Yargıtay 22. Hukuk Dairesi · E. 2012/15851 · K. 2013/5399

22. Hukuk Dairesi         2012/15851 E.  ,  2013/5399 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi DAVA : Davacı, ücret, kıdem tazminatı, fazla çalışma ücreti, yıllık ücretli izin, pasaport harç alacağı ile uluslararası sürücü belgesi alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, davanın yetki yönünden reddine karar vermiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü: Y A R G I T A Y K A R A R I Dosya içeriğine göre, yetkili mahkemenin hangi iş mahkemesi olduğu uyuşmazlık konusudur. Mahkemece, mahkemenin yetkisizliğine ve talep edildiğinde dosyanın yetkili İstanbul İş Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir. 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu 5. maddesinde iş uyuşmazlıklarında yer itibari ile yetkili iş mahkemelerini belirlemiştir. Buna göre, “iş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgahı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme muteber sayılmaz.” İş mahkemelerinde yetki kuralı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yetki kurallarına uygun olup buna ek olarak işin yapıldığı yer, yani işyeri mahkemelerini de yetkili kılmaktadır. İş mahkemesine açılan dava, dava tarihinde davalının ikametgâhının bulunduğu veya işçinin işini yaptığı yerdeki iş mahkemesi veya iş davalarına bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesinde açılmalıdır. Yetkili mahkemenin belirlenmesinde önemli olan işin yapıldığı yer, bir başka anlatımla işyeri tanımına 5521 sayılı Kanun'nda yer verilmemiştir. İşyerinin tanımına 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesinde yer verilmiştir. Buna göre “İşveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddi olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir. İşverenin işyerinde ürettiği mal veya hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen yerler (işyerine bağlı yerler) ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve mesleki eğitim ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçlar da işyerinden sayılır. İşyeri, işyerine bağlı yerler, eklentiler ve araçlar ile oluşturulan iş organizasyonu kapsamında bir bütündür.” Bir yer, ancak işin niteliği ve yürütümü bakımından işyerine bağlı bulunmaktaysa, o işyerinden sayılacaktır. İş veya toplu iş sözleşmesinin tarafları, davalının yerleşim yeri ve işin yapıldığı yer dışındaki bir mahkemenin yetkili olduğuna dair düzenleme yapmaları, 5521 sayılı Kanun'un 5. maddesinin son cümlesi gereğince söz konusu düzenlemeyi geçersiz kılar. Bu düzenleme emredici bir kuraldır. Dava dosyası, Bakırköy 9. İş Mahkemesinin yetkisizlik kararı ile Gaziantep İş Mahkemesine gönderilmiş ve söz konusu yetkisizlik kararı temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir. Gaziantep 3. İş Mahkemesince evrak üzerinde yapılan inceleme ile davacının Gaziantep’te çalışmasının olduğunun dosya kapsamından anlaşılmadığı, fiili çalışmanın İstanbul’da olduğu, yetkili mahkemenin İstanbul İş Mahkemeleri olduğu gerekçesiyle temyize konu yetkisizlik kararı verilmiştir. Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacının uluslararası tır sürücüsü olarak davalılara ait işyerinde çalıştığı, davacı tarafça davalı şirketlerin Arnavutköy-İstanbul adresindeki şubesinden aldığı yükleri yurt dışına taşıdığının iddia edildiği, davalı şirketlerin .... Mah. Hadımköy-İstanbul yolu Cad. No:264 /İstanbul'da şubelerinin bulunduğu, ayrıca davalı şirketlerin merkezlerinin de Mersin'de olduğu anlaşılmaktadır. Davalılar vekili Bakırköy 9. İş Mahkemesinin 2011/571 esas sayılı dosyasında verdiği cevap dilekçesinde, davalıların Mersin ticaret siciline kayıtlı olduklarını ve davacının işini yaptığı yerin Gaziantep olduğunu, bu sebeple davaya bakmaya Gaziantep veya Mersin İş Mahkemelerinin yetkili olduğunu savunmuştur. Davacı vekili tarafından Bakırköy 9. İş Mahkemesine verilen 23.01.2012 ve 02.02.2012 tarihli dilekçeler ile yetki itirazına yönelik itirazlarının kabul edilmemesi halinde, dosyanın Gaziantep İş Mahkemesine gönderilmesi istenmiştir. Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarından davacının en son 11.03.2011 tarihinden itibaren davalılara ait Gaziantep adresindeki 1066535 sicil nolu ve 4941 iş kolu nolu (karayolu ile yük taşımacılığı) işyerinde çalıştığı görülmektedir. Öte yandan, dava dilekçesine ekli vekaletnamede davacı işçinin adresinin Gaziantep olarak belirtildiği, işçinin ikamet ettiği yerde işini yürüteceğinin hayatın olağan akışına uygun olduğu ve geçici olarak sadece yük almak üzere geldiği işyerinin daimi işyeri olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı gerçeği karşısında, mahkemece, işin esasına girilerek karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile yetkisizlik kararı verilmesi hatalıdır. SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 15.03.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.