Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2012/198 · K. 2013/1123

11. Hukuk Dairesi         2012/198 E.  ,  2013/1123 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : SULH HUKUK MAHKEMESİ Taraflar arasında görülen davada ... Sulh Hukuk Mahkemesi’nce verilen 20/07/2011 tarih ve 2009/670-2011/770 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili ve davalı ... Vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü: Davacı vekili, müvekkili kurum tarafından kurulan enerji nakil hatlarından, müvekkili kurumun muvafakatinin alınması ve hat katılım payının ve bakım işletme masraflarının ödenmesi karşılığında elektrik dağıtımı yapan kuruluşlarca üçüncü kişilere müstakil abonelikler tesis edilebileceğini, ancak müvekkilinin bilgisi dışında yasal prosedüre uyulmaksızın ... verici istasyonundan davalı ... aracılığı ile hat katılım payı ve bakım işletme masrafı Ödenmeksizin diğer davalı ...'ne 18.10.2004-30.07.2008 tarihleri arasında enerji kullandırılarak müstakil abonelik tesis edildiğini, bu halde müvekkili kurum tarafından düzenlenen protokol ve ücret tarifesine göre alacağının bulunduğunu ileri sürerek, hat katılım payı ve bakım işletme masrafı olarak şimdilik 4.324,00 TL anapara ve bu alacağa 18.10.2004 tarihinden itibaren tahakkuk edecek reeskont faizi, KDV ve diğer fer'ilerin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalı ... vekili, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını ve zamanaşımına uğradığını, söz konusu enerji nakil branşman hatlarının bir kısmının müvekkili tarafından diğer abonelere elektrik enerjisi sağlamak için kullanıldığını, bu hatların bakım ve onarımlarının müvekkili tarafından yapıldığını, bu hatların davacıya ait olduğunun da kanıtlanmadığını, müvekkilinin davacıya hat katılım payı ödemek zorunda bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir. Davalı ... vekili, müvekkili kurumun ... nezdinde abone olduğunu, tesise iştirak ve güvence bedeli olmak üzere gereken ödemeleri yaptığını, davacı kurumun müvekkili kuruma yönelik talep konusunda yetkili olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir. Mahkemece, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna dayanılarak, davalılardan ...'ın davacıya ait enerji nakil hattından kendisine AG şebekesi tesis etmesi ve bu AG tesisinden başka aboneleri yararlandırması sebebiyle Elektrik Tarifeleri Yönetmeliği'nin 13. maddesine göre hat katılım payı ve bakım işletme masrafı olmak üzere toplam 4.324,00 TL ödemekle yükümlü olduğu, davalı yayın kuruluşu ile davalı ... arasında sözleşme bulunduğu, dolayısı ile yayın kuruluşunun davacı iptal kuruma karşı sorumlu tutulamayacağı davacının ödeme yapması için ...'a gönderdiği 03.09.2008 tarihli yazı ile Ödeme için verilen 30 gün süre sonunda temerrüt oluştuğu gerekçesiyle 4.324,00 TL asıl alacağın temerrüt tarihi olan 03/10/2008 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte ve 778,32 TL KDV'nin davalı ...'tan tahsiline, diğer davalı hakkındaki davanın reddine karar verilmiştir. Karan, davalı vekili ve davalı ... vekili temyiz etmiştir. 1) Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, davalı ...'ın dava konusu enerji nakil hatlarını davacı dışındaki abonelerine elektrik sağlamak için kullanmasına ve Elektrik Tarifeleri Yönetmeliği'nin 13. maddesi kapsamında davalı ...'ın sorumluluğunun kanundan doğmasına göre taraf vekillerinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. 2) Dava, davacıya ait enerji nakil hatlarının, davacıya katılım payı ile işletme ve bakım bedeli ödenmeksizin davalı tarafından kullanıldığı iddiasına dayalı alacak istemine ilişkin olup, yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davacı taraf kendi mülkiyetinde bulunan enerji nakil hatlarının, davalı tarafça bedeli ödenmeksizin kullanıldığını ileri sürmüş, davalı vekili ise söz konusu hatların bir kısmının müvekkili tarafından diğer abonelere elektrik enerjisi sağlamak için kullanıldığını kabul etmiştir. 