Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2012/19387 · K. 2013/21689

(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2012/19387 E.  ,  2013/21689 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi Davacı, davalılardan işeverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. K A R A R 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine, 2- Dava, davacının 05.04.1999-25.08.2008 tarihleri arasında davalı işverene ait evde ev hizmetlerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulü ile hükümde yazılı şekilde karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır. Çalışma olgusu her türlü delille ispat kazanabilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır. Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davalı işverence davacı adına işe giriş bildirgesinin verilmediği, davacının hizmetinin bildirilmediği, davalının 15.09.1999-15.08.2001 tarihleri arasında ikamet ettiği apartmanda ikamet ettiğini beyan eden tanıkların ifadelerine başvurulduğu, başkaca bir inceleme yapılmadan karar verildiği anlaşılmaktadır. Yapılacak iş, davalı ...'in 2001 yılından sonra ailesi ile ikamet ettiği adresinin araştırılması, bu adreste ikamet eden komşuların zabıta, muhtarlık marifetiyle tespit edilerek ifadelerine başvurulması, davalının ekonomik durumunun evde yardımcı çalıştırmaya yetecek durumda olup olmadığının araştırılması, davalının çocuklarının bakım gerektirecek yaşta olup olmadıklarının, davalının eşinin çalışıp çalışmadığının, çocuk bakımına ihtiyaçlarının olup olmadığının araştırılması, davacının davalının yanında haftanın kaç günü çalıştığının tespit edilmesi, davacının haftada 3 günü geçecek bir çalışması olduğu takdirde davalı ile aralarında hizmet akdinin olduğunun kabulü mümkün olduğundan, davacının çalışmasının niteliği somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyulduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan ...'e iadesine, 25/11/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.