Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2013/1381 · K. 2013/11522

10. Hukuk Dairesi         2013/1381 E.  ,  2013/11522 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi :İş Mahkemesi Dava, 06.04.1997 – 15.10.2004 tarihleri arasında kalan döneme ilişkin hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. Davanın yasal dayanağı, 5510 sayılı Yasanın Geçici 7.maddesi kapsamında uygulama alanı bulan 506 sayılı Yasanın 79/10 maddesidir. 506 sayılı Yasanın 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve feragat edilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi karşısında, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olduğu, bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğunun gözetilmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde, re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği göz önünde bulundurulmalıdır. Öte yandan, 222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu'nun 3. maddesine göre, mecburi ilköğretim yaşı, çocuğun 14 yaşına girdiği yılın öğretim yılı sonunda biter. Yine dava konusu dönemde yürürlükte olan 1475 sayılı Kanun'un 78. maddesine göre, 16 yaşını doldurmamış çocuklar ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılamazlar. Eldeki davada; 20.02.1986 tarihinde doğan davacının, yukarıda belirtilen yasal düzenlemelerde açıklanan dönemde; çalışmasının gerçekliği ve şekli ile süresinin ne olduğunun tespiti için, ilgili okul/okullardan araştırma yapılarak devam süresi belirlenmeli, gerektiğinde işverenin bordrolarında çalışmaları olan ve konu hakkında ayrıntılı bilgileri olan tanıklar dinlenmek suretiyle, dava konusu husus kuşku ve duraksamaya yer verilmeyecek şekilde araştırılarak deliller hep birlikte değerlendirilip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, davalı Kurumun vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 27.05.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.