Yargıtay 23. Hukuk Dairesi · E. 2013/7082 · K. 2013/6234

23. Hukuk Dairesi         2013/7082 E.  ,  2013/6234 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Taraflar arasındaki fesih ve tazminat davasının yargılaması sırasında, asıl davada davacılar vekilinin talebi üzerine konulan ihtiyati tedbirin kaldırılması talebinin reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde asıl davada davalılar ..., ..., ... ve ... vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. -K A R A R- Asıl davada davacılar vekili, müvekkili yüklenici ile davalı arsa malikleri arasında ....05.2005 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlendiğini, sözleşme gereği davacının yükümlülüklerini yerine getirdiğini, arsa sahiplerinin haksız olarak fesih talebinde bulunduklarını ileri sürerek, ilk olarak fesih bildiriminin iptali ile müvekkile inşaatın bitirilmesi için makul bir süre tanınmasını, bu talep yerinde görülmediği takdirde fesih bildiriminin haksız olması nedeniyle ileriye etkili sonuç doğurmasına karar verilerek tüm zararlarının karşılanmasını, 288 ada ... parselde kayıtlı taşınmaz üzerine ihtiyati tedbir konulmasını talep etmiştir. Asıl davada bir kısım davalılar vekili, yüklenicinin açtığı davanın haksız olduğunu, edimlerini yerine getirmediğini, tedbir talebinin haksız olduğunu savunarak, asıl davanın reddini istemiş; karşı davasında ise, akdin feshi ile tazminatın tahsilini istemiştir. Mahkemece, ....03.2007 tarihli karar ile teminat karşılığında dava konusu 288 ada ... parselde kayıtlı taşınmaz üzerine ....kişilere devrinin önlenmesi yönünden ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmiş; ....01.2013 tarihli celsede asıl davada bir kısım davalılar vekilinin tedbirin teminat karşılığında kaldırılması talebi şartlar oluşmadığı gerekçesiyle reddedilmiştir. Karar, asıl davada bir kısım davalılar ..., ..., ... ve ... vekillerince temyiz edilmiştir. ...-HMK'nın 394/.... maddesinde, tedbir kararına itiraz üzerine mahkemenin ilgilileri dinlemek üzere davet edeceği, gelmedikleri takdirde dosya üzerinde inceleme yaparak kararını vereceği belirtilmiştir. İhtiyati tedbir kararlarının içeriğinin HMK'nın 391/.... maddesine uygun olması gerektiği gibi, itiraz üzerine verilen kararın da HMK'nın 297/...-c maddesine uygun olarak yazımı gereklidir. Anılan 297/...-c maddesinde, hükmün, iki tarafın iddia ve savunmalarının özetlerini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri de kapsaması gerektiği öngörülmüştür. Yine Anayasa’ nın 141/.... maddeleri hükmü de tüm mahkeme kararlarının gerekçeli olmasını buyurmaktadır. Kararlarda bulunması gereken gerekçeler sayesinde taraflar, hükmün hangi maddi ve hukuki sebebe dayandırıldığını anlayabilecekleri gibi, karar aleyhine kanun yoluna başvurulduğunda da HUMK'nın 428. maddesi uyarınca ... incelemesi sırasında ancak bu gerekçe sayesinde kararın usul ve yasaya uygun olup olmadığı saptanabilecektir. Diğer bir anlatımla, ... denetimi ancak bir kararın gerekçe taşıması halinde mümkün olabilir. Açıklanmaya çalışıldığı üzere, mahkemece, tarafların tüm delillerinin açıkça değerlendirilerek itirazın hangi gerekçeyle reddedildiğinin karara yansıtılması gerekirken, yetersiz gerekçeyle hüküm kurulması, Anayasa'nın .... maddesinde düzenlenen hukuk devleti ilkesini, HMK'nın .... maddesinde düzenlenen hukuki dinlenilme hakkını ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin .... maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkını ihlal edecektir. Bu durumda, itiraz, ihtiyati tedbir talep eden vekilinin de bulunduğu duruşmada incelenmiş ve duruşma sonunda kısa karar verilmekle yetinilmiş olup, anılan usul hükümlerine uygun bir gerekçeli karar yazılmamıştır. Bu durumda kısa karar denetlenemediğinden, temyiz edilen hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir. ...) Bozma nedenine göre, asıl davada davalılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir. ...) Kabule göre; ihtiyati tedbirinin şartlarını düzenleyen 6100 sayılı HMK'nın 389/.... maddesine göre, "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." İhtiyati tedbir, bu madde hükmü uyarınca kural olarak kendisi çekişmeli olan, bir diğer ifade ile davacının üzerinde ayni hak iddia ettiği malların üçüncü kişilere devrinin engellenmesi amacını güder. Bir alacağın güvence altına alınması için öngörülen geçici hukuki himaye yolu ise İİK'nın 257 vd. maddelerinde düzenlenen ihtiyati haciz olup, bununla mal üzerinde bir ayni hak iddiası ileri sürülmemekte, malın üçüncü kişiye devrine engel olunmamakta, bunun yerine alacağın o malın satış bedelinden karşılanması ve malın devri halinde haczin, devralana karşı da dermeyan edilebilmesi imkânı sağlanmaktadır. Bu durumda mahkemece, aynı üzerinde uyuşmazlık bulunmayan taşınmaz üzerine tedbir kararı verilmesi doğru olmadığından, asıl davada bir kısım davalılar vekilinin tedbirin kaldırılmasına ilişkin itirazının kabulü gerekirken, reddi hatalı olmuştur. SONUÇ: Yukarıda (...) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, asıl davada bir kısım davalılar..., ...,.... ve ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, (...) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 09.....2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.