Yargıtay 2. Hukuk Dairesi · E. 2013/14243 · K. 2013/21337
2. Hukuk Dairesi 2013/14243 E. , 2013/21337 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi DAVA TÜRÜ :Evlenmenin Butlanı Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü: Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle ikinci evliliğin iptali için açılan davanın kabulü ile Türk Medeni Kanununun 130 ve 145/1. maddeleri uyarınca karar verilmiş olmasına rağmen hükümde Türk Medeni Kanununun 129. ve 145/4. maddelerinin yazılmış olmasının maddi hatadan kaynaklandığının ve yerel mahkemede düzeltilmesinin mümkün bulunmasına ve davalı ...'nin ... uyruklu ... ile evli iken 2.5.1997 tarihinde davalı ... ile evlendiği 2.5.1997 tarihte yeniden evlenmek isteyen davalı ...'nin bu tarih itibarı ile önceki evliliğinin sona erdiğini ispat zorunda olduğu halde ( TMK.md.130) " yeniden evlenme tarihinde" bu ispat yükünü yerine getirmediği için davalı ...'nin evlenme sırasında yani 2.5.1997 tarihinde evli bulunması sebebiyle Türk Medeni Kanununun 145/1. maddesi hükmüne göre yeniden evlenme tarihi olan 2.5.1997 tarihinde davalı ...'nin ikinci evliliğinin mutlak butlan ile sakat olmasına göre, yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı harcın temyiz edene yükletilmesine, peşin alınan harcın mahsubuna ve 103.50 TL. temyiz başvuru harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, işbu kararın tebliğinden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla karar verildi. 19.09.2013 (Per.)
KARŞI OY YAZISI
Dava, evliyken yeniden evlenenin ikinci evliliğinin mutlak butlan sebebiyle iptali isteğine ilişkin olup, Cumhuriyet savcısı tarafından re'sen açılmıştır. (TMK. m. 146) Davalı ...'ın...uyruklu... ile olan ilk evliliğinin, Bremen Sulh Mahkemesinin 2.7.1991 tarihinde kesinleşen boşanma kararıyla sona erdiği, bu kararın, adı geçen davalının başvurusu üzerine ... 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1.3.1999 tarihli 1998/840-179 sayılı kararıyla Türkiye'de tanındığı, tanımaya ilişkin kararın 24.5.2011 tarihinde kesinleştiği, ikinci evliliğin ise 2.5.1997 tarihinde yapıldığı anlaşılmaktadır. Yabancı mahkeme ilamının kesin delil veya kesin hüküm olarak kabul edilebilmesi yabancı ilamın tenfız şartlarını taşıdığının mahkemece tespitine bağlıdır. (5718 s. MÖHUK m. 58/1) Buna göre, tanıma kararı, mevcut bir hukuki ilişkiyi ortadan kaldırıcı, değiştirici veya yeni bir hukuki durum yaratıcı (inşai) etkiye sahip değil, yabancı ilamın kesin delil veya kesin hüküm olarak kabul edilebilmesini sağlayan bir tespit hükmü niteliğindedir. Yabancı ilamın inşai etkisi, tanınmış olması koşuluyla, yabancı mahkeme kararının kesinleştiği andan itibaren hüküm ifade eder. (5718 s. MÖHUK. m.59) Diğer bir ifade ile tanınma, o ilamın doğurduğu inşai etkiyi, yabancı mahkeme kararının kesinleştiği ana kadar geriye götürür ve o andan itibaren ülke içinde kesin hüküm etkisini hasıl eder. Bu bakımdan, davalının ilk evliliği, tanıma kararının kesinleştiği tarihte değil, yabancı mahkeme kararının kesinleştiği 2.7.1991 tarihinde sona ermiştir. Aksinin kabulü, “tanıma kararına” inşai hüküm niteliğini vermek olur ki; bu ise, tanımanın bir tespit niteliğinde olduğunu belirten yasal düzenlemeyle çelişir. Durum böyle olunca, davalının, ikinci evliliğini yaptığı tarihte “evli olduğu” kabul edilemez. İlk evliliği, tanıma kararının kesinleştiği tarihte değil, yabancı mahkeme kararının kesinleştiği anda sona erdiğine (5718 s. MÖHUK m. 59) göre, ortada, ikinci evlilik bakımından bir mutlak butlan sebebi mevcut değildir. Bu hukuki durum karşısında, ikinci eşin iyiniyetli olup olmamasının bir önemi bulunmamaktadır. Bu bakımdan davanın reddine karar verilmelidir. Hükmün bu sebeple bozulması gerektiği düşüncesiyle sayın çoğunluğun onama kararına iştirak etmiyorum.