Yargıtay 23. Hukuk Dairesi · E. 2012/5410 · K. 2013/1589

23. Hukuk Dairesi         2012/5410 E.  ,  2013/1589 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :... Hukuk Mahkemesi Taraflar arasındaki asıl ve birleşen sıra cetveline şikayetin bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı şikayetin kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde birleşen 2010/202 E. sayılı dosyada şikayetçi ... Ltd. Şti, birleşen 2010/188 E. sayılı dosyada şikayetçi ... Ltd. Şti. İle asıl ve birleşen dosyalarda şikayet olunan Seğmenler Vergi Dairesi vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. -K A R A R- Asıl dosyada, şikayetçi ... Ltd. Şti. vekili, şikayet dışı borçlu A3 A.Ş'den alacaklı olan müvekkilinin borçlunun T. ... ... A.Ş. nezdinde doğmuş bulunan alacaklarından 65.000,00 TL'lik kısmını ....01.2009 tarihinde temlik aldığını, borçlunun T. ... ... A.Ş'ndeki hak, alacak ve istihkaklarının paylaştırılması amacıyla düzenlenen ....01.2009 tarihli sıra cetvelinde tüm paranın şikayet olunan ... Vergi Dairesi'ne ödenmesine karar verildiğini, oysaki temlik tarihi itibariyle 65.000,00 TL'nin borçlunun mevcudundan çıktığını, bu miktar üzerinde artık haciz konulamayacağını ileri sürerek, sıra cetvelinin iptali ile 65.000,00 TL temlik alacağının tüm hacizlerden önce birinci sıraya yazılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen 2010/202 Esas sayılı dosyada şikayetçi ... Ltd. Şti. vekili, müvekkilinin hem temlik alacaklısı hem de sıra cetvelinde ..., ...., .... ve .... sırada yer alan ... dosyalarının alacaklısı olduğunu, Vergi Dairesi haczinin hesap üzerine konulduğunu ve ihtiyati haciz tarihine göre şikayet olunan Vergi Dairesi ile garameye girilmesi gerektiğini, şikayet olunan ... Tic. Ltd. Şti'nin alacaklı olduğu takip dosyasındaki bütün tarihlerin müvekkilinin alacaklı olduğu dosyalardaki tarihlerle aynı olmasına rağmen sıralamada aşağıya alındıklarını ileri sürerek, temlik alacağı ile .... ... Müdürlüğü'nün 2009/1060 E, 2009/1095 E, 2009/1144 E, 2009/1243 E. sayılı takiplerden doğan alacaklarının ilk sıraya alınmasına, bunun kabul edilmemesi halinde garameten paylaşıma tabi tutulmasına, yapılacak inceleme neticesinde şikayet olunan vergi dairesinin sırası değişmese dahi; müvekkilin ikinci sıraya alınmasına ve dosyaya gelen paranın alacaklılar arasında garameten paylaştırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen ... bu dosyada şikayet olunan ... Ltd. Şti. vekili, sıra cetvelinde müvekkiline pay ayrılmaması nedeniyle taraf sıfatının bulunmadığını, 2009/947 E. sayılı takip dosyasında hem takip hem de kesinleşme tarihinin önce olduğunu savunarak, şikayetin husumetten reddini istemiştir. Birleşen 2010/198 E. sayılı dosyada şikayetçi ... vekili, müvekkilinin, borçlunun T. ... ... A.Ş'deki alacağının 98.000,00 TL'lik kısmını ....01.2009 tarihinde temlik aldığını, bu tarih itibariyle borçlunun bankadaki alacağına konulmuş haciz bulunmadığını ileri sürerek, sıra cetvelinin iptali ile müvekkil alacağının birinci sıraya kaydedilmesini talep etmiştir. Birleşen 2010/188 E. sayılı dosyada, şikayetçi ... Ltd. Şti. vekili, Vergi Dairesi'nin muacceliyet tarihi olarak önce ......2009, sonra da 02.02.2009 tarihlerini bildirdiğini, bu hususun incelenmesi gerektiğini ileri sürerek, sıra cetvelinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir. Asıl ve birleşen dosyalarda, şikayet olunan Vergi Dairesi vekili, asıl ve birleşen şikayetlerin reddini istemiştir. Mahkemece, Vergi Dairesi’nin 02.02.2009 tarihli yazısının haciz bildirisi yerine geçmeyeceği, haczinin ......2009 olarak dikkate alınacağı gerekçesiyle sıra cetvelinin iptaline ve ... .... ... Müdürlüğü'nün 2009/947 E, .... ... Müdürlüğü'nün 2009/1060 E, 2009/1095 E ve 2009/1144 E. sayılı takip dosyası ile ... Vergi Dairesi’nin alacağı garameten paylaşmasını sağlayacak şekilde yeni sıra cetveli düzenlenmesine dair verilen karar, şikayetçi ... Ltd. Şti., ... Ltd. Şti., ... ve şikayet olunan .... Vergi Dairesi vekillerinin temyiz istemi üzerine, ... .... Hukuk Dairesi'nin ....04.2011 tarih