Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2013/2494 · K. 2013/6580

10. Hukuk Dairesi         2013/2494 E.  ,  2013/6580 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi :Asliye Hukuk(İş) Mahkemesi Davacı Kurum, iş kazası sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelirlerin 506 sayılı Yasanın 10 ve 26. maddeleri uyarınca tazminine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece, yazılı biçimde davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalılardan ... Sandalye Mob. San. ve Tic. Ltd. Şti. avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. Dava, iş kazasından doğan rücu tazminatı istemine ilişkin olup, 506 Sayılı Kanunun 26/1.inci maddesindeki “....sigortalı veya hak sahibi kimselerin işverenden isteyebilecekleri miktarlarla sınırlı olmak üzere...” bölümünün, Anayasa Mahkemesince 23.11.2006 tarih ve 2003/10 Esas 2006/106 Karar sayılı kararı ile iptal edilmiş olması karşısında, Kurumun bu maddeden doğan rücu hakkının, “halefiyete” değil, “kanundan doğan basit rücu hakkına” dayandığının kabul edilmesi ve bu kabul çerçevesinde, Kurumun rücu alacağının, ilk peşin değerin kusura tekabül eden miktarıyla sınırlı bulunmasına, öte yandan, kesinleşen önceki rücu davalarında hükmolunan miktarın mahsubu yapılırken, sigortalıya bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinin esas alınması gerektiğine; şayet ilk peşin sermaye değerli gelirle birlikte artışlara da hükmedilmişse, artışların hükmolunacak rücu tazminatından mahsup edilmesine olanak bulunmamasına, bu çevrede meseleye fiili ödemeler açısından bakıldığında ise fiili ödemenin mevcudiyeti halinde, kurumun talep edebileceği miktarın hesabının da aynı şekilde gerçekleştirilmesi gerekmekte olup; şayet ilk peşin sermaye değerli gelirin kusur karşılığı, fiili ödeme miktarından düşük ise o takdirde ilk peşin sermaye değerine itibar edilmesi; aksine fiili ödeme miktarı ilk peşin değerden düşük ise o takdirde de fiili ödeme miktarının esas alınması gerektiğine göre, mahkemece, Anayasa Mahkemesinin iptal kararının derdest davalara uygulanması gerektiği gerekçe gösterilerek ve 506 sayılı Yasanın 10. maddesinde öngörülen koşulların gerçekleştiği kabul edilerek, yargılama yapılıp hüküm tesis edilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Davanın yasal dayanağını teşkil eden 506 sayılı Yasanın 26. maddesi hükmü gereğince davalı işverenin rücu alacağından sorumluluğu ancak maddede öngörülen yasal koşulların gerçekleşmesi halinde mümkündür. Somut olayda, davalı şirket sigortalısı olan kazalının, davalı ... idaresindeki “traktör kepçe” ile fırınlanacak kalasların istifi yapılırken, 3 metre yükseklikteki istif içindeki kalaslardan birinin kayması ve sigortalının da eliyle düzeltmeye çalışması sırasında, devrilen istif altında kalıp 19.12.2006 tarihinde ölmesi biçiminde gerçekleştiği anlaşılmaktadır. Ceza davası şirket ortağı ... ile davalı ... aleyhine açılmış, hükme dayanak kılınan 10.05.2008 tarihli kusur raporunda oran belirtilmeksizin... asli, davalı ... ile ölen sigortalının tali kusurlu olduğu belirtilmiş, ...ve ...’in mahkumiyetine dair karar onanarak kesinleşmiştir. Eldeki davada, mahkemece, kusur raporu alınmamış, onanarak kesinleşen hak sahipliği dosyasına dayanılmıştır. Hak sahipliği davası ise sadece işveren şirkete karşı açılmış, hükme esas alınan 04.06.2007 tarihli kusur raporunda ise işveren şirkete %80, dava dışı ...’a %10, ölen sigortalıya %10 oranında kusur izafe edilmiştir. Mahkeme, 10. maddeye göre işveren kusurunu %85 olarak belirleyip toplam %95 kusur içinde kalan talebin istek gibi kabulüne karar vermiştir. İş müfettişi raporunda ise, işveren şirkete %70, İsmail’e %15, sigortalıya %15 oranında kusur verildiği anlaşılmaktadır. Borçlar Kanunu’nun 53. maddesi hükmüne göre; hukuk hâkimi kusur olup olmadığına karar vermek için ceza hukukunun mesuliyete dair hükümleri ile bağlı olmadığı gibi kusurun takdiri ve zararının miktarını tayin hususunda da ceza mahkemesi kararı ile bağlı değildir. Ancak, kesinleşen ceza mahkemesi ilamında saptanmış olan maddi olguların hukuk hakimini de bağlayacağı tartışmasızdır. Yukarıda adı geçen dava dışı şirket ortağı ...’ın ceza mahkemesince kusurlu bulunup mahkum olması ve hükmün kesinleşmesi karşısında, adı geçenin kusursuzluğundan söz edilemeyeceği gibi münasip oranda bir miktar kusurlu sayılmasında da zorunluluk bulunmaktadır. Mahkemece, işçi sağlığı ve iş güvenliği konularında uzman bilirkişi heyetinden ceza davasında kesinleşen maddi olgular da değerlendirilerek tarafların kusur oran ve aidiyeti konusunda yeniden rapor alınıp ve kusur raporları arasındaki çelişkiler de giderilerek sonucuna göre hüküm kurulması gerekir. O halde, davalılardan ....Sandalye Mob. San. ve Tic. Ltd. Şti. avukatının, bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, alınan temyiz harcının istek halinde davalılardan ... Sandalye Mob. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne iadesine, 02.04.2013 gününde oy birliğiyle karar verildi.