Yargıtay 16. Hukuk Dairesi · E. 2012/8762 · K. 2013/3725

16. Hukuk Dairesi         2012/8762 E.  ,  2013/3725 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmekle; duruşma için belli edilen 28.02.2012 gün ve saatte temyiz eden ... vekili Avukat ...Madeni Yağ A.Ş. vekili Av. ... , ... vekili Av. ... , Hazine vekili Av. ... geldiler. Aleyhine temyiz istenilen ...vs vekili Avukat ... geldiler. Gelenlerin yüzlerine karşı duruşmaya başlandı. Tarafların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmanın bittiği bildirildi. Süresi içinde inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: 2613 sayılı Yasa uyarınca yapılan kadastro sırasında 9 ada 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 ve 9 parsel sayılı 28.523, 8761, 55.725, 64.259, 84.889, 5801, 6401, 5721 ve 3400 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, ek komisyon kararı ile Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduklarından söz edilerek malik haneleri açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiştir. Davacı Hazine tarafından davalı ... aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesinde Hazineyi hassa çayırı kaydına dayanılarak açılan dava, davaya konu taşınmazlar hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır. Kadastro tespitlerinden sonra ... vekili, çekişmeli taşınmazların tamamının izaleyi şuyu dosyasından satın aldığı tapu kayıtları kapsamında kaldığı iddiasına dayanarak; ... Türk AŞ vekili çekişmeli 9 ada 2, 5, 6 ve 9 parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtları kapsamında kaldığı iddiasına dayanarak ayrı ayrı dava açmışlardır. Dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sırasında ... vekili çekişmeli 9 ada 9 parsel sayılı taşınmaz ile 9 ada 1 parsel sayılı taşınmazın bir bölümünü tapu kaydıyla satın alma iddiasına dayanarak; ... mirasçıları olduklarını bildiren diğer müdahiller ise çekişmeli taşınmazların tapu kayıtları kapsamında kaldığı iddiasına dayanarak ayrı ayrı davaya katılmışlardır. Kadastro Mahkemesinde çekişmeli parsel tutanakları ile dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davacı ... ile ...dışındaki tüm davacı ve müdahil davacıların davalarının reddine, davacı ... Hazinesinin davasının kısmen kabulü ile, dava konusu Büyükçekmece ... Köyü 9 ada 1 parsel, 9 ada 2 parsel, 9 ada 3 parsel, 9 ada 4 parsel, 9 ada 6 parsel, 9 ada 7 parsel, 9 ada 8 parsel ve 9 ada 9 parsel ... Kadastro Müdürlüğünce yapılan tespitteki miktari ile ve belediyesince yapılan imar uygulamaları nedeniyle tüm gittileriyle birlikte ... adına tespit ve tesciline, dava konusu ...... Köyü, 9 ada 5 parselin ise tamamının 84.889 pay hesabı ile 58.229 payının ... adına, 26660 payının ise ... mirasçıları ..., ... ve ... adına verasete iştirak olarak ve imar uygulamaları sebebiyle tüm gittileriyle birlikte tespit gibi tesciline karar verilmiş; hüküm, Hazine vekili, davacı ... vekili, müdahil ... ve Madeni Yağlar A.Ş vekili, müdahiller... mirasçıları ... ve diğerleri vekili, ... ve diğerleri vekili ... vekili ile... ve diğerleri vekili taraflardan ayrı ayrı temyiz edilmiştir. Mahkemece çekişmeli taşınmazlarda taraflardan hiçbirinin eskiye dayanan zilyetliğinin bulunmadığı; öncesinde ekilip biçilmeyen taşınmazların 1950 yılında ... tarafından kullanılmaya başlanması üzerine, Hazine tarafından müdahalenin men'i istemiyle dava açıldığı; davacı ... Anonim Şirketi ile müdahil Türkpetrol Madeni Yağlar Anonim Şirketinin dayanaklarını oluşturan tapu kayıtlarının çekişmeli taşınmazlara uymadığı, çekişmeli taşınmazların tamamının davacı Hazinenin dayanağını oluşturan Hazineyi hassa çayır kaydının kapsamında kaldığı; ... ... ve paydaşları