Yargıtay 22. Hukuk Dairesi · E. 2013/614 · K. 2013/29881

(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2013/614 E.  ,  2013/29881 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi DAVA : Davacı, ihbar tazminatı, ücret ile blokaj olarak kesilen ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü: Y A R G I T A Y K A R A R I Davacı İsteminin Özeti: Davacı vekili, davacının davalı işyerinde 08.08.2002 tarihinde tır şoförü olarak çalışmaya başladığını, iş sözleşmesinin 05.03.2009 tarihinde haksız olarak fesih edildiğini, davacının çalışmasından kaynaklı kanuni haklarının ödenmediği gibi haksız olarak ücretinden yapılan kesintiler ve son çalışmalarına ilişkin olarak ücret alacaklarının olduğunu, davacının işe başlarken işyerinde çalışırken şirketi uğratabileceği zararlara istinaden teminat niteliğinde boş olarak imzalatılmış bir teminat senedi aldığını ve bu senedin iş sözleşmesi fesih edildiğinde kendisine iade edilmediğini, davacının aylık sabit ücreti ile ayrıca ... başına yol geçişleri ücreti olduğunda mazot masrafı hariç diğer masraflar dahil 2.500 EURO harcırahla çalıştığını, davacının yurtdışına ayda 2-3 ... yapacak şekilde çalıştığını, davacının davalı işyerinde çalışmasını sürdürmekte iken çeşitli gerekçelerle harcırahlarından kesintiler yapıldığını, ayrıca keyfi olarak harcırah bedellerinin düşürüldüğünü, yine davacıdan blokaj adı altında 1.000 EURO kesinti yapıldığını, blokaj bedelinin iş sözleşmesinin feshinde kendisine geri iade edilmesi gerekirken iade de yapılmadığını, davacının davalı tarafından ücretinden ve harcırahlarından yapılan haksız kesintiler nedeniyle bu kesintilere son verilmesi ve yapılan kesintilerin kendisine iadesi için Bakırköy 20. noterliği vasıtası ile 20.02.2009 tarihinde ihtarname çekildiğini, bunun üzerine işverenin ihtarını geri çekmesini aksi taktirde kullandığı aracı ve anahtarları getirip teslim etmesini bu şekilde kendisi ile çalışamayacaklarını davacıya bildirdiğini ve davacının 05.03.2009 tarihinde aracını ve anahtarlarını teslim etmek zorunda kaldığını iddia ederek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ücret alacağı, blokaj olarak kesilen alacağın, ayrıca yıllık izin, hafta tatili, fazla çalışma ve ulusal ... ve genel tatil çalışması ücretlerinin davalıdan alınmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı Cevabının Özeti: Davalı vekili; davacının 04/05/06.03.2009 tarihlerinde işverenden herhangi bir izin almaksızın ve mazeret olmaksızın 3 gün arka arkaya işe gelmediğini, bu durumun da davalı şirket yetkililerince tutanak altına alındığını, buna rağmen davalı şirket yetkililerinin davacının iş sözleşmesini derhal sonlandırmak yerine davacıyı aradığını ve kendisinden “geliyorum” şeklinde cevap almaları üzerine yine iyi niyetli işçiyi beklediklerini ancak bu sürenin uzaması üzerine iş sözleşmesini fesih etmek zorunda kaldıklarını, Bakırköy 19. Noterliği vasıtası ile 09.03.2009 tarihinde davacıya gönderilen ihtarname ile iş sözleşmesinin 4857 sayılı Kanun'un 25/ll-g. bendi uyarınca haklı nedenle fesih edildiğini, davacının dilekçesinde kendisinin işe girerken bir senet imzaladığını belirttiğini ve bunun kendisine iade edilmediğini söylediğini, oysa davalı şirkette boş senet almak gibi bir uygulamanın bulunmadığını, bu nedenle işçiye iade edilecek bir senet olmadığını, yine davacının dilekçesinde blokaj adı altında yapılan bir kesintiden söz ettiğini, bunun da ne olduğunun anlaşılamadığını, davalı şirkette böyle bir uygulamanın olmadığını, davacının davalı şirkette uluslar arası tır şoförü olarak görev yaptığını, davalı şirketin yurt dışına sefere gidecek sürücülere mazot, gümrük giderleri, çıkabilecek ekstra masraflar, yeme, içme, konaklama vs. giderleri için 2.300,00 EURO avans masraf verdiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece, toplanan kanıtlar ve son bilirkişi raporuna dayanılarak, davacı işçinin iş sözleşmesinin davalı işverence haklı bir neden yokken feshedildiği, davacının ... primlerinden kesilen ceza niteliğindeki 17.977,20 TL, teminat