Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2012/17763 · K. 2013/21664

(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2012/17763 E.  ,  2013/21664 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 01/03/2004-15/04/2006 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. K A R A R Dava, davacının 01.03.2004 - 15.04.2006 tarihleri arasında davalı işverene ait iş yerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulü ile davacının 01.03.2004 - 14.05.2006 tarihleri arasında asgari ücretle çalıştığı şeklinde karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. Somut olayda; davacı tanıklarının, dava konusu dönemde davacının çalıştığını belirtmelerine rağmen, davalı tanıklarının davacının kendi adına ve hesabına çalıştığını, davalı işverenin yanında çalışmadığını beyan ettikleri, tanık beyanları arasındaki çelişkinin giderilmediği, ihtilaflı dönemde davacı adına davadışı 1097295 sicil numaralı ... ünvanlı işyerinden 07.04.2006 – 15.04.2006 tarihleri arasında çalışma bildirildiği, davalı ... Hediyelik Turistik Eşya San ve Tic. A.Ş.’ye ait işyerinin kanun kapsamında olmadığı, davalı şirketin tescil tarihinin ilgili ticaret sicil memurluğundan sorulmadığı, ... Vergi Dairesi Başkanlığının 19.10.2007 tarihli yazısında; “... Hediyelik Turistik Eşya San ve Tic. A.Ş.’nin vergi mükellefi olmadığının” belirtildiği, ... Vergi Dairesi Başkanlığının 10.03.2011 tarihli yazısında, “... Nargile Turistik San ve Tic. A.Ş.’nin 05.11.1997 tarihi itibariyle vergi mükellefi olduğunun” belirtildiği, ancak bu şirket ile davalı şirketin aynı işyeri olup olmadığının araştırılmadığı, aynı şekilde davacı adına işyeri olup olmadığı, davacının vergi mükellefi olup olmadığının araştırılmadığı, eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiği görülmüştür. Yapılacak iş; ilgili ticaret sicil memurluğundan ... Hediyelik Turistik Eşya San ve Tic. A.Ş.’nin tescil tarihini sormak, bu şirket ile 05.11.1997 tarihi itibariyle vergi mükellefi olduğu belirtilen ... Nargile Turistik San ve Tic. A.Ş.’nin aynı şirketler olup olmadığını araştırmak, aynı şirketler değilse, ticaret sicil memurluğundan bildirilen ünvana göre davalı şirketin hangi tarih itibari ile vergi mükellefi olduğunu ve adına kayıtlı 506 sayılı Kanun kapsamında işyeri olup olmadığını araştırmak, kanun kapsamında işyerinin tespiti halinde bu işyerinin ihtilaflı döneme ilişkin tüm dönem bordrolarını getirmek ve bu bordrolarda ihtilaflı dönemin tamamında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, işyerinin tespit edilememesi veya bordrolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, ayrıca davacı adına işyeri olup olmadığı, davacının vergi mükellefi olup olmadığını araştırmak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir. Kabule göre de; davacının, “01.03.2004 - 15.04.2006 tarihleri arasında davalı işverene ait iş yerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti” şeklindeki istemine rağmen talep aşılarak, “davanın kabulü ile davacının 01.03.2004 - 14.05.2006 tarihleri arasında asgari ücretle çalıştığı” şeklinde karar verilmesi hatalı olmuştur. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edenlerden ... Hediyelik Turistik Eşya San. ve Tic. AŞ.'ne iadesine, 21.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.