Yargıtay 22. Hukuk Dairesi · E. 2013/32169 · K. 2013/25031

(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2013/32169 E.  ,  2013/25031 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :... Mahkemesi DAVA :Davacı, ilave tediye, bayram ikramiyesi, fazla mesai ücreti, hafta tatili, tatil yardımı, KDV vergi iadesi, doğum yardımı, işçiyi teşvik primi, giyim yardımı ile ulusal bayarm ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü: Y A R G I T A Y K A R A R I Davacı İsteminin Özeti: Davacı vekili, müvekkilinin ... sözleşmesinin haksız şekilde işverence feshedildiğini ileri sürerek ilave tediye, fazla mesai, hafta tatili, genel tatil ve toplu ... sözleşmesinden kaynaklanan alacaklarının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı Cevabının Özeti: Davalı vekili, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Temyiz: Kararı taraflar temyiz etmiştir. Gerekçe: 1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere göre davalının tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir. 2-Fazla çalışma ücretlerinin hesabı yönünden taraflar arasında uyuşmazlık konusudur. Fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıyla ödenir (İşK. m.41/2). İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, bu halde sadece kalan yüzde elli zamlı kısmı ödenir. Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı, nispi emredici bir nitelik taşır. Tarafların bunun altında bir ... belirlemeleri mümkün değilse de, sözleşmelerle daha yüksek bir ... tespiti olanaklıdır. Fazla çalışma ücreti ait olduğu dönem ücretiyle hesaplanır. Son ücrete göre hesaplama yapılması doğru olmaz. Bu durumda fazla çalışma ücretlerinin hesabı için işçinin son ücretinin bilinmesi yeterli olmaz. İstek konusu dönem içinde işçi ücretlerinin miktarı da belirlenmelidir. İşçinin geçmiş dönemlere ait ücretinin belirlenememesi halinde bilinen ücretin asgari ücrete oranı yapılarak bilinmeyen ücretin buna göre tespiti de Dairemiz tarafından kabul görmektedir. Ancak işçinin işyerinde çalıştığı süre içinde terfi ederek çeşitli unvanlar alması veya son dönemlerde toplu ... sözleşmesinden yararlanması gibi durumlarda, bilinen son ücretin asgari ücrete oranının geçmiş dönemler yönünden dikkate alınmasının doğru olması doğru olmaz. Bu gibi hallerde ilgili meslek kuruluşundan bilinmeyen dönemler ücretleri sorulmalı ve dosyadaki diğer deliller bir değerlendirmeye tabi tutularak bir karar verilmelidir. İşçinin normal çalışma ücretinin sözleşmelerle haftalık 45 saatin altında belirlenmesi halinde, işçinin bu süreden fazla, ancak 45 saate kadar olan çalışmaları, fazla sürelerle çalışma olarak adlandırılır (... K. 41/3.). Bu şekilde fazla saatlerde çalışma halinde normal çalışma saat ücreti yüzde yirmibeş yükseltilerek ödenir. 4857 sayılı ... Kanunu işçiye isterse ücreti yerine serbest zaman kullanma hakkı tanımıştır. Bu süre, fazla çalışma için her saat karşılığı 1 saat 30 dakika, fazla süreli çalışmada ise 1 saat 15 dakika olarak belirlenmiştir. Bu sürelerin de sözleşmelerle attırılması mümkündür. Yapılan bu açıklamalara göre yüzde usulü ya da parça başı ücret ödemesinin öngörüldüğü çalışma biçiminde fazla çalışmalar, saat ücretinin % 150 zamlı miktarına göre değil, sadece % 50 zam nispetine göre hesaplanmalıdır. Fazla çalışmaların uzun bir süre için hesaplanması ve miktarın yüksek çıkması halinde Yargıtay’ca son yıllarda hakkaniyet indirimi yapılması gerektiği istikrarlı uygulama halini almıştır. Ancak fazla çalışmanın takdiri delil niteliğindeki tanık anlatımları yerine yazılı belgelere ve işveren kayıtlarına dayanması durumunda böyle bir indirime gidilmemektedir. Somut olayda, tanık beyanlarından, davacının, haftanın altı günü, bir saat ara dinlenmesi ile 08.00-17.00 saatleri arasında çalıştığı, buna göre haftalık toplam çalışma süresinin 48 saat, haftalık toplam fazla çalışmasının ise üç saat olduğu ve davacının ayrıca nöbet tutmadığı anlaşılmaktadır. Mahkemece, fazla mesai yönünden, davacının, haftalık üç saatlik fazla çalışmasına ilaveten nöbet tutmasından dolayı ayda 33 saatlik daha fazla çalışmanın kabul edilmesi nedeniyle davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, davacının nöbet tutuyormuş gibi fazla çalışma alacağının hesaplanmasının hatalı olması gerekçesiyle, 9. Hukuk Dairesi’nin 21.02.2013 tarihli kararıyla bozulmuştur. Şu halde, mahkemece yapılacak ..., yukarıda açıklandığı üzere, nöbet nedeniyle belirlenen çalışmalar dışlanıp, davacının haftalık üç saatlik fazla çalışmasının hesaplanarak hüküm altına alınmasından ibaret iken, bozmaya yanlış anlam yükleyerek fazla mesai alacağı yönünden davanın tümden reddi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir. Sonuç: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 18.11.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.