Yargıtay 18. Hukuk Dairesi · E. 2012/4557 · K. 2012/6704

(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2012/4557 E.  ,  2012/6704 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir. Y A R G I T A Y K A R A R I Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü: Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak; 1-Kamulaştırma Yasası'nın 4650 sayılı Yasa'yla değişik 11. maddesinin birinci fıkrasının arazilere ilişkin (f) bendinde taşınmaz malın kamulaştırma (dava) tarihindeki mevki ve şartlarına göre olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden değerinin belirleneceği öngörülmektedir. Taşınmaz üzerinde taşınmaza kapama bahçe niteliği verebilecek yaşta ve sayıda ağaç mevcut olması halinde bunların kaplayacağı alana göre kapama bahçe olarak değerlendirilmesi gerekir. Kamulaştırma evrak ekleri ile keşif sonucu alınan bilirkişi kurulu raporunun incelenmesinde dava konusu taşınmaz üzerinde verim çağına gelmiş toplam 65 adet değişik türden meyve ağacı mevcut olduğu anlaşılmaktadır. Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarında, kapama meyve bahçesi değerlendirmelerinde, gelir getiren bu ağaçlardan cinslerine göre kalite ve verimlilik açısından teknik olarak en uygun sıklıkta dikildiğinde dekar başına elde edilebilecek verim esas alınmak suretiyle taşınmazın üzerindeki ağaçların bu ölçülere göre kaplayacağı alandan elde edilebilecek net gelire göre bilimsel yöntemle zemin değeri saptanması aranmaktadır. Bu nedenle mahkemece, taşınmaz üzerinde bulunan verim çağındaki ceviz, ayva, elma, erik, hurma, nar ve şeftali ağaçlarının cins ve yaşına göre teknik olarak normal sıklıkta kaplayacakları alan gıda, tarım ve hayvancılık il müdürlüğünden sorularak belirlenip bu bölümün karışık kapama meyve bahçesi kabul edilip, yine değerlendirme yılı (2010) itibariyle bu ağaçların cinsine göre dekar başına ortalama verimi ve üretim giderleri ile kg başına ortalama satış fiyatını gösteren resmi veriler gıda, tarım ve hayvancılık il müdürlüğünden getirtilerek bu verilerin esas alınması suretiyle verim çağına gelmiş ağaçların kaplayacağı alanın karışık kapama meyve bahçesi olarak değerlendirilerek kamulaştırma bedelinin saptanması, bu şekilde yapılacak değerlendirme ile (taşınmazın tamamının karışık 2012/4557-6704 meyve bahçesi olması durumunda) kamulaştırılan yerin tamamından uygun teknikle normal olarak sağlanabilecek gelir dikkate alınacağına göre taşınmazın üzerinde bulunan başka unsurların gelirinin de artık zemin değerine bir katkısı söz konusu edilemez. Başka bir deyişle taşınmaz üzerindeki diğer ağaçların değeri de kapama bahçe olarak bulunacak bedelin kapsamında kalmaktadır. Yukarıda açıklanan hususlar dikkate alınmak suretiyle gelir hesabı yapılması, kapama bahçe dışında artan kesim kalırsa bu kısmın da tarla ziraatine göre değerlendirilmesi ile münferit ağaçların ancak açık tarla yapılan bölümde yer aldığının saptanması durumunda rayiç değerlerine göre hesaplama yapılarak kamulaştırma bedelinin belirlenmesi gerekirken bilirkişi kurulunca düzenlenen raporda yukarıda açıklanan ilkeler gözetilmeyerek, taşınmazın açık tarım arazisi olarak değerlendirilip buna göre bedel belirlenmiş olması, 2-6125 m² yüzölçümlü dava konusu taşınmazın 5499,41 m²'lik kesimi kamulaştırılmış olup, artan 625,59 m²'lik bölümün niteliği, yüzölçümü, konumu, kullanım amacı ve geometrik durumu dikkate alındığında kamulaştırma nedeniyle %50 oranında değer kaybı olacağı düşünülmeden mahkemece resen yapılan hesaplama sonucu değer kaybı verilmemesi, 3-Davacı idare harçtan muaf olmadığı halde muaf olduğu kabul edilerek hüküm kurulması, Doğru görülmemiştir. Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 31.05.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.