ve 2747 E, 5278 K sayılı ilamı ile, alacağın temlikinin bir tasarruf muamelesi olup, temlikle alacaklının para üzerindeki tasarruf yetkisinin sona ereceği, ihtiyati veya kesin haczin ise tasarruf yetkisini kısıtlayan bir cebri ... müessesesi olup, haczedilmiş paranın temlikinin haciz alacaklısına karşı ileri sürülemeyeceği, taraflar arasındaki temlikin adi yazılı şekilde yapılmış olması nedeniyle, tarihinin tam olarak tespiti mümkün değil ise de, HUMK'nın 299. maddesi uyarınca temlikin en geç dava dışı üçüncü kişi konumundaki bankaya bildirildiği tarihin temlik tarihi olarak kabulünün gerektiği, üçüncü kişilerdeki alacakların haczinin, İİK'nın 89. ve 6183 sayılı Yasa'nın 79. maddelerine göre yapılacağı,anılan maddeler çerçevesinde yapılan hacizlerin tarihinin ise üçüncü kişiye tebliğ tarihi olarak dikkate alınması gerektiği, Vergi Dairesi’nin 09.02.2009 tarihinde tebliğ edilen yazısının usulüne uygun bir haciz yazısı olduğu, öte yandan ihtiyati haczin kesin hacze dönüşmesinin satış isteme yetkisinin geldiği tarihe göre belirleneceği, mahkemece, bu ilkeler çerçevesinde yeniden inceleme yapılarak varılacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulması üzerine, mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda benimsenen bilirkişi raporuna göre; sıra cetveline ilişkin şikayetin kabulü ile ... .... ... Müdürlüğü'nün 2009/947 Esas sayılı dosyasında düzenlenen 08.02.2010 tarihli sıra cetvelinin iptaline, ....05.2012 tarihli bilirkişi raporu gereğince, ... .... ... Müdürlüğü'nün 2009/947 Esas sayılı dosyasına ....069,58 TL ... Ltd.Şti'ne 68.146,97 TL, Kuzey Elektrik'e ....036,54 TL, ... Ltd.Şti'ne 48.799,... TL ... Doğrama'ya ....407,... TL, ... Yapı Ltd.Şti.'ne ....258,93 TL, . ... Doğrama'ya ....851,79 TL,... Mod Mobilya'ya ....999,86 TL olarak garameten sıra cetvelinin düzenlenmesine karar verilmiştir. Kararı, birleşen 2010/202 E. sayılı dosyada şikayetçi ... Ltd. Şti, birleşen 2010/188 E. sayılı dosyada şikayetçi ... Ltd. Şti. ile asıl ve birleşen dosyalarda şikayet olunan ... Vergi Dairesi vekilleri temyiz etmiştir. ...) Dosyadaki yazılara, ... Mahkemesince uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve bozmanın kapsamı dışında kesinleşmiş olan yönlere ilişkin temyiz itirazları incelenemeyeceğine göre, birleşen 2010/202 E. sayılı dosyada şikayetçi ... Ltd. Şti., birleşen 2010/188 E. sayılı dosyada şikayetçi ... Ltd. Şti. ve asıl ve birleşen dosyalarda şikayet olunan ... Vergi Dairesi vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. ...) Asıl ve birleşen şikayetler sıra cetvelinde sıraya ilişkindir. Mahkemece ... .... Hukuk Dairesi'nin ....04.2011 tarihli bozma ilamına uyulmuşsa da, bozma ilamı gerekleri kısmen yerine getirilmemiş, ... Ltd.Şti., ... Yapı Ltd. Şti ve... dışındaki temlik alacaklılarının kendilerine para verilmemesine dair 08.02.2010 tarihli sıra cetveline karşı şikayette bulunmadıkları halde alacaklarının garame hesabına dahil edildiği, ... Ltd. Şti'nin ilk hükmü temyiz etmemekle aleyhinde oluşan usuli kazanılmış hakların dikkate alınmadığı, temlik alacaklarının bankaya bildirildiği saatin araştırılmadığı anlaşılmıştır. Bozma kararından sonra alınan bilirkişi raporunda şikayetçi ... Ltd. Şti ve ... Ltd. Şti'nin alacaklı olduğu ... dosyalarında ihtiyati haczin bankaya bildirildiği tarihler ve hacizlerin kesinleşme tarihleri tesbit edilmiştir. Dosya kapsamından ... Ltd. Şti'nin alacaklı olduğu 2009/947 Esas sayılı dosyada ihtiyati haczin bankaya ....01.2009 tarihinde saat ....40 da bildirildiği, temlik alacaklıları tarafından temlikin bildirildiği ....01.2009 tarihli faks yazısının üstünde ....34 saatinin yazılı olduğu anlaşılmıştır. Mahkemece T. ... ... A.Ş'den alacak temlikleri ile ilgili ....01.2009 tarihli faks yazısının bankaya bildirildiği saat sorularak yazı üstündeki ....34 saatinin doğru olduğunun belirlenmesi halinde, bankadaki borçlunun hak ve alacağı ile ilgili ilk olarak ... Ltd. Şti.'nin alacaklı olduğu 2009/947 Esas sayılı dosyada ihtiyati haciz konulduğu anlaşılacağından, bozma ilamında da belirtildiği gibi ihtiyati haciz tasarruf yetkisini kısıtlayan bir cebri ... müessesesi oldundan, haczedilmiş paranın temlikinin haciz alacaklısının karşı ileri sürülmesi mümkün olmayacaktır. 