Yargıtay 8. Hukuk Dairesi · E. 2013/352 · K. 2013/18304

8. Hukuk Dairesi         2013/352 E.  ,  2013/18304 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi DAVA TÜRÜ : Tapu iptali ve terkin ... ile ... ve müşterekleri aralarındaki tapu iptali ve terkin davasının reddine dair ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen 15.06.2010 gün 325/534 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı ... temsilcisi tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü. KARAR Davacı ... vekili, bir kısım davalıların murisleri ile bir kısım davalıların adlarına tapuda kayıtlı 1975 parsel sayılı taşınmazın ... Gölü kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığını, özel mülkiyete konu olamayacağını ileri sürerek, tapu kaydının iptali ile kıyı olarak kamuya terkinine karar verilmesini istemiştir. Davalılardan ... cevap dilekçesinde davanın reddine karar verilmesini savunmuş, ..., ..., ..., ... ayrı ayrı ibraz ettikleri cevap dilekçelerinde dava konusu taşınmazın tapusunun iptali ve terkini ile ilgili davacı tarafın talebini kabul ettiklerini açıklayarak davanın açılmasına sebep olmadıkları için mahkeme masraflarının davacı taraf üzerinde bırakılmasına ve davacı tarafın kendilerine tazminat ödemesine karar verilmesini talep etmişler, daha sonra dosyaya davalılar vekili olarak vekaletnameler ibraz eden davalılar vekili ibraz ettiği dilekçede tazminat haklarının bu davanın kesinleşmesinden sonra açacakları başka davalarda talep edeceklerini açıklayarak davacı tarafın vekil edenlerinin maliki olduğu taşınmazın tapusunun iptali konusundaki taleplerinin kabulüne, vekalet ücreti de dahil yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini savunmuştur. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hükmün davalılar vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 09.11.2009 tarih ve 2009/8841 Esas-2009/11653 Karar sayılı içtihadı ile 25.02.2009 tarihinde kabul edilip 14.03.2009 tarihinde yürürlüğe giren 5841 sayılı yasanın 2.maddesi ile 3402 sayılı Yasa'nın 12. maddesinin 3. fıkrasına eklenen hüküm ile 3. maddesi ile eklenen geçici 10. maddesi hükmü gözetildiğinde kadastro tespitinin kesinleştiği tarih olan 11.04.1978 ile davanın açıldığı tarih arasında 3402 sayılı Yasa'nın 12. maddesinde sözü edilen 10 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği sabit olup, davalıların davayı kabul beyanlarının gelecekteki yasalardan doğacak haklarını yok edecek nitelikte ve içerikte bir irade beyanı olamayacağı gözetilerek karar tarihinden sonra yürürlüğü giren yasa hükümlerinin ve İçtihadı Birleştirme Kararlarının kazanılmış hak (usulü müktesep hak) ilkesinin 28.06.1960 tarih 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince istisnai niteliği gereği kesin hüküm halini almamış eldeki davalarda da uygulanması gerekeceği dikkate alınarak, davanın hak düşürücü süreden dolayı reddine karar verilmek üzere hüküm bozulmalıdır gerekçesiyle bozulmuş; bozma ilamına karşı davacı ... vekilinin karar düzeltme talebi Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 18.03.2010 tarih ve 2010/2127 Esas-2010/3079 Karar sayılı içtihadı ile karar düzeltme isteğinin reddine karar verilmiş; Mahkemece bozma ilamına uyularak Kadastro Kanunu'nun 12/3 maddesi gereğince kazandırıcı zaman aşımı dolduğu anlaşıldığından davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş; hüküm davacı ... vekilince süresinde temyiz edilmiştir. Hemen belirtilmelidir ki, Mahkeme'nin kararı 5841 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 14.03.2009 tarihinden sonra verilmiş olup; bu Kanun'un 2. ve 3. maddeleri ile getirilen yeni düzenlemelere dayanılarak oluşturulmuştur. 