Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2013/10439 · K. 2013/13708

1. Hukuk Dairesi         2013/10439 E.  ,  2013/13708 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL Yanlar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın, kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı ... vekili ile davacılar ..., ... ... tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ... 'nın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü; -KARAR- Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir. Mahkemece, muris ...in davalı eşi... dışındaki mirasçıları... ve ...'a başkaca taşınmazlar temlik ettiği, ayrıca ...'a traktör verdiği, diğer mirasçıları ... ve ...'ya bir şey bırakmadığı, muristen taşınmaz temlik alan davacıların ayrıca davalı ...'ya bırakılan taşınmazlardan da pay istemelerinin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğu, ancak diğer davacılar ... ve ... bakımından ise murisin mirastan mal kaçırma amacıyla ve muvazaalı işlem yaptığı, davalı ...'unda bu durumu bilmesi karşısında iyi niyetli sayılamayacağı gerekçesi ile ... ... ve ... bakımından davanın kabulüne, diğer davacılar...ve ... yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir. Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve özellikle tanık anlatımlarına göre davalı ...'ın devrin bedelsiz olduğunu, ...'ın alım gücünün olmadığını ve murisin mal satmaya ihtiyacı bulunmadığını bildiği anlaşıldığına göre; muvazaanın varlığının kabulünde bir isabetsizlik yoktur. Davalı ...'ın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmediğinden,Reddine. Davacılar.... ve ...e'nin temyiz itirazlarına gelince; Dosya içeriği ve toplanan delillerden; murisin davacılar ve davalı dışında mirasçısının bulunmadığı, dava konusu 196 ada 13 parsel sayılı taşınmazın tamamı ve 145 ada 48 parsel sayılı taşınmazın ½ payının 11/11/2004 tarihinde muris tarafından davalı ...n'a (...) satış suretiyle temlik edildiği, adı geçenin de ...'a devrettiği, muris tarafından ... plaka sayılı traktörü ile 116 ada 14 parsel, 236 ada 32 parsel, 196 ada 15 parsel, 115 ada 47 parsel sayılı taşınmazların satış suretiyle ...'a, 222 ada 9 parsel sayılı taşınmazın satış suretiyle ...'a, 145 ada 48 parsel sayılı taşınmazın ½ payının dasatış suretiyle ...'a temlik edildiği, diğer mirasçılar ... ve...'ye yönelik bir temlik bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bilindiği üzere; uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa,niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türü dür. Söz konusu Muvazaada miras bırakan gerçek-ten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçılarını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir. Bu durumda yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarında ve l-4-1974 tarih 1/2 sayılı İnançları Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesinde Medeni Kanunun 706., Borçlar Kanunun 213. ve Tapu Kanunun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler. Hemen belirtmek gerekir ki bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesinde büyük önem taşınmaktadır. Bunun içinde ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı,miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı,davalı yanın alış gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır. Öte yandan miras bırakan sağlığında hak dengesini gözeten kabul edilebilir ölçüde ve tüm mirasçıları kapsar biçimde bir paylaştırma yapmışsa mal kaçırmak kastından söz edilmeyeceğinden olayda 1.4.1974 tarih 1/2 sayılı Yargıtay İnançları Birleştirme Kararının uygulanamayacağı da kuşkusuzdur. Somut olaya gelince,incelenen dosya kapsamı ve tanık beyanları birlikte değerlendirildiğinde davalı ...'a yapılan temlikin bedelsiz olduğu, davalı ...'nın alım gücünün bulunmadığı, ayrıca murisin mal satma ihtiyacının da mevcut olmadığı, öte yandan murisin tüm mirasçıları kapsar biçimde bir paylaştırma da yapmadığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca, muvazaanın varlığının kabulü ve bütün mirasçıları kapsar bir şekilde paylaştırmanın bulunmaması karşısında davacılar... ve... yönünden de davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir. Davacılar,. ve ...'nin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerindedir. Kabulüyle hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 30.09.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.