ile ...’nın mirasçısı oldukları iddiaları ile davaya katılan kişilerin dayanağını oluşturan tapu kayıtlarının sınırları itibariyle kısmen Hazinenin dayanağını oluşturan çayır kaydı ile çakıştığı, ancak bu kayıtlara, çekişmenin başladığı 1950 yılına kadar tedavül görmemeleri ve kayıt maliklerinin zilyetliklerinin bulunmaması nedeniyle değer verilemeyeceği; İbrahim Halil Biricikli’nin dayanağını oluşturan kayıtlardan sadece değişebilir sınırlı bir kaydın çekişmeli 9 ada 5 parsel sayılı taşınmaza uyduğu kabul edilerek karar verilmiş ise de, mahkemece yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar vermeye yeterli bulunmamaktadır. Çekişmeli taşınmazlar Haramidere’nin Marmara Denizi’ne döküldüğü noktanın doğu bölümünde bulunmaktadır. Kadastro beyannamelerindeki yerleri, eski... iken yeni ...’nun ... hududunda, ..., eski ... yolu ve Haramidere’de şeklinde belirtilmiştir. Posta tarafından kadastro komisyonuna sunulan tüm taşınmazların malikhaneleri komisyon kararları ile davalı hale getirilmiş ve ek komisyon kararları ile de davalı bırakılmıştır. Kadastro tespit gününden önce Hazine tarafından Hazineyi hassa çayır kaydına dayanılarak dava açıldığı anlaşılmaktadır.... Anonim Şirketi ile ... tarafından da tespit gününden sonra davalar açılmıştır. Yargılama aşamasında davaya katılımlar olmuştur. Hazinenin dayanağını oluşturan kaydın niteliği itibariyle, Hazineyi hassa çayır kaydı kapsamında kalan taşınmazlar üzerinde sürdürülen zilyetliğe değer verilemez. Yani bu kayıt kapsamında kalan taşınmazların sadece zilyetlikle edinilmesi mümkün değildir. Ancak; davacı ve katılan diğer kişiler ve şirketler tarafından tapu kayıtlarına dayanılmıştır. Dosyada mevcut keşif tutanakları ve alınan bilirkişi mütalaalarına göre, tarafların dayanağını oluşturan çayır kaydı ile tapu kayıtlarının çakışabileceği anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca; mahkemece tarafların dayanaklarını oluşturan kayıtları tesislerinden itibaren tüm tedavülleri ile dosya içine getirtilmeden; aynı şekilde çekişmeli taşınmazları bir bütün olarak çevreleyen tüm taşınmazların onaylı kadastro tutanağı örnekleri, kadastro tespitlerinin dayanaklarını oluşturan kayıtları, kadastro sonucu oluşan sicil kayıtları ile varsa kesinleşmelerine esas olan ilamların örnekleri dosya içine getirtilmeden; Hazineyi hassa çayır kaydı ile mükerrer kayıt niteliğinde olan tapu kayıtlarının oluşum biçimi ile oluşum nedeni hususlarında araştırma yaptırılmadan ve kapsamları yöntemince belirlenmeden eksik araştırma, inceleme ve uygulama ile karar verilmesinde isabet bulunmamaktadır. Doğru sonuca ulaşılabilmesi için; çekişmeli taşınmazlara batı yönünden komşu olan ... 214, 215, 216 ve 234 parsel sayılı taşınmazlar ile doğu yönünden komşu olan Avcılar veya ... 6615, 6621, 6622, 6623, 6629, 6630 ve 6737 parsel sayılı taşınmazlar veya bu taşınmazların ifraz gördüğü ana kadastro parsellerinin kadastro tutanağı örnekleri, tesislerinden itibaren tüm tedavülleriyle kadastro tespitlerinin dayanaklarını oluşturan kayıtları ve varsa kesinleşmelerine esas olan ilamların onaylı örnekleri dosya içine getirtilmelidir. Aynı şekilde Hazinenin dayanağını oluşturan Hazineyi hassa çayır kaydı ile ...’nin dayanağını oluşturan Nisan 1950 tarih 85 numaralı tapu kaydı, ... ... ve müşterekleri ile ...mirasçılarının dayanağını oluşturan Şubat 1304 tarih 134 ila 140 numaralı sicillerden gelen Haziran 1951 tarih 6 numaralı tapu kaydı ve tüm gitti kayıtları, davacı ... Anonim Şirketi ve Türkpetrol Madeni Yağlar Anonim Şirketinin dayanağını oluşturan Şubat 1304 tarih 5 ve 15 numaralı tapu kayıtları ile Ekim 1958 tarih 76 tapu kaydı ve tüm gitti kayıtları, Mart 