Yargıtay 8. Hukuk Dairesi · E. 2013/17278 · K. 2014/20514
8. Hukuk Dairesi 2013/17278 E. , 2014/20514 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 9. Asliye Hukuk Mahkemesi TARİHİ : 21/05/2013 NUMARASI : 2010/188-2013/229 R.. S..'a velayeten S.. S.. ve İ.. S.. taraflarından açılan davada mirasın hükmen reddine dair İstanbul Anadolu 9. Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen 21.06.2013 gün ve 188/229 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R
Davacılar vekili, vekil edenin miras bırakanı E.. S..'ın ölümü tarihinde terekesinin borca batık olduğunu açıklayarak mirasın hükmen reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili, davanın miras bırakanın ölümünden yaklaşık 10 yıl geçtikten sonra açıldığını, davacının kötü niyetli olduğunu, şirketin 1968 yılından beri faaliyette olduğunu, borca batık durumda olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm yasal süresi içerisinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dava Türk Medeni Kanunu’nun 605/2. maddesinde yer alan "Ölümü tarihinde miras bırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise miras reddedilmiş sayılır." hükmü gereğince mirasın hükmen reddine (terekenin borca batık olduğunun tespitine) ilişkindir. Bu maddeye dayanan talepler süreye tabi olmayıp, mirasçıların iyi niyetli ya da kötü niyetli olmalarının bir önemi bulunmamaktadır. Miras bırakanın ödemeden aczi, ölüm tarihine göre belirlenir. Bilindiği üzere ölüm tarihi itibariyle, miras bırakanın tüm malvarlığı terekesinin aktifini, tüm borçları ise terekesinin pasifini oluşturur. Terekenin pasifinin aktifinden fazla olması; terekenin ödemeden aczini ve dolayısıyla da terekenin borca batık olduğunun açık delilidir. (TMK.md.605/2). Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından, miras bırakanın 30.12.2000 tarihinde öldüğü anlaşılmaktadır. Ne var ki, Mahkemece, mirasın açıldığı tarih itibarıyla malvarlığı değerleri tespit edilmemiş, terekesinin aktifi ve pasifi yeterince araştırılmamış ve davacıların mirası kabul anlamına gelen davranışının bulunup bulunmadığı sorgulanmamıştır. Bu durumda, yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli değildir. Mahkemece; miras bırakanın ölüm tarihi itibarıyla taşınır ve taşınmaz malvarlığını, varsa hak ve alacaklarını, tarafların bu hususta gösterecekleri delilleri toplamak suretiyle saptamak, davacıların mirası kabul anlamına gelen davranışlarının bulunup bulunmadığını tespit etmek, mirasın hükmen reddine engel teşkil eden Türk Medeni Kanunu'nun 610/2. maddesinde sözü edilen tereke mallarını kendisine mal edinme durumunun gerçekleşip gerçekleşmediğini incelemek, dava konusu borcun miras bırakanın ortağı olduğu H.. İç Giyim C.. San. ve Ticaret K... Şirketi'nin borcu olduğu gözetilerek miras bırakanın ölüm tarihi itibariyle söz konusu bu şirketin aktif ve pasifleri ile miras bırakanın kollektif şirketteki ortaklık payına düşen aktif/pasif miktarlarının tespiti için ihtiyaç halinde taraflardan bilgi istemek (MK 31. madde), ayrıca vergi daireleri, SGK, Ticaret Sicil Müdürlüğü ve tarafların talep ettiği diğer kurum ve kuruluşlardan araştırma yaparak gerektiğinde uzman bilirkişi görüşüne de başvurarak sonucuna göre karar verilmesi gerekir. Yukarıda açılanan nedenlerle; davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün 6100 sayılı HMK'nun gcçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK'nun 440/III-2. bendi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve 1.532,65 TL peşin harcın istek halinde davalıya iadesine, 07/11/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.