Yargıtay 8. Hukuk Dairesi · E. 2012/6320 · K. 2012/6167

8. Hukuk Dairesi         2012/6320 E.  ,  2012/6167 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi DAVA TÜRÜ : Tapu iptali ve tescil ... ile Hazine ve ... aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının açılmamış sayılmasına dair Türkoğlu Sulh Hukuk Mahkemesinden verilen 09.03.2012 gün ve 40/47 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı Hazine vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü: KARAR Davacı vekili, dava dilekçesinde mevkii ve sınırları belirtilen taşınmazın 40-45 yıldır vekil edeninin zilyetliğinde olduğunu, 45 yıl önce zilyet olan Ahmet Dizibüyük’ten satın aldığını açıklayarak taşınmazın davacı adına tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı Hazine vekili, cevap dilekçesinde taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerlerden olduğunu, davacının zilyet olmadığını, zilyetlikle iktisap için gerekli olan sürenin dolmadığını açıklayarak davacının davasının reddine, taşınmazın MK.nun 713.maddesi gereğince Hazine adına tapuya tesciline karar verilmesi talep etmiştir. Davalı Köy Tüzel Kişiliği davaya cevap vermemiştir. Müdahil Selver Kelepir müdahale dilekçesinde, taşınmazın kendisine ait olduğunu açıklayarak davacının davasının reddine, taşınmazın kendi adına tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece, HMK.nun 120/1.maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi üzerine; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dava, harici satış ve kazanmayı sağlayan zilyetlik hukuksal nedenlerine dayalı olarak TMK.nun 713/1, 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14 ve 17.maddeleri gereğince açılan tescil davasıdır. Mahkemece, 23.09.2011 tarihinde dosyanın yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verildikten sonra davanın Hazine vekili tarafından yenilendiği, yenilenmeden sonra 09.03.2012 tarihinde yeniden takipsiz bırakıldığı belirtilerek HMK.nun 320/4. maddesi gereğince ikinci kez takipsiz bırakıldığı belirtilerek açılmamış sayılmasına karar verilmiş ise de, mahkemenin bu görüşüne katılma olanağı bulunmamaktadır. Eldeki dava 6100 sayılı HUMK.nun yürürlüğe girdiği 01.10.2011 tarihinden önce 17.02.2009 tarihinde açılmıştır. HMK.nun yürürlüğe girdiği tarihten önce 23.09.2011 tarihinde dava ilk kez takipsiz bırakılmış ve mahkemece de yenileninceye kadar davanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir. Hazine vekili, 04.10.2011 tarihinde ilk kez davayı yenilemiş ve kanun yürürlüğe girdikten sonra dava ikinci kez 09.03.2012 tarihinde takipsiz bırakılmıştır. Kanunun 448.maddesine göre bu kanun hükümleri tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhal uygulanır. Usul kurallarının zaman bakımından uygulanmasında derhal uygulanırlık kuralı ile birlikte dikkate alınması gereken bir hususta yeni usul kuralı yürürlüğe girdiğinde ilgili usul işleminin tamamlanıp tamamlanmadığıdır. Dava, dava dilekçesinin mahkemeye verilmesiyle başlayan ve bir kararla sonuçlanıncaya kadar devam eden çeşitli usul işlemlerinden ve aşamalarından oluşmaktadır. Her usul işlemi, ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Bir davayı tüm olarak değerlendirip, bu konuda yeni kanunun etkili olup olmayacağı söylenemez. Dava içinde yapılan usul işlemi ve kesiti tamamlanmış ise artık yeni kanun o usul işlemi hakkında etkili olmayacaktır. Eğer bir usul işlemi tamamlandıktan sonra yeni kural yürürlüğe girse, söz konusu işlem geçerli olarak kalacaktır. HMK.nun 320/4.maddesine göre basit yargılama usulüne tabi davalarda, işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olan dosya, yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılırsa dava açılmamış sayılır. 1086 sayılı HUMK.nun 409/6.maddesine göre ise işlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan dava ilk yenilenmeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz. Aksi halde dava açılmamış sayılır. Eldeki davada 1086 sayılı Yasanın yürürlükte olduğu 23.09.2011 tarihinde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve dava bundan sonra 04.10.2011 tarihinde yenilenmiştir. Birinci olarak, dosyanın işlemden kaldırılması işlemi HMK.nun yürürlüğe girmesi tarihinden önce tamamlanmış olduğundan yeni kanun bu işlemi etkilemez. Bundan sonraki işlemlere ancak derhal uygulanırlık ilkesi gereğince HMK.nun uygulanması gerekir. Birinci olarak dosyanın işlemden kaldırılması önceki kanun döneminde olduğuna göre bunun sonuçları da önceki kanun hükümlerine göre doğar. Yani davacı yararına ilk yenilemeden sonra bir defa daha dosyayı takipsiz bırakabilme hususunda kazanılmış hak doğar. Bundan sonra yürürlüğe giren kanun hükmü bu hakkı ortadan kaldırmaz. Bu nedenle yeni kanunun yürürlüğe girdiği 01.10.2011 tarihinden sonra dosya 09.03.2012 tarihinde takipsiz bırakıldığından bundan sonraki aşamada davanın taraflarca yenilenmesi halinde HMK.nun 320/4.maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi mümkündür. Mahkemece önceki kanunun yürürlükte olduğu dönemde tamamlanan dosyanın işlemden kaldırılması kararından sonra davanın yenilenmesi üzerine yeniden davanın takipsiz bırakılması üzerine dosyanın ikinci kez işlemden kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulüyle hükmün 6100 sayılı HMK.nun Geçici 3.maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK.nun 428.maddesi uyarınca BOZULMASINA, HUMK.nun 440/III-1, 2, 3 ve 4. bentleri gereğince ilama karşı karar düzeltme yolu kapalı bulunduğuna 25.06.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.