Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2013/21680 · K. 2014/20077

21. Hukuk Dairesi         2013/21680 E.  ,  2014/20077 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Çorlu 2. İş Mahkemesi TARİHİ : 08/10/2013 NUMARASI : 2013/242-2013/283 Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 01/10/1997-01/09/2000 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. K A R A R Dava, davacının 1.10.1997-1.9.2000 tarihleri arasında geçen ve Kuruma eksik bildirilen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne hükümde yazılı şekilde karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir. Uyuşmazlık, somut olayda fiili çalışma olgusunun ispatı konusunda, mahkemece yapılan inceleme ve araştırmanın hükme yeterli bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır. Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır. Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır. Dosyadaki kayıt ve belgelerden;davacı adına 1.9.2000,1.9.2001 ve 1.10.2002 tarihli işe giriş bildirgelerinin dava dışı .. sicil nolu Ü.İş ilköğretim Okulu Koruma derneği tarafından Kurum kayıtlarına intikal ettirildiği,anılan işyerinin 1.9.2000 tarihinde 506 Sayılı Yasa kapsamına alınıp 31.5.2004 tarihinde faaliyetine son verdiği, davacının tespite konu dönemde 1.9.2000-30.6.2001, 2002/1-30.6.2002, 1.10.2002-15.6.2003, 1.10.2003- 31.5.2004 tarihleri arasında 1022829 sicil nolu dava dışı .. sicil nolu Ü. İş ilköğretim Okulu Koruma derneği nezdinde, 2004/10-20.6.2005, 5.9.2005-30.6.2006, 2006/10- 30.6.2007, 12.9.2007-30.6.2011 tarihleri arasında ise .. sicil nolu davalı Ü. İş ilköğretim Okulu Okul Aile Birliği nezdinde sigortalı çalışmalarının bulunduğu,anılan davalı işyerinin 1.10.2004 tarihinde yasa kapsamına alındığı,celbedilen dönem bordrolarında sigortalı işçi bildiriminde bulunulmadığı,dinlenen kamu tanıklarının davacının çalışmasını çok net bir biçimde olmasada doğrular nitelikte beyanda bulundukları anlaşılmaktadır. Yapılacak iş; dava dilekçesinde davalı olarak gösterilen Ü. İş İlköğretim Okulu Okul Aile Birliği'nin tüzel kişiliği bulunmadığından Milli Eğitim Bakanlığı'nı davaya dahil etmek, işverenin Kurum nezdindeki ihtilaf konusu döneme ait dönem bordrolarında bildirim yapılan sigortalı işçi bulunmadığından tespiti istenen dönemde çalışması bulunan diğer öğretmen ,müdür müdür yardımcısı,hizmetli vs.kişileri titizlikle tespit ederek bu tanıkları dinlemek, bordrolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya bunların tanıklığıyla yetinilmediği taktirde, SGK ilgili il müdürlüğünden, gerekirse zabıta, vergi dairesi ve meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu iş yeri çalışanlarının; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, tanık beyanları arasındaki çelişkiyi gidermek ve davacının işe giriş ve çıkış sürelerini net belirlemek ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Yasanın 2, 6, 9 ve 79/10 maddeleri gereğince ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacı ve davalılardan Ü.- İş İlköğretim Okul Aile Birliği Başkanlığı'na iadesine, 16/10/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.