Yargıtay 17. Hukuk Dairesi · E. 2013/2370 · K. 2014/1522

17. Hukuk Dairesi         2013/2370 E.  ,  2014/1522 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda verilen hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacı vekilince istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 11.2.2014 Salı günü davacı ... vekili Avukat ... ve davalı ... geldi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davacı vekili ve davalı asil dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü: -K A R A R- Davacı vekili, müvekkiline ... sigortalı araca davalının sürücüsü olduğu aracın çarparak hasarladığını belirterek, davacının sigortalı araç hasarı için ödemek zorunda kaldığı 95.450 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı, davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre; takipsiz bırakılan davanın HMK'nın 150.maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiye usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA ve duruşmada vekille temsil olunmayan davalı yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, aşağıda dökümü yazılı 4,05 TL kalan onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına 11.2.2014 gününde Üye ... ve ...'ın karşı oylar ve oyçokluğuyla karar verildi. 18.3.2008 tarihinde açılan ... rücu davasında, davacı vekilince 2.4.2012 günlü mazeret dilekçesi ile "... 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2009/72 esas sayılı dosyasının duruşması nedeniyle mazeretli kabulü" talep edilmiş, 4.4.2012 günlü oturumda mahkemece "davacı vekilinin mazeretini belgelendirmemesi ve söz konusu dosyaya yaklaşık olarak 1 yıldır sürekli mazeret sunması, ara kararlarının masraf olmadığından yerine getirilememesi" nedeniyle mazeretin reddi ile HMK 150.maddesi gereğince dosya işlemden kaldırılmış, 9.7.2012 gün 2008/127 esas 2012/502 karar sayılı karar ile davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş, Kararın davacı vekilince temyizi üzerine sayın çoğunluk görüşü doğrultusunda yerel mahkeme kararı onanmıştır. Sayın çoğunluğun onama gerekçesine katılamıyoruz. Davalının sürücüsü olduğu araçla, davacıya ... sigortalı araca 12.8.2006 tarihinde çarpması sonucu davacıya sigortalı araçta meydana gelen hasar davacı tarafından sigortalısına ödendikten sonra, kusuru nedeniyle davalı aleyhinde eldeki rücuen tazminat davası açılmış, Davalı aynı olaya ilişkin ... mahkemelerinde davaları olduğunu, tüm davaların ...'da birleştirilmesi, bu davaların sonucunun beklenmesi gerektiğini bildirerek davanın reddini savunmuş, Mahkemece delillerin ibrazından sonra dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, Raporda davalının olayda %100 kusurlu olduğu, 94.500,00 TL tazminattan sorumlu bulunduğu mütalaa edilmiştir. Rapor ibrazından sonra mahkemece 23.2.2009 tarihinde ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/333 esas sayılı dosyası sonucunun beklenmesine karar verilmiş olup, mahkemece dosyanın işlemden kaldırılma kararının verildiği 4.4.2012 tarihine kadar bu dosya sonucu beklendiği gibi bu dosyanın celbi ve sonucunun sorulması için gerekli giderlerde davacıya tahmil edilmiştir. Bir davanın görülmesi sırasında ortaya çıkan ve bu davanın incelenebilmesi veya sonuçlandırılabilmesi için mahkemenin görevi dışında kalması sebebiyle görevli yargılama makamınca çözümlenmesine kadar beklenilmesi gereken sorunlara bekletici sorun denilmektedir. Dava tarihinde yürürlükte bulunan 1086 sayılı HUMK'da bu konuda yasal bir düzenleme bulunmamakta iken yargılama sırasında yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK 165.maddesi ile bu boşluk doldurulmuştur. (... HMK şerhi Mahkemece bekletici mesele kabul edilen ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/333 esas sayılı dosyası, davacıya ...lu aracın olay sırasında devrilmesi nedeniyle otobüste bulunan yabancı uyruklu kişilerin davalı ve ...'ine karşı açtıkları dava olup sözü geçen dosya HMK 165 maddesi anlamında bekletici mesele değildir. Eldeki dosyada, mahkemece tarafların delilleri doğrultusunda varsa bilirkişi raporuna itirazları yönünden yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılarak hüküm tesis edilmesi gerekirken 23.12.2009 tarihinden 4.4.2012 tarihine kadar gereksiz yere ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/333 esas sayılı dosyası sonucunun beklenmesi Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6.maddesideki adil yargılanma, TC Anayasasının 141.maddesindeki davaların makul süre içerisinde bitirilmesi ve 6100 sayılı HMK 30.maddesindeki "hakimin yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlü" olduğu kuralına aykırıdır. ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/333 esas sayılı dosyası davalının delili olup bu dosyanın celbi ile ilgili giderlerin davacıya yüklenmeside 1086 sayılı HUMK 414 (6100 sayılı HMK 324) maddesine aykırıdır. Keza davacı vekilinin mazeret dilekçesinde bildirdiği ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2009/72 esas sayılı dosyasında aynı gün davacı vekilinin duruşmasının olduğunun UYAP'tan öğrenilmesi mümkün iken, mahkemenin "davacı vekilinin mazeretinin belgelendirilmemesi" nedeni avukat olan davacının aynı zamanda hem ...'da hem de Alanya'da bulunmasının fiili imkansızlığı karşısında hukuka aykırı olduğu gibi, hakimin takdir hakkını objektif kullanması gerektiğine ilişkin temel kurala da aykırıdır. Yerel mahkemenin bekletici mesele ve dosyanın celbi giderlerinin davacıya tahmiline ilişkin 23.12.2009 tarihinden beri devam eden ve esasa ilişkin hiçbir işlemin yapılmadığı oturum ara kararlarının hukuka aykırılığı nedeniyle 4.4.2012 günlü oturumda davacı vekilinin haklı mazeretinin kabul edilmemesi, dosyanın işlemden kaldırılmasına ve davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi Adil Yargılanma Hakkının ihlali niteliğinde bulunduğundan yerel mahkeme kararının bozulması gerekirken onanmasına ilişkin sayın çoğunluk görüşüne karşıyız.