Yargıtay 19. Hukuk Dairesi · E. 2013/6218 · K. 2013/12386

19. Hukuk Dairesi         2013/6218 E.  ,  2013/12386 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi Taraflar arasındaki karşılıklı alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı her iki davanın da kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. - K A R A R - Davacı vekili, müvekkilinin davalının açtığı Kestart Yağı Alım İhalesini kazanarak sözleşme imzaladığını, bu sözleşmeyle 60.000 kg. kestart yağının teslimini taahhüt ettiğini, müvekkilinin sözleşme gereğince bir miktar malı davalıya sorunsuz olarak gönderdiğini, ancak davacının daha sonra 18.02.2004 tarihinde gönderilen ve öncekiyle aynı olan 7.000 kg. yağ bakımından şartnameye aykırı olduğu iddiasıyla iade işlemi yaptığını, gönderilen yağın şartnameye aykırı olmamasına rağmen müvekkilinin sözleşmenin devamı için iade alınan ürün yerine 7.200 kg. yağ gönderdiğini, ancak bu yağın da şartnameye uymadığının davalı tarafça bildirildiğini, davaya konu yağlarla ilgili olarak müvekkili tarafından farklı yerlerden numune şartnameye uygun olduğuna dair raporlar alındığını, davalının 29.04.2004 tarihinde davacıya yazı göndererek 7.200 kg. yağı da 8 gün içinde geri almasını talep ettiğini, müvekkilinin ise davalıya ihtar çekerek bakiye 37.900 kg. yağın teslim alınmasını ve sözleşme gereğince bedelinin ödenmesini ihtar ettiğini, davalının müvekkili aleyhine kestiği toplam 6 adet iade, ceza ve analiz faturalarını gönderdiğini, müvekkilinin bu faturalara itiraz ettiğini, davalının 29.04.2004 tarihinde yeni bir kestart yağı ihalesi yaptığını ve tek taraflı olarak haksız biçimde ihaleyi feshettiğini belirterek, davalıya teslim edilen 22.100 kg. yağ bedeli olan 37.000-TL' nin ve ihale ile almayı taahhüt ettiği ve almadığı yağ nedeniyle müvekkilinin uğradığı zarara karşılık fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 5.000-TL'nin davalıdan tahsiline, davalı tarafından müvekkiline gönderilen iade, ceza ve analiz faturaları nedeniyle müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, davacının yapmış olduğu 3.410-TL analiz, nakliye, tespit, ihtarname, noter ve damga pulu masraflarının davalıdan tahsiline, müvekkilinin uğradığı ticari itibar kaybına karşılık 10.000-TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline ve sözleşme gereğince verilen 5.500-TL bedelli teminat mektubunun iadesine karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen davada ise, davalı vekili olarak, müvekkilinin şartnameye uygun yağ teslim etmesine rağmen davacı yanca sözleşmenin haksız olarak feshedilmesi nedeniyle davanın reddini talep etmiştir. Davalı vekili, kendilerinin de alacak davası açtığını, davaların birleştirilmesini belirterek davanın reddini talep etmiştir. Birleşen davada ise, davacı vekili olarak, şartname ve sözleşmeye göre analiz yaptırma yetkisinin müvekkiline ait olduğunu, davalının şartnameye uygun kestart yağı teslim etmemesi nedeni ile yeniden ihaleye çıkmak zorunda kalındığını, bu nedenle fiyat farkı meydana geldiğini, ayrıca davalı ile aralarında imzalanan sözleşmeden kaynaklanan cezai şart alacaklarının bulunduğunu ve müvekkilinin analiz için masraf da yaptığını belirterek, toplam 57.190,72-TL' nin davalıdan en yüksek banka ticari faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, resmi kurumlarca mahkeme kanalıyla yaptırılan analizlerde davacının davalıya teslim ettiği yağların şartnameye uygun olduğuna dair raporlar düzenlendiği, sözleşmenin feshedilmesinde davacı/birleşen davalının kusuru bulunmadığı, yanlar arasında çıkan ihtilaf nedeni ile davalı/birleşen davacının işin doğası gereği beklemeye tahammülünün bulunmadığı, bu nedenle yeni bir ihale açmasının davacı/birleşen davalı açısından manevi tazminatı gerektiren bir sonuç doğurmayacağı, davalı/birleşen davacının yeniden açtığı