1953 tarih 1, 16.10.1958 tarih 77 ve 135, 04.09.1959 tarih 85 ve 23.2.1960 tarih 49 numaralı tapu kayıtları tesislerinden itibaren tüm tedavülleri ile intikal ve tedavüllerde arada kesinti oluşturmaksızın Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Tapu Arşiv Dairesi Başkanlığı ile yerel tapu müdürlüğü ve bölge arşiv müdürlüğünden ayrı ayrı dosya içine getirtilmelidir. Getirtilecek kayıtlar ile dava dosyası; eski Vakıflar Hukuku, Osmanlı Toprak Rejimi ve Arazi Hukuku, Osmanlı Tapu Mevzuatı ve Teşkilatı ile Osmanlı Vakıf Kayıtları ve tapu kayıtları konularında uzman üç kişiden oluşacak bilirkişi kuruluna tevdi edilerek, dayanak kayıtların oluştukları tarih itibariyle geçerli vakıf ve arazi hukuku hükümleri gözetilerek, her bir kaydın nasıl ve ne amaçla oluştuğu, hangi kaydın sahih esaslı ve eski tarihli olduğu, çakışan kayıtlar yönünden hangi kayda üstünlük tanımak gerektiği, sonraki kaydın oluşması ile eski kaydın hukuki değerini kaybedip kaybetmediği, eski kaydın kapsamında kalan yer hakkında oluşturulan yeni kaydın geçersiz olup olmadığı gibi hususlarda ayrıntılı rapor alınmalıdır. Gerekmesi halinde, bu bilirkişi kurulunun vakıf defterleri, temerrük kayıtları ve kayıtların oluşumuna esas diğer belgelerin tespiti yönünden Arşiv Müdürlüklerinde orijinal belgeler üzerinde çalışmaları sağlanmalıdır. Bundan sonra mahallinde yeniden yöntemince yapılacak keşifte, üç kişilik bilirkişi kurulundan alınacak rapor, dosya içine getirtilecek eksik tedavül kayıtları ile eksik komşu parsel tutanak ve dayanakları, dosyada yapılmış eski tarihli tüm keşifler ile bu keşifler sonrasında dosyaya sunulmuş raporlar da gözetilerek; tarafların dayanaklarını oluşturan kayıtları yeniden mahalline uygulanmalıdır. Keşfe katılacak üç kişilik fen bilirkişi kurulundan; dinlenecek yerel bilirkişi ve tanık sözleri ile dosyadaki tüm bilgi ve belgeler, dosyaya sunulmuş eski rapor ve mütalaalar, komşu parsellerin tutanak ve kayıtları, komşu parsellerle ilgili dosyalarda yapılan yargılamalar sonucunda verilen kararlar ışığında düzenlenmiş ayrıntılı rapor alınmalıdır. Bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek; ihtiyaç duyulması halinde keşif sonrası ortaya çıkan net olmayan hususların aydınlığa kavuşturulması için kayıt uzman üç kişilik bilirkişi kurulu veya üç kişilik fen bilirkişi kurulundan ek raporlar alınarak; çekişmeli taşınmazların hangi kayıtlar kapsamında kaldığı, kayıtların çakışması halinde hangi kayda hangi nedenlerle üstünlük tanımak gerektiği, kayıtların oluşum tarihleri ve oluşum şekli itibariyle hangi kaydın geçerli olduğunu kabul etmek gerektiği gibi hususlar tek tek tartışılıp değerlendirilerek Hazinenin aynı kayda dayanarak açtığı ve halen derdest olan davaların sonuçları da gözetilmek suretiyle ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmelidir. Mahkemece bu yönler göz ardı edilerek eksik inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olduğu gibi kabule göre edinme sebebindeki açıklamalar ile taşınmazların nitelikleri bölümündeki bilgilerden tespit günü itibariyle çekişmeli taşınmazlar üzerinde oluşturulmuş muhdesatlar olduğu, anlaşıldığı halde, 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 19/2. maddesi uyarınca muhdesatlar hususunda hüküm kurulmaması da isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, Yargıtay duruşması için belirlenen 900.00 TL vekalet ücretinin aleyhine temyiz olunan taraflardan alınarak, kendilerini duruşmada vekil ile temsil ettiren temyiz edenlere verilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının talep halinde temyiz edenlere iadesine, 16.04.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.