Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2012/2782 · K. 2012/1349

10. Hukuk Dairesi         2012/2782 E.  ,  2012/1349 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi :İş Mahkemesi Davacı, davalı işveren yanında, 08.02.2010-04.05.2010 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak, aralıksız çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece, davanın kabulüne söz konusu tarihler arasında davalı işveren yanında günlük 30-TL mukabili hizmet akdine dayalı çalıştığının tespitine karar verilmiştir. Hüküm, davalılar vekilleri tarafından yasal süresi içinde temyiz edilmiş olup, düzenlenen rapor ile dosyadaki kâğıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi: Dava, 5510 sayılı Kanun m.86/9 uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için; bu tür davalarda, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek gerekli görülen araştırmaların resen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır. Somut olayda, davacının, ... tarafından düzenlenen “Bazı yerli ve yabancı üzüm çeşitlerinin .... ekolojik koşullarına adaptasyonları” projesinde çalıştığı anlaşılmaktadır. Ancak, bu çalışmanın başlangıç ve sonunun hangi tarihler olduğu kesin olarak tespit edilmiş değildir. Davacı, hizmet başlangıcının 08.02.2010 olduğunu ileri sürmüştür. Davalı Üniversite ise, projenin Mart 2010’da uygulanmaya başladığını belirtmiştir. Konuya ilişkin haberin yayımlandığı ..... Gazetesi de 26.03.2010 tarihlidir. Keza, davacının prime esas ücretinin de ne miktarda olduğu kesin olarak tespit edilmiş değildir. Hal böyleyken, Mahkemece, yeterli gerekçe gösterilmeden 08.02.2010-04.05.2010 tarihleri arasında 30-TL yevmiye ile çalıştığının tespitine karar verilmiştir. Mahkemece, yapılacak iş, öncelikle; davalı ... tarafından davacıya yapılan ücret ödeme belgeleri ile dava konusu dönemde davacı ile birlikte çalışan ve işveren bordrolarında kayıtlı kişileri resen tespit etmek olmalıdır. Bordro tanıklarının beyanları alınmalı ve ifadeleri, ibraz edilen belgelerle denetlenmelidir. Şayet, işveren ücret ödeme belgesi ibraz edemezse, bu takdirde resen saptanan bordro tanıkları dinlenmelidir. Böylece, davacının fiili çalışmalarının süresi kuşku ve duraksamaya meydan vermeyecek biçimde belirlenmelidir. Prime esas ücretin tespiti bakımından da; ücret belgesi ibraz edilemezse gerekirse davalı defter ve kayıtları ile, banka kayıtları üzerinde inceleme yapılmak suretiyle, davacıya yapılan ödeme miktarları tespit edilmeli, bu şekilde toplanan ve toplanacak olan delillerin sonucuna göre bir karar verilmelidir. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 02.02.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.