Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · E. 2013/14399 · K. 2013/34130
9. Hukuk Dairesi 2013/14399 E. , 2013/34130 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ DAVA :Davacı, T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın ... Sağlık Hizmetleri Bilgi İşlem Otomasyon Gıda Temizlik Turizm Sanayi ve Dış Ticaret Ltd. Şti. tarafından hizmet alımı ihalesi yoluyla faaliyet yürütülen ... Devlet Hastanesi, Sağlık Bakanlığı ... Eğitim ve Araştırma Hastanesi işyerlerinde yapılan işlerin, İşkolları Tüzüğünün 24 sıra numaralı “Sağlık” işkoluna girdiğine dair 2012/19 karar numaralı işkolu tespit kararının iptaline, tespite konu işyerlerinde ve şirketin merkez işyerinde yapılan işlerin, İşkolları Tüzüğünün 28 sıra numaralı “Genel İşler” işkoluna girdiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkeme, davayı reddetmiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
A) Davacı İsteminin Özeti: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ( ...) tarafından davalı ... SOSYAL HİZM. KURYE DAĞ.TAŞ.İN.YAT.SAN.TİC.LTD.ŞTİ.) işyerinde yapılan işlerin girdiği işkolunun tespit edilmesi amacıyla davalı (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı)’ya başvuruda bulunulduğunu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın işkolu tespit kararının 14/12/2011 tarihli ve 28142 sayılı Resmi Gazetede yayımlandığını, kararda davalı şirketin ... Devlet Hastanesi işyerinde ihaleyle aldığı hasta kabul, hasta yatış laboratuvar sonuç işlemleri, hasta çıkış ve hastanenin kayıt işlemleri konusunda veri kayıt ve kontrol işletmenliği yapıldığı, yapılan işlerin nitelikleri itibariyle İşkolları Tüzüğünün 24 sıra numaralı “Sağlık” işkolunda yer aldığının belirtildiğini, 24 sıra numarasında yer alan işlerin, hastaneler, sanatoryumlar, bakım ve dinlenme evleri, doğum ve çocuk bakım evler, kreşler, doktor muayenehaneleri gibi sağlık kuruluşları, diş klinikleri, röntgen muayenehaneleri, ve benzerleri ile hayvan bakım evlerinde yapılan her türlü sağlık işleri olarak, 28 sıra numarasında yer alan işlerin ise 24 sıra numaralı sağlık işkoluna giren işler dışındaki belediye hizmetlerine ilişkin işlerle İşkolları Tüzüğünde yer almayan işlerde, Sendika Kanununa göre işçi niteliği taşıyanlarca yapılan işler olarak belirtildiğini, işyerinde yürütülen asıl işe yardımcı işlerin de asıl işin dahil olduğu işkolundan sayıldığını, işkolu tespitine konu işyerinde çalışanlarca yapılan asıl iş temizlik işi olduğundan İşkolları Tüzüğüne göre 28 sıra numaralı “Genel İşler” işkoluna girdiğini, dolayısıyla yardımcı iş niteliğinde olan işlerin tamamının da genel işler kapsamında olduğunu, tespite konu işyerinde çalışan işçilerce yürütülen işlerin münhasıran sağlık işi veya sağlık işlerine yardımcı işler niteliğinde değerlendirilemeyeceğini iddia ile T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın ... Sağlık Hizmetleri Bilgi İşlem Otomasyon Gıda Temizlik Turizm Sanayi ve Dış Ticaret Ltd. Şti. tarafından hizmet alımı ihalesi yoluyla faaliyet yürütülen ... Devlet Hastanesi, Sağlık Bakanlığı ... Eğitim ve Araştırma Hastanesi işyerlerinde yapılan işlerin, İşkolları Tüzüğünün 24 sıra numaralı “Sağlık” işkoluna girdiğine dair 2012/19 karar numaralı işkolu tespit kararının iptaline, tespite konu işyerlerinde ve şirketin merkez işyerinde yapılan işlerin, İşkolları Tüzüğünün 28 sıra numaralı “Genel İşler” işkoluna girdiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir. B) Davalı Cevabının Özeti: Dava dilekçesinde davalı olarak gösterilen Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle, yapılan incelemede davalı şirketin ... Devlet Hastanesi gibi işyerlerinde hizmet alım ihalesi ile yaptığı işlerin bilgisayar üzerinden hasta kaydı yapma, takibi, randevu, muayene sonucu tetkiki, tedavi ve arşivleme, hasta yönlendirme, hastanede kullanılan çarşaf gibi ürünlerin yıkanması işi ile malzemeli olarak yapım işinin yerine getirilmesi olduğunu, şirketin çalıştırdığı tüm işçilerin sağlık sektöründe çalıştığını, yapılan her türlü işin sağlık iş koluna girdiğini, sağlık işkoluna dayalı iş sağlığı risklerinin tümünü taşıdığını, ayrıca bir işkolunun tespiti için işin yapıldığı yere bakıldığını, davalı şirketin hastanelerde iş yapan bir şirket olduğunu, hastanede yapılan işlerin asıl işin parçası olduğunu, asıl işe bağlı işlerin asıl işin girdiği işkolundan sayıldığını, davacı tarafça sunulan Yargıtay kararında bahsedilen şirketin temizlik şirketi olduğunu, davalı şirket tarafından temizlik işi yapılmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur. Davalı ... SOSYAL HİZM.KURYE DAĞ.TAŞ.İN.YAT.SAN.TİC.LTD.ŞTİ vekili cevap dilekçesinde özetle, ... Devlet Hastanesi'ne çalışan tüm işçilerin üzerindeki yönetim hakkının tamamen asıl işveren ... Devlet Hastanesi tarafından kullanıldığını, bu sebeple davaya husumet itirazları bulunduğunu, davaya konu işin görüldüğü işyerinin ... Devlet Hastanesi olduğunu ve buradaki temel faaliyetin sağlık hizmeti verilmesi olduğunu, Resmi Gazetede yayınlanan tespit kararında geçen veri kayıt ve kontrol işletmenliği, temizlik işi de dahil olmak üzere temel faaliyet olan sağlık hizmetinin verilmesini sağlayan bir iş olduğunu, bu yönüyle asıl işin gerçekleşmesini sağlayan iş niteliğinde olduğunu, davanın kararın yayınlanmasından sonraki 15 günlük hak düşürücü sürede açılmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yapılan incelemeye konu işyerlerinde ... Devlet Hastanesi Başhekimliklerinin hizmet alım ihalesi adı altında hasta bakıcı, tıbbi sekreter, veri elemanı, otomasyon elemanı, bilgi işlemci, raportör, bilgi yöneticisi çalıştırdıklarını, işyerinde yürütülen asıl işe yardımcı işlerin de asıl işin dahil olduğu işkolundan sayılacağını, yapılan asıl işin hastanelerce yürütülen sağlık işi olduğunu, hizmet alımı yoluyla yaptırılan işlerin yardımcı iş olduğunun ve sendikalarının da faaliyette bulunduğu 24 numaralı sağlık işkoluna girdiğinin açık olduğunu, hizmet alımı ihalesine konu edilen işlerin, yeni isimler altında farklı bir iş gibi tanımlandığını, çalıştırılan işçilerin tümünün sağlık sektöründe çalıştıklarını, sağlık iş koluna dayalı iş sağlığı risklerinin tümünü taşıdıklarını, işverenin, asıl işinde, kadrolu veya sözleşmeli kendi personelini çalıştırması gerekirken, hizmet alım ihalesi adı altında muvazaalı ihaleler yaparak bu kişileri şirket elemanı olarak asgari ücretle çalıştırmakta olduğunu, hizmet alım ihalesinin uzmanlık gerektiren işler için yapılmadığını, alt işveren olarak adı geçen şirketin sürekli olarak isim değiştirdiğini ancak işçilerin aynı işyerinde çalışmaya devam ettiklerini, öncelikle adı geçen işyeri ile yapılan işin niteliğine ilişkin işkolu tespitinin yapılması gerektiğini, yapılacak inceleme neticesinde, davalı