Yargıtay 23. Hukuk Dairesi · E. 2012/3640 · K. 2012/5949

23. Hukuk Dairesi         2012/3640 E.  ,  2012/5949 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. -K A R A R- Davacı vekili, borcu olmadığı halde davalı kooperatif tarafından müvekkili aleyhine 4.323,94 TL borcu bulunduğundan bahisle ödeme ihtarında bulunulduğunu ileri sürerek, müvekkilinin davalı kooperatife anılan miktar kadar borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, davalı kooperatif tarafından talep olunan alacağın bonoya müstenit olduğu, kambiyo senedi niteliğinde bulunan bonoya karşı ancak senetle ispatın mümkün olduğu ve davacının bu bonoya ilişkin ödeme iddiasının bulunmadığı, ancak senet metninde bedelin malen ahzolunduğunun yazılı olması karşısında senette yazılı malın teslim alınmadığı yolundaki ispat yükünün davacı tarafta bulunduğu, davacının ise bu konuda yazılı delil ibraz edemediği, davacı borçlu tarafından iddiasını ispat için davalı alacaklı kooperatife yöneltilen yeminin kooperatifi temsile yetkili yönetim kurulu başkanı tarafından yerine getirilerek dava konusu senet karşılığı malın davacı borçluya teslim edildiğinin bildirilmiş olmasına göre ispat olunamayan davanın reddine karar verilmiştir Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. 1-Dava, borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Dava tarihinde yürürlükte olan HUMK'nun 17. maddesi (HMK'nın 14. maddesi) uyarınca kooperatif ile üyesi arasındaki davaların kooperatifin muamele merkezinin bulunduğu yer mahkemesinde görülmesi gerekir. Bu yetki kuralı kamu düzenine ilişkin kesin yetki kuralı olup, davanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi mahkemece de re'sen dikkate alınması gerekir. 4721 Sayılı TMK'nın 51. maddesine göre hükmi şahsın ikametgahı, anasözleşmede aksine hüküm bulunmadıkça muamelelerinin yürütüldüğü yerdir. Bu durumda mahkemece, davalı kooperatifin merkezinde değişiklik olup olmadığı da gözetilerek, kooperatif muamelelerinin yürütüldüğü merkezin bulunduğu yer, dava tarihi itibariyle tereddüde mahal bırakmayacak şekilde belirlenip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu yön gözden kaçırılarak yazılı şekilde esasa girilip hüküm kurulması doğru olmamıştır. 2-Bozma nedenine göre, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir. SONUÇ:Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davalı yararına BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere 12.10.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.