ihale nedeni ile bir önceki sözleşmenin feshinde kusurlu olduğu saptanamayan davacı/birleşen davalıdan zararını talep etmekte haklı olmadığı, ancak ortaya çıkan anlaşmazlık nedeni ile yaptırmak zorunda kaldığı analiz giderini davacı/birleşen davalıdan talep edebileceği, dosyaya ibraz edilen çok sayıda bilirkişi raporundan yapılan işin niteliği açısından yararlanılmış ise de tamamına itibar edilecek bir rapor düzenlenmesi mümkün olmadığından yapılan değerlendirmeler ışığında davacı/birleşen davalının uygun niteliği saptanan ve davalıya teslim ettiği 22.100 kg. yağ bedeli olan 37.000-TL' yi davalı/birleşen davacıdan talep edebileceği, bu yağlar nedeni ile kesilen iade faturaları açısından davacı/birleşen davalının borçlu bulunmadığı, davacı/birleşen davalının ihalenin feshinde kusuru bulunmadığından sözleşmeden kaynaklanan cezai işlemin de haksız olması nedeni ile davalı/birleşen davacı tarafından düzenlenen ceza faturaları açısından davacının borçlu olmadığı, davalı/birleşen davacının talep edilen bedeller açısından arada uyuşmazlık çıkması nedeni ile dava tarihi itibari ile temerrüde düştüğü belirtilerek, asıl davada davacının davasının kısmen kabulü ile, davacının 18.03.2004 tarihli 11.729.035.791 TL (eski), 15.04.2004 tarihli 12.041.193.888 TL (eski), 15.04.2004 tarihli 24.082.387.376 TL(eski), 31.03.2004 tarihli 23.458.071.582 TL (eski), 31.03.2004 tarihli 355.000.000 TL (eski), 31.03.2004 tarihli 340.000.000 TL (eski ) bedelli faturalar nedeni ile borçlu olmadığının tespitine, davalı yana verilen 5.500.000.000 TL (eski) bedelli teminat mektubunun davacıya iadesine, yağ bedeli olarak 37.000.000.000 TL (eski) (37.000-TL)'nin dava tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, birleşen davada, davacının davasının kısmen kabulü ile 695-TL'nin dava tarihinden itibaren avans faizi le birlikte davacıdan alınarak davalıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, hüküm her iki taraf vekillerince temyiz edilmiştir. 1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı/birleşen davanın davacısı vekilinin tüm, davacı/birleşen davanın davalısı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan öteki temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir. 2- Mahkemece davalı/birleşen davacının sözleşmeyi fesihte haksız olduğu saptanmıştır. Gerçekten mahkemece alınan analiz raporları ve yaptırılan bilirkişi incelemeleri sonucunda davacının davalıya sattığı yağların ihale şartnamesine uygun olduğunun saptandığı dosya içeriğinden anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkemece davalının sözleşmeyi fesihte haksız olduğunun kabulü nedeniyle davacının kar mahrumiyeti, ıslah ile arttırılan yağ bedeli ve kendi yaptığı masraf talepleri hakkında dosya içeriğine uygun şekilde, deliller hepbirlikte değerlendirilip varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmadığı gibi, davalının analiz gideri olarak düzenlediği 2 adet faturadan dolayı asıl dava ile birleştirilen dava yönünden çelişki yaratılacak şekilde hüküm kurulması da doğru görülmemiştir. Öte yandan teminat mektubunun iadesi ile ilgili talep yönünden ortada tedbir kararı bulunmadığından teminat mektubunun paraya çevrilip tahsil edilmesi ihtimaline karşılık infazda tereddüt yaratmayacak şekilde paraya çevrilmesi halinde faiziyle birlikte tahsili biçiminde bir karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi de isabetsizdir. SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı/birleşen davanın davacısı vekilinin tüm temyiz itirazlarının, davacı/birleşen davanın davalısı vekilinin (2) nolu bentte belirtilenler dışındaki temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte belirtilen sebeplerle hükmün davacı/birleşen davalı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 02.07.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.