14.03.2009 tarihinde yürürlüğe giren 25.02.2009 günlü 5841 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 2. maddesi ile 3402 sayılı Kanun'un 12. maddesinin 3. fıkrasına eklenen cümlede: "bu hüküm iddia ve taşınmazın niteliğine yahut Devlet ve diğer kamu tüzel kişileri dâhil tarafların sıfatına bakılmaksızın" ve 3. maddesi ile aynı Kanun'a eklenen Geçici 10. maddesinde ise; “Bu Kanun'un 12. maddesinin 3. fıkrası hükmü Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu iddiası ile yürürlük tarihinden önce açılmış ve henüz kesin hükme bağlanmamış olan davalarda dahi uygulanır.” şeklindedir. Bu değişiklik nedeniyle bu yasanın yürürlük tarihinden sonra ...'nin açtığı davalarda da 10 yıllık hak düşürücü süre uygulanmaya başlanmıştır. Ne var ki, Yerel Mahkeme kararının temyizi aşamasında Anayasa Mahkemesi’nin 12.05.2011 gün ve 2009/31 Esas, 2011/77 Karar sayılı kararıyla; “25.02.2009 gün ve 5841 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 2. maddesiyle 21.06.1987 günlü 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 12. maddesinin üçüncü fıkrasına eklenen cümlenin ve 3. maddesiyle 3402 sayılı Yasa’ya eklenen Geçici 10. maddenin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline” karar verilmiş ve bu iptal kararı 23.07.2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarının yasama, yürütme ve yargı organları ile idari makamlar, gerçek ve tüzel kişileri bağlayacağı açıktır. Diğer taraftan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 33. maddesinde yer alan “Hâkim, Türk Hukuku'nu resen uygular” hükmü ile ifadesini bulan yasal ilke gözetildiğinde; Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarının derdest dosyalar yönünden uygulanmasının zorunluluğu ortadadır. Öyle ise, kesin hüküm halini almamış ve kazanılmış hakkın istisnasını teşkil eden bu durum karşısında 5841 sayılı Yasa hükümleri uyarınca davanın reddine ilişkin olarak kurulan hükmün, verildiği tarih itibarıyla doğru olduğu düşünülse ve ayrıca Anayasa'nın 153. maddesine göre iptal kararı geriye yürümezse de 10.03.1969 gün ve 1/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçe bölümünde belirtildiği üzere iptal, kesin şekilde çözüme bağlanmış uyuşmazlıkları etkilemez ve henüz anlaşmazlık hali devam ediyorsa iptalin kapsamına girer. Bu durumda davanın hak düşürücü süreden reddine ilişkin kurulan kararın Anayasa Mahkemesi’nin anılan iptal kararından sonra doğru olduğu söylenemez. Zira kamu düzeninin söz konusu olduğu bütün haller istisnanın kapsamına girer. Hal böyle olunca, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı sonucu oluşan durumun eldeki maddi anlamda kesinleşmemiş ve derdest olan davaya da uygulanması zorunlu olup, kamu malları ile ilgili davalar aynı zamanda kamu düzeni ilkesini de içermektedirler. Bu nedenle Mahkemece, yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararından sonra oluşan yeni yasal durum dikkate alınarak, inceleme yapılıp sonuca ulaşılması gerektiğinde kuşku bulunmamaktadır. Somut olayda; işin esasının ve dava konusu taşınmazın, bölümünün, 3621 sayılı Yasa kapsamına göre idarece belirlenmiş ve kesinleşmiş kıyı kenar çizgisi haritasının olup olmadığının araştırılması, mevcut değil ise, 28.11.1997 tarih 5/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararıyla belirlenen veya belirlenecek olan kıyı kenar çizgisine göre değerlendirilmesi ve ayrıca 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Yasa'nın 16. maddesiyle 3402 sayılı Yasa'nın 36. maddesine bazı ilaveler getiren 36/A maddesi hükmüne göre kadastro işlemleri sebebiyle açılan davalar nedeniyle yargılama giderlerinden ve avukatlık ücretinden davalı tarafın sorumlu tutulamayacağı hususunun da gözetilmesi, Mahkemece bu konudaki görüşünün ortaya konulması ve ondan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmek üzere hüküm bozulmalıdır. Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı ... vekilinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde olduğundan kabulü ile hükmün 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, sair hususların incelenmesine şimdilik yer olmadığına, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK'nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine 03.12.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.