Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2012/9980 · K. 2012/14626

(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2012/9980 E.  ,  2012/14626 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 01/07/1983-01/04/1986 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. K A R A R Dava; davacının davalı işyerinde 01.07.1983 tarihinden itibaren 30 gün çalıştığının ve sigorta başlangıç tarihinin 01.07.1983 olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece; davanın kabulüne karar verilmiş ise de bu sonuç eksik incelemeye dayalı olup usul ve yasaya aykırıdır. Uyuşmazlık; somut olayda fiili çalışma olgusunun ispatı konusunda, mahkemece yapılan inceleme ve araştırmanın hükme yeterli bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır. Dosya kapsamından; yükleme ve boşaltma işi yapan işyerince davacının 01.07.1983 tarihinde işe başladığına dair işe giriş bildirgesi düzenlendiği, davacının talep ettiği dönemde ne davalı işyerinde ne de başka bir işyerinde çalışmasının bulunduğu, davalı Kurum tarafından davalı işyerince herhangi bir prim bildirgesinin ya da bordronun verilmediğinin bildirildiği, davacı tanıklarının davacı iddialarını doğruladıkları, yapılan imza incelemesinde bilirkişinin dosyada mevcut işe giriş bildirgesindeki imzanın davacıya ait olduğunu bildirdiği, ancak bordro ve komşu işyeri tanığı dinlenilmediği anlaşılmıştır. Davanın 5510 sayılı Yasa'nın 4/I-a bendi kapsamındaki sigortalılara ilişkin olduğu, geçiş hükümlerini içeren aynı Yasanın Geçici 7. maddesi hükmü gözetildiğinde, somut uyuşmazlığın yasal dayanağı 506 sayılı Yasa'nın 79. maddesidir. 506 sayılı Yasa'nın 79/10. maddesinde bu tür hizmet tespit davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge veya yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar. Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması salt, bu nedene dayalı istemin reddine neden olmaz. Somut bilgilere dayanması koşuluyla, bordro tanıkları veya iş ilişkisini bilen veya bilmesi gereken komşu işyerleri kayıtlı çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen kimi diğer kanıtlarla dahi sonuca gitmek mümkündür. Kamu düzenine dayalı bu tür davalarda hakim, görevi gereği doğrudan soruşturmayı genişleterek sigortalılık koşullarının oluşup oluşmadığını belirlemelidir. Bu yön, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555, 5.2.2003 gün 2003/21-35-64, 15.10.2003 gün 2003/21-634-572, 3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 2004/21-479-578, 10.11.2004 gün 2004/21-538 ve 1.12.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır. Somut olayda; her ne kadar davalı Kurum davalı işyerince herhangi bir prim bildirgesinin ya da bordronun verilmediğini bildirmiş ve bu nedenle bordro tanıklarının tespiti ve dinlenilmesi mümkün olmamışsa da fiili çalışmanın varlığı yöntemince araştırılmadan, kayıtlara geçmiş komşu işyeri tanıkları dinlenilmeden sonuca gidilmesi hatalı olmuştur. Yapılacak iş; SGK ilgili İl Müdürlüğünden, vergi dairesi ve meslek Odasından, gerekirse zabıta ve muhtarlık marifetiyle giriş bildirgesinin verildiği iş yerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları, yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tesbit edilerek, çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanları alınarak ve gerçek çalışma olgusu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Yasanın 2, 6, 9 ve 79/10. maddeleri gereğince kanıtladıktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 17/09/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.