Yargıtay 8. Hukuk Dairesi · E. 2012/5395 · K. 2012/11494

8. Hukuk Dairesi         2012/5395 E.  ,  2012/11494 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi DAVA TÜRÜ : Tapu iptali ve tescil ... ile ... ve müşterekleri aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının reddine dair Develi Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 19.01.2012 gün ve 218/45 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü: K A R A R Davacı vekili, dava konusu 502 ada 13 parsel sayılı taşınmazın 08.10.1984 tarihli senet ile Mehmet Kalkanlı mirasçılarından satın alındığını açıklayarak, tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya tesciline, bu mümkün olmadığında taşınmazın gerçek değerinin tespiti ile davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalılar, usulüne uygun tebligata rağmen yargılamaya katılmamış ve cevap vermemişlerdir. Mahkemece, tapuda kayıtlı taşınmazın haricen satışının geçersiz olduğundan tapu iptali ve tescil davasının reddine, satış bedelinin ödetilmesine yönelik talebin ise; davacının, satın aldığını iddia ettiği yer ile dayandığı senede konu yerin aynı yer olduğunun tespit edilemeyip, davasını ispat edemediğinden reddine karar verilmiştir. Hüküm, süresi içerisinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Toplanan deliller, tüm dosya kapsamından; 08.10.1984 tarihli haricen düzenlenen senet fotokopisi dava dilekçesi ekindedir. Satıcıları ..., kendine asaleten oğlu Mustafa’ya velayeten Emine Kalkanlı, konusu: Develi Kızık Köyü Tekke Çukuru mevkiinde bulunan 18.12.1957 tarih, cilt 104, sayfa 22, sıra 58'de kayıtlı, miras bırakanları Mehmet Kalkanlı’dan intikal eden tarlayı 1.500.000 liraya İlyas Gökşen’e sattıkları, parasını tamamen aldıkları, bu yeri alıcıya teslim ettiklerine ilişkindir. Davalı taraf, davaya cevap vermemiştir. Dava konusu taşınmazın tapu kaydı incelendiğinde; 29.04.1985 tarihinde davalı ... adına 3/5 hisse, diğer davalıların miras bırakanı Mehmet Kalkanlı adına 2/5 hisse olarak 16.04.1980 tarih 18 sıra ve 18.12.1957 tarih 16 sıra nolu tapu kayıtlarının revizyon görmesi ile kadastroca tesis edildiği görülmüştür. Her ne kadar sözleşmenin yapıldığı tarihte henüz kadastro tapusu olan 502 ada 13 parsel sayılı tapu kaydı, tutanak kesinleşmediğinden oluşmamış ise de, o durumda da henüz hukuki değerini yitirmeyen, sözleşmede de bahsi geçen 18.12.1957 tarihli tapu kaydı ile harici satışa konu edilmeyen davalı ...’nın maliki olduğu 16.04.1980 tarih 18 sıra nolu tapu kaydı geçerli olduğundan nizalı taşınmaz, harici satışın yapıldığı ve bedelin ödendiği iddia edilen 1984 yılında tapuda kayıtlıdır. Mahkemenin de kabulünde olduğu üzere, tapuda kayıtlı taşınmazların harici satışı yasal istisnalar hariç TMK.nun 706, BK.nun 213 ve Tapu Kanununun 26. maddeleri uyarınca resmi şekilde yapılmadığından geçersizdir. Öte yandan, uyuşmazlık konusu taşınmazın 3/5 hisse maliki olan davalı ... ile yapılmış harici satışta yoktur. Bu nedenle, davacı vekilinin tapu iptali ve tescil isteğine ilişkin tüm temyiz itirazlarının reddiyle hükmün esasının ONANMASINA, Ancak, mahkemece davacı tarafından ibraz edilen 1984 tarihli senedin dava konusu taşınmaza ait olduğunun anlaşılamadığı gerekçesiyle bedel istemine yönelik talebin reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir. Şöyle ki; keşifte dinlenen davacı tanıkları ... ve ... senet sınırları hakkında bilgilerinin olmadığını söylemişlerdir. Mahkemece; keşifte, yerel bilirkişi ile davacı tanık listesinde bulunan ... dinlenmeden eksik inceleme ile hüküm kurulmuştur. O halde mahkemece yapılacak iş; 08.10.1984 tarihli harici satıma ilişkin senedin yerel bilirkişiler ve tanıklar aracılığıyla mahallinde usulünce uygulanarak, dava konusu taşınmaza uyduğunun anlaşılması halinde davacının sözleşmede yazılı olan bedelin ödeme tarihinden itibaren ekonomik etkenler nedeniyle azalan alım gücünün enflasyon, tüketici eşya fiyat endeksi, döviz kurları, altın, memur maaşı ve işçi ücretlerindeki artışlar ve benzeri unsurların ortalamaları alınmak suretiyle denkleştirici adalet ilkesine göre dava tarihine kadar ulaşacağı alım gücünün saptanması, bunun için dosyanın konusunda uzman hukukçu ve iktisatçı (muhasebeci) ve bir bankacıdan oluşacak bilirkişi kuruluna tevdi edilerek yukarıdaki açıklamalar ve ilkeler gözönünde tutularak rapor alınarak, belirlenecek bedel üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, davanın reddine karar verilmesi doğru olmadığından hükmün satış bedeli talebinin reddine ilişkin kısmının 6100 sayılı HMK.nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK.nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK.nun 388/4 (HMK m.297/ç) ve HUMK.nun 440/1 maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve aşağıda dökümü yazılı 21,15 TL peşin harcın onama harcına mahsubuna 30.11.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.