niteliğindeki blokaj alacağı 2.188,10 TL ve ödenmeyen ... primi alacağı 3.063,34 TL olmak üzere toplamda 23.228,64 TL alacağı olduğu ve yıllık izin ücreti alacağı ile ulusal ... ve genel tatil ücreti alacağı bulunduğu, hafta tatili ile fazla çalışma ücreti taleplerinin ise yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Temyiz: Kararı davalı vekili temyiz etmiştir. Gerekçe: 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir. 2-Davacı vekili tarafından davacının ücretlerinden haksız kesintiler yapıldığı iddia edilerek ücret alacakları talep edilmiştir. Dosya kapsamından davacının ücretlerinden toplam 8.050,00 Euro ile 363,00 TL kesinti yapıldığı ve davacının kullandığı araca geçiş belgesindeki eksiklik nedeniyle Macaristan’da ceza kesildiği anlaşılmaktadır. Davacı tarafından imza itirazına uğramayan ve iş sözleşmesi devam ederken imzalanan 12.09.2007 tarihli belgeye göre davacının Macaristan’da geçiş belgesinden dolayı yediği ceza tutarı olan 4.723,00 Euro borcu her ... için alacağı harcırahından 550,00 Euro olarak ödeyeceğini taahhüt ettiği görülmektedir. Dosya kapsamında Macaristan’da yenilen cezaya ilişkin herhangi bir belge bulunmamaktadır. Öncelikle sözkonusu cezaya ilişkin bütün bilgi ve belgelerin dosya kapsamına dahil edilmesi gereklidir. Bundan sonra cezanın nedeni, davacının bu cezada kusuru bulunup bulunmadığı ile varsa kusurunun oranı ile kusurun ağır ihmal ya da kast derecesinde olup olmadığı ve işverenin kusuru olup olmadığı gibi hususlar açıklığa kavuşturulmalıdır. Tüm bu araştırma, inceleme ve değerlendirme sonucuna göre 12.09.2007 tarihli belgenin geçerli olup olmadığı değerlendirilmelidir. Davacının ağır ihmali ya da kastı ile söz konusu cezanın kesildiği sonucuna ulaşılırsa 12.09.2007 tarihli belgeye itibar edilerek davacının ücret kesintisi talebinden belgedeki tutarın mahsubu yoluna gidilmelidir. Bunun yapılmayarak eksik inceleme ile karar verilmesi hatalıdır. 3-Davacının ayda yaptığı ortalama ... sayısı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır. Dosya içeriğine göre; davacının uluslararası tır şoförü olarak çalıştığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uluslararası tır şoförlerinin ise genellikle asgari ücret ve ... primi ya da harcırah adı altında yapılan ödemeler karşılığında çalıştığı ise bilinen bir gerçektir. Bu noktada öncelikle ... primi ya da harcırah adı altında yapılan ödemelerin niteliğinin belirlenmesi gereklidir. Uluslararası tır şoförlerinin yaptıkları işin niteliği ve özellikleri dikkate alındığında iş sözleşmesi yapmaktaki amaçlarının kendilerine yapılan ödemenin büyük bölümünü oluşturan ... primi ya da harcırah olduğu açıktır. Şu halde iş sözleşmesinin karşılıklı borç doğuran bir sözleşme niteliğinde olması göz önünde bulundurulduğunda ... primi, harcırah gibi isimlerle ifade edilen ödemelerin de asgari ücretin yanında uluslararası tır şoförlerinin iş görme borcu ile karşılıklı değişim içinde olduğu ve bunların ücret eki değil ücretin bir parçası oldukları anlaşılmaktadır. Görüldüğü üzere uluslararası tır şoförlerinin ücretinin tespitinde belirleyici olan husus harcırahtır ya da ... primidir. Bir başka ifadeyle ... sayısıdır. Davacı ayda iki ya da üç ... yaptığını iddia ederken davalı davacının en fazla ayda bir ... yaptığını savunmaktadır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda tanık beyanları dikkate alınarak davacının ayda ortalama bir buçuk ... yaptığı kabul edilip davacının ücreti belirlenmiştir. Ancak davacının ... sayısı yurt dışına giriş çıkış kayıtlarına göre belirlenebilecek durumdadır. Davacının yurt dışı giriş ve çıkış kayıtları incelendiğinde ise, davacının 2008 yılında 12, 2007 yılında 13, 2006 yılında 9, 2005 yılında 12, 2004 yılında 10 ve 2003 yılında 12 sefere çıktığı görülmektedir. Şu halde davacının aylık ... sayısı ortalama birdir. Ücretin buna göre belirlenmesi gerekmektedir. Ücretin fazladan belirlenmesi doğru olmamıştır. Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 20.12.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.