Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2012/16469 · K. 2013/4418

1. Hukuk Dairesi         2012/16469 E.  ,  2013/4418 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : BURDUR 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ : 05/06/2012 Yanlar arasında görülen tapu iptal ve tescil, olmadığı takdirde tenkis davası sonunda, yerel mahkemece, davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü. Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptal ve tescil olmadığı takdirde tenkis isteğine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Dosya içeriği ve toplanan delillerden;  miras bırakan N..'nin 08.06.2010 tarihinde öldüğü, geride mirasçı olarak davalı oğlu ile kendisinden önce 12.10.1991'de ölen oğlu L..'den olma davacı torununun kaldığı, başkaca mirasçı bulunmadığı, murisin 26.07.1993 tarihli akitle çekişmeli 47 parsel sayılı taşınmazdaki 1/2 payını, 16.07.2002 tarihli akitle 448 parsel sayılı taşınmazdaki 1/2 payını, 1071 parsel sayılı taşınmazdaki 1/3 payını ve  2405 ile 2565 parsel sayılı taşınmazların tamamını, 26.07.2006 tarihli akitle de 1568 ve 1740 parsel sayılı taşınmazlardaki 1/2 paylarını satış suretiyle davalı oğluna temlik ettiği anlaşılmaktadır. Bilindiği üzere;  uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir. Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarında ve 01-04-1974 tarih 1/2 sayılı İnançları Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Medeni Kanunun 706, Borçlar Kanunun 213 ve Tapu Kanunun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay  sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler. Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun içinde ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alış gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır. Somut olaya gelince; davacının babası öldükten sonra murisle davacı arasında bir soğukluk olduğu, görüşmedikleri, murisin kira geliri olduğu, mal satmaya ihtiyacının olmadığı, her ne kadar davalı yurt dışından annesine zaman-zaman para göndermişse de bunların satış bedeli olmayıp harçlık mahiyetinde olduğu, bunun yanında evladın anne babasına bakmasının ahlaki görevi olduğu, tüm somut bu olgular yukarıdaki ilkeler ile değerlendirildiğinde; temliklerin gerçekte satış olmayıp davacıdan mal kaçırma amacıyla yapıldığı sonucuna varılmaktadır. Hal böyle olunca; davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir. Davacı vekilinin temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerden  ötürü (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK.'nın 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 28.03.2013  tarihinde oybirliğiyle karar  verildi.