Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2012/7606 · K. 2012/11701

10. Hukuk Dairesi         2012/7606 E.  ,  2012/11701 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi :İş Mahkemesi No :326-46 Dava, yaşlılık aylıklarının kesilmesine ilişkin kurum işleminin iptali ile 01.04.1994-18.01.2006 tarihleri arasında ödenen aylıkların geri istenemeyeceğinin tespitine, 09.04.2003 tarihinde bankaca kuruma iade edilen aylıkların ödenmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, Dairemizin bozma ilamına uyularak, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. Dairemizin 13.10.2008 tarihli bozma ilamında davacının yurtdışından kesin dönüş yapıp yapmadığının belirlenmesi açısından, yine yurt dışından aldığı iş piyasası ek emeklilik ödemesinin niteliğinin belirlenerek Danimarka’da zorunlu ikameti gerektirip gerektirmediğinin araştırılması, …… ve sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçeleri ile bozulmasına karar verilmiş, mahkemece uyulan bozma ilamına göre yapılan yargılama sonucunda eksik inceleme ve değerlendirme ile davacının kesin dönüş yapmadığı gerekçesine dayanılarak davanın reddine karar verilmiştir. Danimarka ile Türkiye Cumhuriyeti arasında imzalanan 13.12.1999 tarihli sözleşmenin 7. maddesine göre sözleşmede aksine hüküm bunulmayan hallerde bir akit tarafın mevzuatı uyarınca ve yerine göre bu sözleşme uyarınca erken emeklilik aylığı, ……, bir akit tarafın bunları iktisap etmiş vatandaşı bulunan kimselerin yada geride kalan hak sahiplerinin diğer akit taraf ülkesinde ikamet etmekte olmaları nedeni ile azaltılamayacağı, ……, geri alınamayacağı veya müsadere edilemeyeceği düzenlemesi yapılmış, aynı sözleşmenin erken emeklilik yardımlarını düzenleyen 6. bölümde yer alan 26. maddesinde ……. Danimarka mevzuatının sosyal koşullar dolayısı ile bağlanan erken aylıklar dışında, Türkiye’de ikamet etmekte olan kişilere uygulanmayacağı, 27. maddesinde erken emeklilik aylığı bağlanma koşulları düzenlenmiş, 28. maddesinde de sosyal aylıkların madde de belirtilen koşullara sahip olunması halinde Türkiye’ye geçiş yaptıktan sonra da devam edileceği, 2. maddesinde, bu sözleşmenin …… işgücü piyasası ek aylıklar sistemi (ATP) mevzuatı hakkında da uygulanacağı düzenlenmiştir. Bu düzenlemelere göre davacının, 1970 yılından beri organisazyonda kayıtlı olduğu, 1994 yılından itibaren geçici maaş aldığı, 2000 yılından itibaren de emekli olana kadar erken emeklilik maaşı aldığı, 01.05.2005 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı aldığı, ayrıca, yılda ATP emekliliği de ödenmekte olduğu, 1996 yılından itibaren de ATP’ye herhangi bir prim yatırmadığı da belirtilmişti. Dairemizin bozma ilamında sonra yurtdışı yazışmaları sonucu, emekli aylıklarının transferi hakkındaki bilgi notu ile erken emeklilik ile ATP aylıklarının yurtdışına transferinin mümkün olduğu, yaşlılık aylığı, erken emeklilik aylığı ve maluliyet aylığı temel miktarları sürekli olarak Danimarka dışına gidilmesi durumunda da ilgililere gönderildiği belirtilmiştir. Bu durumda mahkemece yapılacak iş; davacıya 3201 sayılı Yasa gereği borçlanma ödemesini yaparak yaşlılık aylığı bağlandıktan sonraki tarihlerde Danimarka sosyal güvenlik hükümlerine göre bağlanan aylıkların ve ATP ödemelerinin, Danimarka’da ikamet koşuluna bağlı ödemeler olup olmadığı, genel cevap verilmesi yerine, sadece yapılan ödemelerin türlerine ilişkin olarak cevap verilmesi istemi ile yeniden sorularak, ödemelerin ikamete dayalı olup olmadığı belirlendikten sonra mevcut delillere göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ve araştırma ile karar verilmiş olması isabetsizdir. O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 18.06.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.