Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2013/636 · K. 2014/7707

11. Hukuk Dairesi         2013/636 E.  ,  2014/7707 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : GAZİANTEP 3. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ : 12/07/2012 NUMARASI : 2010/731-2012/488 Taraflar arasında görülen davada Gaziantep 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 12.07.2012 tarih ve 2010/731-2012/488 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 18.04.2014 günü hazır bulunan davacı vekili Av. P.Y. ile davalı vekili Av. E.. Ö.. dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü: Davacı vekili, davalının işletini olduğu aracın 15.03.2009 tarihinde kazaya karıştığını, olay nedeniyle 6 kişinin vefat ettiğini, aracın zorunlu koltuk ferdi kaza poliçesinin yaptırılmadığını, bu nedenle mirasçılara ödemede bulunduklarını, davalıdan rücu hakları olduğunu, yapılan takibe haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptalini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, müvekkilinin aracın işletini olmadığını, F. D.'in araç kiralama yoluyla taşımacılık işi yaptığını, aracın fiili hakimiyetinin ve tasarrufunun anılan kişide bulunduğunu, yetki belgesi alınması için göstermelik kira sözleşmesi tanzim edildiğini savunarak, davanın reddini ve kötüniyet tazminatının tahsilini istemiştir. Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davaya konu aracın davalı şirket tarafından taşıma işi için kiralandığı, davalının işveren değil kiralayan konumunda olduğu, aracın ferdi koltuk kaza sigortasının bulunduğu, davacının eksik uygulama nedeni ile ödemede bulunmasının davalının kusurundan kaynaklanmadığı gerekçesiyle, davanın ve kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir. Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. Dava, zorunlu ferdi koltuk sigortasından kaynaklanan rücuan tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece davaya konu aracın davalı şirket tarafından taşıma işi için kiralandığı, ancak işveren değil kiralayan konumunda olduğu, aracın ferdi koltuk sigortasının bulunduğu, davalının sorumluluğu olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. Davacı taraf, davaya konu aracın zorunlu ferdi koltuk sigortasının bulunmadığını, bu nedenle kaza sonucu vefat eden yolcuların mirasçılarına ödeme yaptıklarını, zarardan davalı taşıyıcının sorumlu olduğunu ileri sürerek işbu davayı açmıştır. Dava konusu olayda, taşıma mesafesinin 100 kilometrenin altında olduğu, 4925 SK'nın 2/3. maddesi delaletiyle düzenlenen Gaziantep Valiliği İl Trafik Komsiyonu kararına göre araca Y türü yetki belgesi verildiği, aracın zorunlu ferdi koltuk sigortası yaptırması gerektiği hususu tartışma konusu değildir. Uyuşmazlık, davalının rücuan tazminat isteminden dolayı taşıyıcı olarak sorumlu olup olmayacağı noktasında toplanmaktadır. Somut olayda, dava dışı F.D.'in maliki ve sürücüsü olduğu minibüs kazaya neden olmuş, araç sürücüsü ve içindeki bir kısım yolcular vefat etmiş, aracın zorunlu ferdi koltuk sigortasının bulunmaması nedeniyle, davacı tarafından minibüste yolcu olan şahısların mirasçılarına ödeme yapılmıştır. Mahkemece, her ne kadar rücuan tazminat isteminden davalının sorumlu olmayacağı belirtilmiş ise de, dosyada mevcut Y türü taşıt kartında davalının ismi F. D.'le birlikte yetki belgesi sahibi olarak geçmekte olup, davalının aynı zamanda dava konusu aracı uzun süreli olarak kiralaması da nazara alındığında olayda taşıyıcı sıfatının bulunduğunun kabulü gerekir. 4925 SK'nın 17. maddesinde taşıyıcıların yolcuya gelebilecek bedeni zarardan sorumlu olduğu, 18. maddede taşıyıcının zorunlu sigortaları yaptırmak zorunda bulunduğu belirtilmiş, nitekim yukarıda anılan İl Trafik Komisyonu Kararı'nın 44. maddesinde de taşıyıcıların zorunlu ferdi koltuk sigortasını yaptırma zorunda olduğu ifade edilmiştir. Ayrıca, her ne kadar davaya konu aracın ferdi koltuk sigortasının bulunduğu belirtilmiş ise de, anılan poliçe 4925 Sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nda belirtilen ve kaza tarihi itibariyle kişi başı 125.000 TL teminat limiti olan, zorunlu ferdi koltuk sigortası değil, servis araçları ferdi koltuk sigortası adı altında düzenlenen ve teminat limiti 3.000 TL olan ihtiyari ferdi koltuk sigorta poliçesi niteliğindedir. Dolayısıyla, kazaya neden olan aracın kanunda belirtildiği şekilde zorunlu ferdi koltuk sigortasının bulunduğundan bahsetmek mümkün değildir. Bu itibarla, mahkemece davaya konu aracın olay tarihinde zorunlu ferdi koltuk sigortasının bulunmadığı, davacının vefat eden araçtaki yolcuların mirasçılarına ödeme yaptığı nazara alınarak, davalının hukuki durumunun buna göre tayin ve tespit edilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmelerle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, takdir olunan 1.100 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 18.04.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.