların şikayet hakkını kullanırken az da olsa bir emare bulunmadığı, davalıların şikayet hakkının sınırlarını aşarak davacının kişilik haklarına saldırıda bulundukları sonucuna varılarak uygun bir miktar tazminat ödetilmesine karar verilmesi gerekirken istemin tümden reddi doğru olmamış kararın gösterilen nedenlerle bozulması gerekmiştir. SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenlerle BOZULMASINA; ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 25/12/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.