Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2012/22649 · K. 2012/24276

10. Hukuk Dairesi         2012/22649 E.  ,  2012/24276 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi :İş Mahkemesi No :117-438 Dava, yersiz ödenen ölüm aylıklarının tahsiline yönelik Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir. Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde Ankara İş Mahkemesinin yetkili olduğundan bahisle yetkisizliğe karar vermiştir. Hükmün, davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. Davacı, 506 sayılı Kanun kapsamında sigortalı iken ölen babası üzerinden, boşanmasının ardından ölüm aylığı almaya başladığı, boşandığı eşi ile fiilen birlikte yaşadığı gerekçesi ile 18.10.2008 tarihi sonrası aldığı aylıkların borç kaydedildiğini, davalı Kurumun söz konusu işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiş, Mahkemece, Ankara İş Mahkemesinin yetkili olduğundan bahisle yetkisizliğe karar verilmiştir. 506 ve 5510 sayılı Kanunların uygulanmasından doğan uyuşmazlıklarda; anılan Kanunlarda hüküm bulunmaması nedeniyle yetkili mahkeme Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun genel hükümlerine göre belirlenmelidir. Nitekim 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 15’inci maddesinde de “bu kanunda sarahat bulunmayan hallerde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunun (HUMK) hükümlerinin uygulanacağı” hükmü öngörülmüştür. Bu çerçevede, davanın, kural olarak Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 9 ve 17. maddeleri gereğince davalı ... Sigortalar Kurumu Başkanlığının bulunduğu Ankara veya işlemlerin yapıldığı şubenin bulunduğu yerde açılması gerekir. 12.01.2011 kabul tarihli 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 5 ve devamı maddelerinde yetki konusunda benzer düzenlemeler getirilmiş olup, 14. maddesinin (1). Paragrafında “Bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir.” hükmü düzenlenmiştir. Diğer taraftan iş davalarının en kısa sürede sonuçlandırılması yasa hükmü gereği olup, konuya sosyal güvenlik açısından da bakıldığında yetkiye ilişkin genel usul kurallarının katı biçimde uygulanması, bu hukuk dalının amacı ile de bağdaştırılamaz. Kural olarak dar gelirli durumda bulunan sigortalının haklarını teslimde zorlaştırıcı değil, yasaların olanak verdiği ölçüde olabildiğince kolaylaştırıcı olunmalıdır. Uyuşmazlığa konu işlemlerin yürütüleceği SGK Başkanlığı şubesinin bulunduğu yer mahkemesi veya Sosyal Güvenlik Kurumu merkezinin bulunduğu yer mahkemesi olmak üzere, davacının bu mahkemelerden herhangi birinde dava açma imkanı bulunmakla ve davacının da seçimlik hakkını kullanarak SGK Başkanlığı şubesinin bulunduğu yer mahkemesi olan Aydın İş Mahkemesinde davayı açtığı anlaşılmakla, mahkemece işin esasına girilerek sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken, Ankara İş Mahkemesinin yetkili olduğundan bahisle, dava ile ilgili olarak yetkisizlik kararı verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 03.12.2012 gününde oybirliği ile karar verildi.