Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2012/23285 · K. 2013/1033

10. Hukuk Dairesi         2012/23285 E.  ,  2013/1033 K. "İçtihat Metni" ... Davacı vekili 01.04.2007-30.04.2010 tarihleri arasındaki dönemde davalı işveren şirkete ait işyerinde 960,00-TL ücretle çalıştığının tespitini talep etmiş, mahkeme, davacının davalı işveren şirkete ait işyerlerinde 01.04.2004-30.04.2010 tarihleri arası dönemde 950,00-TL ücret karşılığı çalıştığının tespitine karar karar vermiştir. Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. Dava, 5510 sayılı Kanun’un geçici 7/1’inci maddesi uyarınca uygulama alanı bulan, mülga 506 sayılı Kanun’un 79/10 hükmü uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların, re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır. Davanın niteliği gereği, çalışma olgusu her türlü delille ispatlanabilmesine karşın, ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Hukuk Genel Kurulunun ....sayılı kararında da belirtildiği üzere, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 288. maddesindeki (Hukuk Muhakemeleri kanunu'nun 200. maddesi) yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır. Ücret miktarı, yasada düzenlenen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle ispatı mümkündür. Yazılı delille ispat, sınırın altında kalan miktar için tanık dinletilebilir. Tespiti istenen miktar sınırı aşıyor olsa bile, varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa tanık dinletilmesi mümkündür (HMK m. 202). ./.. -2- 506 sayılı Kanunun 78. maddesinde prime esas günlük kazançların alt ve üst sınırlarının ne olacağı gösterilmiştir. Günlük kazancın alt sınırı, HUMK'nun 288. maddesinde belirtilen sınırı aşıyorsa ücretin yazılı delille saptanması gereğinin pratikte bir önemi kalmayacaktır. Zira, 506 sayılı Kanunun 78. maddesine göre, günlük kazançları alt sınırın altında olan sigortalılar ile, ücretsiz çalışan sigortalıların günlük kazançları alt sınır üzerinden hesaplanacaktır. İncelenen dosyada; Davacı vekili, davacının, 01.04.2007-30.04.2010 tarihleri arasındaki dönemde davalı işveren şirkete ait işyerinde 960,00-TL ücretle çalıştığının tespitini talep etmiş, mahkeme, talebi aşarak, davacının davalı işveren şirkete ait işyerlerinde 01.04.2004-30.04.2010 tarihleri arası dönemde net 950,00-TL ücret karşılığı çalıştığının tespitine karar karar vermiş, ancak, davacının hizmet döküm cetvelinde davalı işverene ait işyerlerindeki çalışmasının 01.04.2004 tarihinde başladığı ve kesintili olarak 19.5.2010 tarihine kadar devam ettiği anlaşılmıştır. Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular ışığında; mahkemece, davacı tarafa tespitini istediği davalı işveren şirkete ait işyerlerindeki çalışmalarının hangi dönemlere ilişkin olduğu açıklattırılmalı, talebi açıkça sorulmalı, prime esas kazancın tespiti hususunda, hukuksal geçerliliğe haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerin varlığı araştırılmalı, asgari ücretin üzerinde olduğu iddia edilen gerçek ücret hiçbir şüpheye yer vermeyecek şekilde araştırılıp, belirlenmelidir. Kabule göre de; davacının hizmet döküm cetvelinde yer alan davalı işveren şirketteki çalışmalarına ilişkin bildirimleri dışlanmalıdır. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalı şirkete iadesine, 25.01.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi. ....