Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2012/18983 · K. 2012/23304

3. Hukuk Dairesi         2012/18983 E.  ,  2012/23304 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ:SULH HUKUK MAHKEMESİ Dava dilekçesinde kira parasının 01.06.2009 gününden başlayarak aylık %18 KDV dahil 1.298,00 TL kira + 778,80 TL yakıt ve yönetim gideri olmak üzere toplam 2.076,80 TL olarak tesbiti istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü cihetine gidilmiş, hüküm taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiştir. Y A R G I T A Y K A R A R I Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.Davacı vekili dava dilekçesinde; kira parasının 01.06.2009 gününden başlayarak aylık %18 KDV dahil 1.298,00 TL kira + 778,80 TL yakıt ve yönetim gideri olmak üzere toplam 2.076,80 TL olarak tespitini talep etmiştir.Davalılar cevap dilekçelerinde; dava konusu dükkanda 30 yıldır kiracı olduklarını; artış talebinin fahiş olduğunu beyan ederek; davanın reddini savunmuştur.Mahkemece; davanın kısmen kabulü cihetine gidilerek, aylık kira bedelinin 01.06.2009 tarihinden geçerli olmak üzere KDV dahil kira 1.117,97 TL, yakıt ve yönetim gideri 651,36 TL olmak üzere toplam 1.769,33 TL olarak tespitine karar verilmiş, hüküm, taraf vekilleri tarafından temyiz etmiştir.Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalılar vekilinin tüm, davacılar vekilinin sair temyiz itirazları yerinde değildir.Dava; kiraya veren tarafından açılan kira tespiti istemine ilişkindir. Dava konusu taşınmaz, ...'ta; iş hanı içinde bulunan dükkan olup, toplam 111 metrekare büyüklüğündedir.Taraflar arasındaki ilk kira ilişkisi 01.06.1984 tarihli kira sözleşmesine dayanmaktadır. 01.06.2008'den başlayan son dönem kirası; KDV dahil 882,64 TL kira; 692,66 TL ortak gider olmak üzere toplam 1.575,30 TL'dir. Tespiti istenilen dönem 01.06.2009 tarihinden itibaren başlayan dönem olup; kira bedeli hak ve nesafet esaslarına göre tespit edilecektir.Kira parasının tespiti yöntemini belirleyen 18.11.1964 tarih ve 2/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında kira parasının "hak ve nesafete uygun" seviyede takdiri ile "sınırlı artış" öngörülmektedir.18.11.1964 gün ve 2/4 sayılı Y.İ.B.K. ve yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre "hak ve nesafet" ilkesi uyarınca hakim bu sınırlamayı yaparken, öncelikle tarafların tüm delilleri varsa emsal kira sözleşmelerinin aslı veya onaylı örnekleri dosyaya alınmalı, bilirkişi marifetiyle kiralanan taşınmaz ve taraf emsalleri tek tek görülüp incelenmeli, elde edilen veriler somutlaştırılarak, dava konusu yer ile ayrı ayrı konumu, çevresi, niteliği, kullanım şekli, kira başlangıç tarihi, kira süreleri ve benzeri kira parasına etki eden tüm nitelikleri karşılaştırılmalı, emsal kira bedellerinin niçin uygun emsal olup olmadığı somut gerekçelerle açıklanmalı, dava konusu taşınmazın yeniden kiraya verilmesi halinde getirebileceği kira parası belirlenmeli, hakimce bu kira parası dikkate alınmak suretiyle hak ve nesafete; özellikle tarafların kira sözleşmesinden bekledikleri amaçlarına uygun makul bir kira parasına hükmedilmelidir.Somut olayda bilirkişi kurulu ek raporunda; dava konusu işyerinin 01.06.2009 tarihi itibariyle serbest koşullarda boş olarak kiraya verilmesi halinde KDV dahil 1.500,00 TL kira getirebileceğini rapor etmiş; mahkemece KDV dahil kira 1.117,97 TL olarak belirlenmiştir.Mahkemece, yukarıdaki ilke ve esaslar gözetilerek, bilirkişi kurulunun taşınmazın boş olarak getireceğini bildirdiği kira parasından, uygun bir hak ve nesafet indirimi yaparak, kira tespiti cihetine gitmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucu ekonomik kıstaslar esas alınarak düşük miktarda kira tespiti cihetine gidilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bu husus bozmayı gerektirmiştir.Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 12.11.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.