Yargıtay 4. Hukuk Dairesi · E. 2013/4110 · K. 2014/610

4. Hukuk Dairesi         2013/4110 E.  ,  2014/610 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Bakırköy 4. Sulh Hukuk Mahkemesi TARİHİ : 27/12/2012 NUMARASI : 2012/149-2012/1203 Davacı E.. K.. vekili Avukat R.. O. Yeni tarafından, davalı S.. D.. aleyhine 26/01/2012 gününde verilen dilekçe ile haksız şikayet nedeniyle manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 27/12/2012 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü. Dava, haksız şikayet nedeniyle kişilik haklarının ihlaline dayalı manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir. Davacı dava dilekçesinde, kendisi gibi eczacı olan davalının, herhangi bir delil ve emare olmaksızın hastalara yönlendirme yapmak suretiyle usulsüz reçete temin ettiği iddiasıyla hakkında şikayette bulunduğunu beyanla manevi zararlarının ödetilmesini istemiştir. Davalı, davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, somut olayda hak arama özgürlüğü sınırlarının aşıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Şikayet hakkı, diğer bir deyimle hak arama özgürlüğü; Anayasa’nın 36. maddesinde; “Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir” şeklinde yer almıştır. Hak arama özgürlüğü bu şekilde güvence altına alınmış olup; kişiler, gerek yargı mercileri önünde gerekse yetkili kurum ve kuruluşlara başvurmak suretiyle kendilerine zarar verenlere karşı haklarının korunmasını, yasal işlem yapılmasını ve cezalandırılmalarını isteme hak ve yetkilerine sahiptir. Anayasa’nın güvence altına aldığı hak arama özgürlüğünün yanında, yine Anayasanın “Temel Haklar ve Hürriyetlerin Niteliği” başlığını taşıyan 12. maddesinde herkesin kişiliğine bağlı dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve özgürlüklere sahip olduğu belirtildikten başka, 17. maddesinde de, herkesin yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahip bulunduğu da düzenleme altına alınmış bulunmaktadır. Türk Medeni Kanunu’nun 24. maddesinde, kişilik haklarına yapılan saldırının unsurları belirtilmiş ve hukuka aykırılığı açıklanmıştır. 25.maddesinde ise, kişilik haklarına karşı yapılan saldırının dava yolu ile korunacağı açıklanmış, BK’nun 49. maddesinde ise saldırının yaptırımı düzenlenmiştir. Hak arama özgürlüğü ile kişilik haklarının karşı karşıya geldiği durumlarda; hukuk düzeninin bu iki değeri aynı zamanda koruma altına alması düşünülemez. Daha az üstün olan yararın, daha çok üstün tutulması gereken yarar karşısında o olayda ve o an için korumasız kalmasının uygunluğu kabul edilecektir. Hak arama özgürlüğü, diğer özgürlüklerde olduğu gibi sınırsız olmayıp kişi salt başkasını zararlandırmak için bu hakkı kullanamaz. Bu hakkın hukuken korunabilmesi ve yerinde kullanıldığının kabul edilebilmesi için şikayet edilenin cezalandırılmasını veya sorumlu tutulmasını gerektirecek yeterli kanıtların mevcut olması da zorunlu değildir. Şikayeti haklı gösterecek bazı emare ve olguların zayıf ve dolaylı da olsa varlığı yeterlidir. Bunlara dayanarak başkalarının da aynı olay karşısında davalı gibi davranabileceği hallerde şikayet hakkının kullanılmasının uygun olduğu kabul edilmelidir. Aksi halde şikayetin hak arama özgürlüğü sınırları aşılarak kullanıldığı, kişilik değerlerine saldırı oluşturduğu sonucuna varılmalıdır. Dosyadaki bilgi ve belgeler incelendiğinde, davalının SGK İl Müdürlüğü'ne hitaben yazdığı dilekçesinde; kendi eczanesinin yakınında bulunan özel hastanenin, davacının eşi tarafından işletildiğini, bu hastane doktorlarınca yazılan reçetelerin hastalar yönlendirilerek davacı ve gelinine ait eczanelerce karşılandığını ve bu durumdan şikayetçi olduğunu belirtmiştir. Yapılan idari inceleme neticesinde, gerçekten de, bahse konu özel hastane tarafından hastalara yönlendirme yapıldığı ve reçetelerin davacının gelinine ait eczane tarafından karşılandığının tespit edildiği, davacıya ait eczane yönünden ise bu yönde bir tespite rastlanmadığı anlaşılmaktadır. Şu durumda, davacının eşinin sahibi olduğu ve açıkça reçete yönlendirmesinin yapıldığı tespit edilen özel hastane personelinin birtakım eczanelerle işbirliği içinde yaptığı bu faaliyeti ile ilgili olarak hastane sahibinin eşi olan davacının işlettiği eczaneden şüphe duyarak şikayetçi olunmasında zayıf da olsa somut bir takım emareler bulunduğu anlaşılmakla, şikayetin olağan kuşku üzerine somut emarelere dayandırılarak yapıldığı gerekçesi ile istemin tümden reddi gerekirken, şikayetin haksız olduğundan bahisle istemin kısmen kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir. Kararın bu nedenle bozulması gerekir. SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenlerle BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 20/01/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.