Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2013/22277 · K. 2015/8541

1. Hukuk Dairesi         2013/22277 E.  ,  2015/8541 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İNEGÖL 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ : 26/09/2013 NUMARASI : 2011/427-2013/659 Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın, kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 09.06.2015 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden vekili Avukat ... ... ile temyiz edilen vekili Avukat .. ... geldiler, duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ... .... tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü: -KARAR- Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptal ve tescil isteğine ilişkindir. Davacı, ikinci eş olduğu mirasbırakan Hasan’ın, 38 parsel sayılı taşınmazını ilk eşinden kızı olan davalıya satış suretiyle temlik ettiğini, temlikin mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek, miras payı oranında iptal ve adına tescile karar verilmesini istemiştir. Davalı, temlik tarihinde mirasbırakanın davacı ile evli olmadığını, mal kaçırma amacı bulunmadığını, mirasbırakanın paylaştırma amacıyla temlikler gerçekleştirdiğini belirterek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece; dava konusu taşınmazın davalıya temlikinin mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir ./.. Dosya içeriği ve toplanan delillerden, tarafların mirasbırakanı Hasan’ın 23.02.2011 tarihinde ölümüyle geriye mirasçı olarak 17.05.2004 tarihinde evlendiği ikinci eşi davacı Hanife, davalı kızı Aysel ve dava dışı çocukları Mesut, Remzi ve Ayten’in kaldıkları, mirasbırakan Hasan’ın, meyve bahçesi ve tarla vasıflı 38 parsel sayılı taşınmazını 16.01.2004 tarihinde davalı kızına satış suretiyle temlik ettiği anlaşılmaktadır. Hemen belirtilmelidir ki; miras ölümle açılır ve davacının da mirasbırakan Hasan’ın mirasçısı konumunda olduğu gözetildiğinde, muris muvazaasına dayalı eldeki davayı açma hakkı olduğu tartışmasızdır. Bilindiği üzere; Uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (nitelikli-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir. Bu durumda yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve l.4.1974 tarih 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere; görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de 4721 s. Türk Medeni Kanununun 706, 6098 s. Türk Borçlar Kanununun 237 (818 s. Borçlar Kanunun 213) ve Tapu Kanunun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler. Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun içinde ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alış gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki kişisel ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır. Öte yandan miras bırakan sağlığında hak dengesini gözeten kabul edilebilir ölçüde ve tüm mirasçıları kapsar biçimde bir paylaştırma yapmışsa mal kaçırmak kastından söz edilmeyeceğinden olayda 1.4.1974 tarih 1/2 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının uygulanamayacağı da kuşkusuzdur. Miras bırakandan tüm mirasçılarına intikal eden taşınır taşınmaz mallar ve haklar araştırılmalı, tapu kayıtları ve varsa öteki delil ve belgeler mercilerinden getirtilmeli her bir mirasçıya nakledilen malların ve hakların nitelikleri ve değerleri hakkında uzman bilirkişiden rapor alınmalı böylece yukarıda değinilen anlamda bir paylaştırma kastının bulunup bulunmadığı açıklığa kavuşturulmalıdır. Somut olaya gelince, mahkemece yapılan araştırmanın hüküm vermeye yeterli ve elverişli olduğunu söyleyebilme imkanı yoktur. ./.. Hal böyle olunca, mirasbırakanın çekişme konusu 38 parsel sayılı taşınmazı temlik ettiği tarih itibariyle, öldüğünde mirasçı olabilecek kişilere kazandırılan taşınır-taşınmaz mallar ile haklar olup olmadığının var ise değerlerinin açıklığa kavuşturulması, böyle bir durum yok ise çekişme konusu temlikin mal kaçırma amaçlı olduğu gözetilerek davanın kabul edilmesi, ancak o tarih itibariyle mirasçı olabilecek tüm kişilere taşınmaz temlik ettiği saptanır ise davanın reddine karar verilmesi gerekirken anılan hususlar gözardı edilerek yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru değildir. Davalının temyiz itirazı açıklanan nedenlerle yerindedir. Kabulü ile hükmün (6100 Sayılı HMK’nun geçici 3.maddesi yollamasıyla) 1086 Sayılı HUMK’nun 428.maddesi uyarınca BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 31.12.2014 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Ücret Tarifesinin 14. maddesi gereğince gelen temyiz eden vekili için 1.100.00.-TL. duruşma vekâlet ücretinin temyiz edilenden alınmasına, 09.06.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.