şirkete bağlı taşeron işçisi olarak çalışmakta olan işçilerin yaptıkları işler itibariyle doğrudan sağlık işkoluna girecek bir faaliyet yürüttüklerinin görüleceğini, zira işçilerin çalışma şartlarının belirlenmesi ile işe alınmaları ve işten çıkarılmalarının asıl işveren tarafından yapıldığını beyanla davanın reddini savunmuştur. C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, taraflar arasındaki alt işverenlik ilişkisinin geçersiz olduğu ve bunun sonucu olarak DOĞAN SOSYAL HİZMETLER 'şirketinin bordrosunda bulunan işçilerin baştan itibaren asıl işveren işçisi sayılması gerektiği kabul edildiğinde, esasen her bir sağlık kuruluşunun 2821 sK md. 60 uyarınca 24 numaralı Sağlık İş Kolunda olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. D) Temyiz: Kararı davacı temyiz etmiştir. E) Gerekçe: Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, hastane işyerinde kişilerin tanı ve tedavilerinin yapılmasının asıl iş olduğu, bu kapsamda hastaların poliklinikler arasında transferi, hastaların tahlil numunelerinin takibi, sağlık ekibine tıbbi araç ve gereç temini işleri asıl işin bir bölümünü oluşturduğu; bu kişilerin sağlık hizmeti veren doktor ve hemşirelere yardımcı olmasının , yaptıkları işin yardımcı iş olduğu anlamına gelmeyeceği; hizmet üretiminin , hastanın tanı ve teşhisi süreci ile başlayıp tüm bunların tamamlanması ile sona erdiği; bu işlerin asıl işin bir bölümünü oluşturduğu kabul edildiğinde, alt işverene verilebilmesi için işletme ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren iş koşulunun bulunması gerektiği ; anılan işler bakımından işletme veya işin gereğinden söz edilebilirse de teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektirme şartının bulunmadığı ; bu noktada kurulan alt işverenlik ilişkisinin geçersiz olduğu ; aynı şekilde bilgisayara hasta kaydının yapılması, verilerin girilmesi gibi işlerin de bu sürecin bir parçası olduğu ; bu işçiler için seçim sürecinde, talimat vermede tümüyle Hastane'nin yetkili olduğu dikkate alındığında, bu işler bir an için yardımcı iş olarak kabul edilse bile geçerli bir alt işveren ilişkisinin bulunmadığı açıklanmışsa da ;davalı şirkete ait kaç tane işçinin sözleşme kapsamında söz konusu işyerlerinde çalıştığı, bunların hangi işlerde görevlendirildikleri ve fiilen hangi işleri yaptıkları, bu işçilerin birey olarak birden fazla işi yapması durumunda zamanlarının ne kadarını hangi işte geçirdikleri, ağırlıklı olarak hangi işleri yaptıkları, bu işçilerin yaptıkları işlerde hastane ya da sağlık merkezi personeli çalışıp çalışmadığı, sözleşme kapsamında çalışan işçilerden kaçının sağlık iş koluna giren işleri kaçının veri hazırlama ve kontrol , hasta transferi, tahlil numune takibi işlerini yaptıkları araştırılmadan, tartışılıp değerlendirilmeden buna bağlı olarak da işyeri ya da işyerlerinde yapılan ağırlıklı iş yeterince açıklığa kavuşturulmadan, bu hususta bilirkişi incelemesi yaptırılmaksızın ; davalı şirket ile ... Devlet Hastanesi arasındaki alt işverenlik ilişkisinin geçersiz olduğu ve bunun sonucu olarak davalı şirketin bordrosunda bulunan işçilerin baştan itibaren asıl işveren işçisi sayılması gerektiği gerekçesiyle eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmektedir. F) Sonuç: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 19.12.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.