Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2013/255 · K. 2013/5222

10. Hukuk Dairesi         2013/255 E.  ,  2013/5222 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi :İş Mahkemesi Dava, davacıların murisinin 1479 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılık süresinin tespiti ile yaşlılık aylığı bağlanması istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde, davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün davacılar avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. Davacılar murisinin 17.9.2011 tarihinde vefat ettiği, bakkallık faaliyetinden dolayı 05.8.1994-31.5.2004 ile 01.6.2004-25.8.2006 tarihleri arasında vergi kaydı, 10.11.1994-16.12.2011 tarihleri arasında sicil kaydı ve 10.11.1994- 17.9.2011 tarihleri arasında oda kaydı bulunduğu belirgindir. 5510 sayılı Yasanın, "Bu Kanunun 4'üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi hariç diğer alt bentlerine göre sigortalılık niteliği şıdıkları halde bu Kanunun yürürlük tarihine kadar kayıt ve tescillerini yaptırmayanların sigortalılık hak ve yükümlülüğü bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren başlar...." şeklindeki geçici 8. maddesi gözetildiğinde, talebin 01.10.2008 tarihine kadar olan dönemi hakkında davanın reddi isabetlidir. Ancak, aynı hükmün devamında yer alan, “...Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendine göre sigortalı sayılanların hak ve yükümlülüğü ise 7 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendine göre başlar...” düzenlemesi ile, 4. maddesinin 1. fıkrasının b bendinde yer alan, “...hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan ise; 1) Ticarî kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usûlde gelir vergisi mükellefi olanlar, 2) Gelir vergisinden muaf olup, esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı olanlar... sigortalı sayılırlar...” düzenlemesi kapsamında, 01.10.2008 sonrası hakkında yeterli inceleme ve irdeleme yapılmamıştır. Bu yönde davacının faaliyetinin tam olarak ne olduğu belirlenmeli, faaliyetin 193 sayılı Vergi Usul Kanunu kapsamında gerçek veya basit usulde vergi mükellefiyeti gerektirip gerektirmediği, gerektiriyor ise davacının vergi kaydının bulunup bulunmadığı, vergi mükellefiyeti gerektirmeyen, vergiden muaf olunan bir faaliyet ise esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı olup olmadığı incelenmeli, varılacak sonuca göre yaşlılık aylı koşulları ele alınmalıdır. Mahkemece, açıklanan maddî ve hukukî esaslar gözetilmeksizin eksik araştırma, inceleme sonucu yazılı biçimde hüküm kurulması usûl ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, davacılar vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacılara iadesine, 19.03.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi