Yargıtay 23. Hukuk Dairesi · E. 2012/3605 · K. 2012/5363

23. Hukuk Dairesi         2012/3605 E.  ,  2012/5363 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi Taraflar arasındaki iflas davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin yetkisizliğine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. -K A R A R- Davacı vekili, davalının ... Menkul Değerler A.Ş.'nin iflasına neden olduğunu ileri sürerek, 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 46/k maddesi uyarınca iflasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Mahkemece, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda; İ.İ.K'nun 154. maddesine göre iflas davalarında, borçlunun muamele merkezinin bulunduğu yer mahkemesinin kesin yetkili mahkeme olduğu, HMK'nın 114/ç maddesine göre bunun dava şartı sayıldığı ve 115. maddeye göre her aşamada resen araştırılması gerektiği, davalının yerleşim yerine göre ... mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle, yetkisizlik kararı verilmiştir. Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir. Dava, Sermaye Piyasası Kanun'un 46/k maddesinden kaynaklanan iflas istemine ilişkindir. Sermaye Piyasası Kurulu, 2944 sayılı Kanun'un 46/h maddesi uyarınca, sermaye piyasası kurumlarının, mali yapılarının ciddi surette zayıflamakta olduğunun tespiti halinde; verilecek uygun süre içinde, mali durumlarının güçlendirilmesini istemeye; kurum görevlilerinin imza yetkilerini sınırlandırmaya veya kaldırmaya; verilen bu süre içinde, bu kurumlar tarafından gerekli tedbirlerin alınmaması halinde veya mali durumlarının taahhütlerini karşılayamayacak kadar zayıflamış olduğunun tespiti halinde gerekli tedbirleri almaya, herhangi bir süre vermeksizin kurumların faaliyetlerini geçici olarak durdurmaya veya sürekli olarak durdurarak yetkilerini kaldırmaya; bu tedbirlerden netice alınmadığı takdirde tedrici tasfiyelerine karar vermeye ve tasfiyenin bitmesini takiben gerektiğinde veya tedrici tasfiyeye gitmeksizin doğrudan iflaslarını istemeye, aynı Kanun hükmünün (k) bendi uyarınca da sermaye piyasası kurumlarının (h) bendi hükmü uyarınca, tedrici tasfiyeye girmesi veya iflası durumlarında, kurulca sorumlulukları tespit edilmiş bulunmak kaydıyla; %10'undan fazla paya sahip ortaklarının, görevden ayrılmış olan veya halen görevde bulunan yönetim kurulu başkan ve üyelerinin ve imzaya yetkili yöneticileri ile yatırım fonu yöneticilerinin şahsen iflaslarını istemeye yetkilidir. Anılan yasal düzenlemeden kaynaklanan yetkiye dayanılarak davalının iflası istenmiştir. İflasta yetkiyi düzenleyen İİK'nun 154.maddesi şu şekildedir:İflas yoliyle takipte yetkili merci, borçlunun muamele merkezinin bulunduğu mahaldeki icra dairesidir. Merkezleri yurt dışında bulunan ticari işletmeler hakkında yetkili merci, Türkiye'deki şubenin, birden ziyade şubenin bulunması halinde merkez şubenin bulunduğu yerdeki icra dairesidir.Borçlu ile alacaklı yetkili icra dairesini yazılı anlaşma ile tayin etmişlerse, o yerin icra dairesi dahi iflas takibi için yetkili sayılır. Ancak, iflas davaları için yetki sözleşmesi yapılamaz ve iflas davası mutlaka borçlunun muamele merkezinin bulunduğu yer ticaret mahkemesinde açılır. Borçlu hakkında iflas davası açılması aracı kurum şirketinin imzaya yetkili yönetim kurulu üyesi olmasından dolayı yasadan kaynaklanmasına göre, bu şahıslar hakkında açılan iflas davasında şirketin muamele merkezinin yetkili olması gerekir. Kanunun bu emredici hükmü karşısında, borçlunun ikamet adresi muamele merkezi olarak kabul edilemez. İflas davalarında kesin yetki kuralı öngörülmüş olmasına göre öncelikle borçlunun muamele merkezi belirlenmeli ve sonucuna göre yetki konusu karara bağlanmalıdır. Uyuşmazlık konusu olayda, davalının, ... 5.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08.06.2010 tarih ve 2010/364-372 esas-karar sayılı ilamı ile iflasına karar verilen ... Menkul Değerler A.Ş.'nin yönetim kurulu üyesi olduğu için iflası istendiğinden, muamele merkezinin de, iflasının istenmesine sebep olan işlemlerin gerçekleştiği müflis ... Menkul Değerler A.Ş.'nin muamele merkezi olarak anlaşılması gerekir. Zira, davalının daha önce iflasına karar verilen şirket nezdinde yaptığı görev nedeniyle iflası istenebilmektedir. Bu durumda, davalının muamele merkezinin müflis şirketin muamele merkezi ile aynı olduğu kabul edilerek yargılamaya devam edilmesi gerekirken, yanlış değerlendirme ve yanılgılı gerekçe ile yetkisizlik kararı verilmesi doğru görülmemiştir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, taraf vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 24.09.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.