01.03.2003 tarihine kadar yürürlükte bulunan Elektrik Tarifeleri Yönetmeliği'nin 13. maddesinde "Teşekkül veya şirket, abonenin hizmetlerini aksatmamak koşuluyla; abonenin mülkiyetindeki branşman çıkışından bir başka istek sahibine elektrik satabilir. Abone mülkiyetindeki branşman hattından, teşekkül veya şirketin abonesi olarak enerji alacak bir başka abone, teşekkül veya şirketin o yıla ait enerji nakil hattı kilometrik birim fiyatına göre hesaplanan hat katılım bedelini branşman hattı sahibine ödemek zorundadır." denildikten sonra aynı yönetmeliğin 19. maddesinde bu bedelin ne şekilde tespit edileceği düzenlenmiştir. 01.03.2003 tarihinde yürürlüğe giren Enerji Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği'nin 8. maddesinde de benzer şekilde düzenleme yapılmış ve hat katılım bedelinin hangi kriterlere bağlı olarak belirleneceği ayrıntılı şekilde gösterilmiştir. Açıklanan yönetmelik hükümleri karşısında, davacıya ait enerji nakil hatlarının davalı tarafça kullanıldığı da uyuşmazlık konusu olmadığından davacının söz konusu enerji nakil hatlarının kullanılması karşılığında katılım payı istemesi mümkün olup esasen bu husus mahkemenin de kabulündedir. Somut olayda, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, abonelere ait enerji nakil hatlarının yeni bir abone tarafından kullanılması halinde eski aboneye ödenmesi gereken hat katılım payı bedelinin davalı tarafça belirlenmediği, davacı kurumun yönetim kurulu kararı ile belirlediği hat katılım bedelinin hangi esaslara dayandığının belirsiz olduğu açıklandıktan sonra, ek bilirkişi raporu ile davacı kurumun yönetim kurulu tarafından oluşturulan tip protokol ve ilgili yıllara ait ücret tarifeleri üzerinden yapılan hesaplamada davacının talep edebileceği hat katılım payı ve işletme bakım masrafları tutarının son kullanım tarihi 30.07.2008 tarihine kadar 4.324 TL ana para ve 1.454,09 TL faiz olmak üzere toplam 5.778,09 TL olduğu belirtilmiştir. Denetime açık olmayan iş bu rapor, hüküm kurmaya yeterli bulunmamaktadır. O halde mahkemece, öncelikle davalı ...'ın dava konusu hat katılım bedelini belirleyip belirlemediğinin tespit edilmesi, şayet belirlenmemiş ise yukarıda anılan yönetmelik hükümlerindeki kıstaslar dikkate alınmak suretiyle uzman bir bilirkişi kurulundan davaya konu hat katılım bedelinin tespiti konusunda ayrıntılı ve denetime elverişli rapor alınması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı olarak hüküm tesisi doğru olmamış, hükmün davalı yararına bozulması gerekmiştir. 3)Ayrıca, dava konusu edilen katılım payı ve bakım gideri alacağı bakımından davalı ...'tan faiz istenebilmesi için öncelikle davalı ...'ın temerrüde düşürülmesi gerekmektedir. Mahkemece, davacının ...’a gönderdiği 03/09/2008 tarihli yazı ile ödeme için 30 gün süre verildiği ve buna göre temerrüt tarihinin 03/10/2008 olduğu kabul edilmiş ise de, açıkça borç miktarı belirtilmemiş 30/09/2008 tarihli yazıya dayanılarak temerrüt tarihinin belirlenmesi doğru olmamıştır. Bu halde, mahkemece temerrüt tarihinin araştırılarak buna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde verilen hükmün bu nedenle de davalı yararına bozulması gerekmiştir. 4)Öte yandan, davacı tarafça söz konusu enerji nakil hatlarının işletme ve bakım ücretlerinin de tahsilinin istenilmiş olmasına rağmen mahkemece bu konuda olumlu olumsuz bir değerlendirme yapılmaması da doğru olmamış, hükmün bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan (1) nolu bentte yazılı nedenlerle taraf vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddine, kararın (2) ve (3) nolu bentte yazılı nedenlerle davalı yararına, (4) nolu bentte yazılı nedenle davacı yararına BOZULMASINA, ödedikleri temyiz peşin harcın istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 21.01.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.