Yargıtay 19. Hukuk Dairesi · E. 2013/1230 · K. 2013/5633

19. Hukuk Dairesi         2013/1230 E.  ,  2013/5633 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi Taraflar arasındaki karşılıklı itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı esas davanın reddine, karşı dava hakkında bir karar verilmesine yer olmadığına yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı karşı davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. - K A R A R - Davacı-karşı davalı vekili; taraflar arasında acentelik sözleşmesi imzalandığını,bu sözleşme içeriğinde iki adet motorlu aracın satış ve devri için anlaşma yapıldığını, araç bedellerinin ödendiğini, ancak devir işleminin ek protokolde belirtilen sürede yapılmadığını, davalı-karşı davacının bu araçların maliki değil kiracısı olduğunun öğrenildiğini, davalı-karşı davacıya araç bedellerini iade etmesi için ihtarname gönderildiğini, ayrıca araç satışının KTK'da belirtildiği gibi resmi şekilde yapılmadığı için geçersiz olduğunu, tarafların aldıklarını haksız iktisap hükümleri uyarınca iade etmekle yükümlü olduklarını, araç bedellerinin tahsili için davalı-karşı davacı hakkında icra takibi başlatıldığını, davalı-karşı davacının haksız itirazı ile takibin durduğunu belirterek itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı-karşı davacı vekili; davacı-karşı davalı acenteliğinde yapılan denetimde 2.108,54 TL tutarındaki faturanın müvekkil şirket adına tahsil edilmiş olmasına rağmen tahsil edilmemiş gibi gösterilerek davacı-karşı davalı lehine alındığının görüldüğünü, davacı-karşı davalının sözleşmenin 20.maddesine aykırı bu eylemi nedeniyle davacı-karşı davalıya ihtarname ile sözleşmenin feshedildiğinin bildirildiğini, bunun yanında sözleşme ek protokolünde sözleşmenin acente veya haklı nedene dayalı olarak ... Kargo tarafından feshedilmesi halinde, acentenin ödediği peşinat ve aylık ödemelerin araç kira bedeli olarak kabul edileceği ve iade edilmeyeceğinin, ayrıca ... Kargonun mülkiyet devir yükümlülüğünün sona ereceğinin kararlaştırıldığını, dolayısıyla davacı-karşı davalının müvekkil şirketten bedel iadesi talep edemeyeceğini, buna karşılık davacı-karşı davalının alıkoyduğu 2.108,54 TL'yi ödemesinin gerektiğini belirterek asıl davanın reddini ve fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL'nin davacı-karşı davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir. Mahkemece toplanan delillere göre; akdi ilişki süresince yapılan denetimde davacı-karşı davalının 2.108,54 TL fatura bedelini elinde tuttuğunun tespit edildiği, sonrasında davalı-karşı davacının sözleşmeyi feshettiğini ihtarname ile davacı-karşı davalıya bildirdiği, acentelik sözleşmesinin 20.maddesine göre vadede yatırılmayan paranın haklı nedenle fesih sebebi olarak öngörüldüğü, müeyyidesinin ise ek protokolde düzenlendiği, buna göre davacı-karşı davalının yaptığı ödemelerin araç kira bedeli olarak kabul edileceği ve iade edilmeyeceği, ayrıca davalı-karşı davacının mülkiyet devir yükümlülüğünün sona ereceği, taraflar arasında acente ilişkisi bulunduğuna göre uyuşmazlığın ilgili TTK hükümleri gereğince çözümlenmesi gerektiği, davacı-karşı davalının olayı harici satış olarak nitelemesine itibar edilmeyerek yapılan inceleme sonunda emredici hukuk kurallarına aykırı olmadıkça sözleşme hükümlerinin tacirler bakımından öncelikle uygulanması gerektiği, sözleşme ve protokol hükümlerine göre davacı-karşı davalının iddiasını kanıtlayamadığı, bunun yanında karşı davanın yasal sürede açılmadığı gerekçesiyle asıl davanın reddine, karşı dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, hüküm davacı-karşı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Uyuşmazlık taraflar arasındaki acentelik sözleşmesine ek olarak düzenlenen ve 2 adet tescilli aracın devrini öngören protokolden kaynaklanmaktadır. Anılan protokol noter dışında yapılmıştır. 2918 sayılı KTK'nın 20/d maddesi uyarınca tescilli araçların noter dışı satış ve devirleri geçersizdir. Geçersiz sözleşmelerde herkes aldığını aynen iade ile yükümlüdür. Mahkemece bu yönler gözetilmeksizin geçersiz sözleşmenin hükümlerine dayanılarak somut olaya uygun düşmeyen gerekçelerle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı-karşı davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 01.04.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.