2009/947 Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde, alacaklı ... Ltd. Şti. tarafından kambiyo senetlerine mahsus yolla takibe başlandığı, ödeme emrinin borçluya ....01.2009 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır. Buna göre bu takip şeklinde, ödeme süresi geçmeden, kesin haciz ( İİK m.78/...) konulamayacağından, henüz kesin haciz isteme yetkisine sahip olmayan alacaklının ihtiyati haczi, ... günlük itiraz ve şikayet süresinin geçmesiyle değil, İİK'nın 264. maddesi uyarınca ... günlük ödeme süresinin dolması ile, bilirkişinin 03.02.2009 yönündeki tespitinin aksine 06.02.2009 tarihinde kesinleşir. ... Ltd. Şti.'nin alacaklı olduğu 2009/1060, 1095, 1144 ve 1293 Esas sayılı dosyalarda ise ihtiyati haciz, temlikten sonra bankaya bildirilmiştir. Bozma ilamında da belirtildiği gibi alacağın temliki bir tasarruf muamelesi olup, temlikle alacaklının para üzerindeki tasarruf yetkisi sona erer. Buna göre, bankada bulunan ve ihtiyati haciz uygulayan ... Ltd. Şti.'nin alacağının mahsubundan sonra kalan paranın artık borçlunun tasarrufunda bulunmaması nedeniyle haczi mümkün olmayacaktır. Bu paranın şikayetçi temlik alacaklıları, ... Ltd. Şti., ..., ... Ltd. Şti.'ne, ... Ltd. Şti.'nin ilk kararı, ....'nin ikinci kararı temyiz etmemesi ile oluşan aleyhe usuli kazanılmış haklar göz önünde bulundurularak verilmesi gerekir. Yine bozma ilamında belirtildiği gibi, ... Vergi Dairesi'nin haciz bildirimi 09.02.2009 tarihli olup,6183 sayılı Kanun'un .../.... maddesi uyarınca bu haciz, ilk haciz olan ... Ltd. Şti.'nin haczine iştirak edecektir. T. ... ... A.Ş.'den alacak temlikleri ile ilgili ....01.2009 tarihli faks yazısının, 2009/947 E. sayılı dosyada ihtiyati haczin bankaya bildirildiği ....01.2009 saat ....40'tan önce bankaya bildirildiğinin tespiti halinde ise, bozma ilamında belirtildiği gibi alacağın temlikinin alacaklının para üzerinde tasarruf yetkisini sona erdiren bir tasarruf muamelesi olduğu hususu değerlendirilip, şikayetçilerin durumu buna göre belirlenmelidir. Bu durumda mahkemece, bu ilkelere uygun olarak gerekirse bilirkişiden ek rapor alınıp hüküm kurulması gerekirken, yazılı şekilde eksik incelemeye ve yanılgılı gerekçeye dayalı olarak hüküm kurulması doğru olmamıştır. Öte yandan sıra cetveline yönelik şikayetlerde ... Mahkemesi, önüne gelen şikayetleri sonuçlandırmak ve ... müdürüne bu yönde talimat vermekle görevli olup, gerekçede yeni sıra cetvelinin hangi ilkelere göre düzenleneceğini belirlemesi, diğer bir anlatımla alacaklıların ne miktar için hangi sıralarda yer alması gerektiğini saptaması, cetvelin hukuka uygun olmayan kısımlarını göstermesi, bu çerçevede işlem yapılması için ... müdürüne talimat vermesi (İİK m. ...) gerektiğinden, hüküm fıkrasında sıra cetvelinin iptaline karar verilmesi ile yetinilmesi gerekir. Mahkemece hükmün gerekçe kısmında bilirkişi raporu özetlenmeden bilirkişi raporuna göre karar verildiği gerekçesiyle yetinilmesi ve hüküm fıkrasında da gerekçede yer alması gereken hususlara yer verilmesi, özel olarak İİK'nın .../.... maddesine, genel olarak da hükmün gerekçeli olmasına ilişkin HMK'nın 297/...-c maddesine ve hüküm fıkrasında gerekçeye ait herhangi bir sözün tekrar edilmemesine ilişkin 297/.... maddesine aykırı düşmüştür. SONUÇ: Yukarıda (...) numaralı bentte açıklanan nedenlerle birleşen 2010/202 E. sayılı dosyada şikayetçi ... Ltd. Şti., birleşen 2010/188 E. sayılı dosyada şikayetçi ... Ltd. Şti. ile asıl ve birleşen dosyalarda şikayet olunan Vergi Dairesi vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (...) numaralı bentte açıklanan temyiz itirazlarının kabulü ile kararın adı geçen taraflar yararına BOZULMASINA, peşin alınan harçların temyiz edenlere istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren ... gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere ....03.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.